Maendag den 22en Martij ao. 1666.

Nadat wij desen achtermiddach eenige questieuse saken voorgevallen op de uijt [1] reijs, tusschen de opperhooffden van 't alhier ter rheede leggende fluijtschip de Goude Leeuw, getransigeert en afgehandelt hadden, heeft den Commandeur Wagenaer daer op den Raedt verthoont, en deselve voorgelesen seeckere kerckelijcke order, nopende een kinderdoop alhier, bestaende in dit navolgende geschrift.

Extract uijt seeckere missive geschreven bij d' Ede. Heer Gouvernr. Generael, ende d' E.E. Heeren Raden van India, aen den Commandr. ende Raedt deser fortresse sub dato 25en Januanj Ao. 1664.

Ons is door d' heer Pieter Overtwater, en oock den predicant Petrus Casier [2] voorgedragen ende te kennen gegeven hoe UE. hun enichsints verlegen vondt in 't stuck van de slavenkinderen, die ginder geboren worden, te laten doopen, als niet wetende hoe sich eijgentlijck daerinne sullen hebben te gedragen, hier is tevoren bij de kerckelijcke vergaderinge over dat poinct, al eenige disputatie gevallen, te weten off slavenkinderen van ongelovige ouders geboren zijnde, een H. doop mochten ingelijft worden, dan niet, ende is na voorgaende communicatie mette Classis in 't vaderlandt verstaen van ja, en dat op dusdanigen wijse, te weten, dat alsulcke kinderen op 't Christengelove, van degeene, daer se bij inwonen, 't sij het hun lijffheeren zijn, ofte niet, wel mogen werden gedoopt, mits dat deselve haer verbinden, sodanich kindt, off kinderen in de Christelijcke religie op te trecken, sijnde dit ten principalen gefundeert, op het exempel van den patriarch Abraham, op wiens gelove, alle die van sijnen huijse waren, besneden wierden, en is sulcx hier een lange wijle aldus in observantie geweest, Ja oock selver omtrent de slavenkinderen van d' E. Compe., die daertoe schoolen opgerecht heeft, om sodanige gedoopte kinderen, wanneer se tot hare jaren comen, in de Christelijcke religie te laten onderwijsen, des U E. ginder na desen regul oock wel mogen schicken, latende dit H. werck in dier vougen voortaen aldaer, gelijck hier geschiet mede sijn voortgangh nemen, waer aen U E. Christelijck en wel doen zult. [3]

Op welcke order den Eerwaerdigen Joan van Arckel zaliger eerste uijtgesonden en wettich gestelde predicant over dese Gemeente alhier, voor den tijt van 5 maenden, alle kinderen die ten H. doop gebracht wierden, sonder onderscheijt 't zij die van gelovige Christelijcke off ongelovige heijdensche ouderen gesproten waren off niet, den H. doop heeft laten genieten, waer van de outste Comps. slavenkinderen, naderhant ter schoole gehouden, en aldaer in de kennisse Godts dagelijcks onderwesen sijn, gelijck na sijn overlijden oock alsoo gedaen heeft, den predicant Joannes de Voocht als die wij onlangs geleden van 't schip Constantia met sijn believen aen landt genomen, en in do. van Arckels plaets zaliger soo lange gestelt hebben, totdat de belooffde permanente predicant uijt 't vaderlant hier souw verschenen wesen.

