Dinsdagh pmo. Decemb. 1671.

Nademael 't Godt Almachtigh heeft behaagt den E. Hr. Commandeur Pieter Hackius van syn langdurige indispositie en pijnlijckheden d' verleden nacht eens t' ontbinden, en uijt dit wereltlijck leeven door den tijdelijcken doot af te vorderen, niet alleen tot merckelijcke droefheijt en alteratie van ydereen, maer ten principalen tot groote discommoditeijt van de gemeene affaires in desselfs commandement door goede conduite en voorsichtigh beleijt steedts gehanthaeft, Soo is 't dat den vorderen Raadt heden by een vergadert, met attentie gelet hebbende op verscheijde saecken, die mits d' aflijvigheijt van gemelten E. Commandeur saliger verandert, en op een anderen voet gedirigeert dienen te werden, uyt diverse consideratien ten meesten dienste van d' E. Compe. en tot voorcominge van alderhande cavillatien goet gevonden en geresolveert hebben dese naervolgende pointen tot naerder ordre 't sy van den verwacht werdende Hr. Commissarisofte wel een ander Commandeur [1] op 't een ende 't ander te arresteren, te weten:

Alsoo den Raadt alhier seer swack en voor als noch maer in drie stemmen bestaet, den selven met den ondercoopman Hendrick Crudop [2] te versterken, en daer toe by occasie t' assumeren den boeckhouder, Willem van Dieden, omme zulcx met rijper en meerder advys van stemmen alle voorvallende saeken tot het gemeijne best en welvaren deser residentie te helpen decideren; Vorders dat alle 's Comps. ministers in loco sullen sijn en blijven in soodanige functien en bewinden als d'selve by leeftijde van meer gemelten Heer Commandeur Hackius, saliger hebben becleedt gehadt, ende yder voor 't sijne moeten responderen; sonder nochtans sich in eens anders bedieninge als met kennisse te vergrijpen.

Dat het hoogste gesagh over d' militie en wat daer aen kleeft, sal blyven gedefereert aen den luijtenant Sr. Coenraad van Breitenbach die 's avonts 't woort geven en d' sleutels van de fortresse in verwaringh [3] neemen, oock van alle extra ordinaire voorvallen eerst rapport sal werden gedaen, en naderhandt de saeken in Rade (by aldien zulcx tijdt en gelegentheyt soude mogen comen te vereijschen) soo aenstonts beroepen, of ter gewoonlijcker tijdt dagelijcx voordraegen, omme aldaer geventileert, en alsdan met gemeen advys daer over verder gedisponeert te werden.

Ende alsoo het besichtigen en afmeeten van sekere plaets genaemt het Hottentoos Hollant ongevaer 10 uyren van hier gelegen ter oirsaeke van des overleden Hr. Commandeur zaliger geduijrige indispositie tot noch toe niet is ondernomen geweest, te meer om dat Sijn E. zulcx van tijdt tot tijdt op sijn eijgen persoonlijcke visite heeft gesurcheert gehadt, Soo is verstaen dat voorss. Lt. Breitenbach nevens den lantmeter Mr. Wittebol