Ende ten aensien wij gisteren na 't eijndigen van de achtermiddaechs predicatie, die hier in de zael bij gemelte do. de Voocht gedaen wiert, met verwonderingh hebben gesien, dat een tweede predicant, die, die tijt, nevens ons present, en een mede auditeur van do. de Voocht was, genaemt Philippus Baldeus [4] (sijnde op den 6en deser per 't schip Venenburch van Ceijlon alhier aengelandt, om voorts daermede naer 't vaderlant te retourneren) heel buijten dese order tradt, ende niet soo usact als hier alberijts ingevoert was, te werck gingh; maer scheen met 'et weijgeren van den doop aen seecker Comps. slavenkint te kennen te geven, dat hij dat werck beter als ijmant van ons allen verstonth, off dat ten minsten ons daermede heeft willen verwijten, hoe onvoorsichtich en ongeregelt wij dus langh in het plegen van alsulcke heijlige actien alhier mosten geleeft hebben: want soo als gisteren in volle kerckelijcke vergaderingh twee kinderen, te weten, een dat van Christelijcke Duijtsche ouderen geboren, en het ander dat bij een slavinnen gewonnen was, ten heijligen doop gepresenteert wierden, heeft hij dne. Baldeus het eerste in behoorlijcke form met de besprengingh des waters, en daer over te geven Zegen den H. doop geniete laten; maer het ander slavenkindt heeft hij met goeden voorbedacht versmadelijckerwijs van hem afgewesen, daer sijne E. nochtans alvoren den Commandeur, ofte ten minsten een ouderlingh off diaken, had behooren te vragen, wat methode in dat werck bij ons, tot noch toe was onderhouden geweest, nadien hij wel wist, dat op dese tijt een off meer alsulcke slavenkinderen tot dien eijnde in de kercke stonden gebracht te werden,

Soo is 't dat als nu voorn. Commandr. den Raedt in serieus bedencken gegeven, en een ijder van deselve daer op affgevraecht heeft, off wij ons na de veranderingh off nieuwicheijt, die gisteren meergemte. E. Baldeus in 't celebreren des H. Doops heeft soecken in te voeren, in 't toecomende alsoo behoorden te schicken, off bij onse voorsz oude order te blijven, ten aensien deselve niet alleen met het advijs van den Kerckenraedt tot Batavia; maer oock met dat van de Classis in 't vaderlandt, t' onser gerustheijt crachtich versterckt bevonden, waer op nae voorgaende accurate overwegingh hier in eenparich verstaen, en gearresteert is, dat wij ons voortaen, na die eens gegeven goede order reguleren, en den predicant de Voocht aenseggen sullen, dat sijn E. dat H. werck sijn voortganck sal laten nemen, en aenstaende Sondach, dat wegh gewesen slavenkindt, en alle ander, die daerom soude mogen comen versoecken, ijder sijn doopsel te laten genieten, mits dese onse resolutie alvoren veelgemelten Baldeum (sic) sal gethoont, en met eenen aengedient werden, dat bij aldien sijn E. bij aendachtige resumtie der dickmaels genoemde dooporder eenige grove defecten off ietwes dat met de algemeene Sinodiale Gereformeerde Kerckenorder in dese landen eenichsints strijdich vinden mochten en echter op sijn aenwijsen met cleijne moeijte conde geremedieert off wegh genomen werden, wij ons hierin altijt geseggelijck vinden laten, en daer voor danckbaer blijven sullen, om daermede allesints te doen blijcken, dat wij de gewenste eendracht, en vreede soo wel in kerckelijcke als politicque saken alhier te bevorderen, en alsoo t' onderhouden soecken.


Aldus gedaen ende geresolveert, in 't Fort, de Goede Hoope, ten dage ende jare als vooren.
Z. WAGENAER.
ABRAH. GABBEMA. 1666.
HENDR. LACUS.
CORN. DE CRETSER. Secrets. 22.3.1666.

 


Notes.

[1] Die gekursiveerde woorde is tussen die reëls bygeskryf.

[2] Petrus Casier het in Augustus 1663 met die skip Meerman aan die Kaap gekom. Op 3 Januarie 1664 het hy met 'n ander skip na Indië vertrek.

[3] Die oorspronklike berus in die Kaapse Argief onder C.410, deel 1, Inkomende Stukken, 1660- 1667, pp. 594-598.

[4] Philippus Baldaeus (1632-1671) was sedert 1655 as veldprediker onder Rijckloff van Goens in Indië werksaam. Later het hy predikant op Jaffanapatnam geword. Hy het die taal van die inboorlinge geken en in 1672 het sy Naauwkeurige Beschrijvinge van Malabar en Choromandel in Amsterdam verskyn. Hy was nou op sy terugreis na Nederland.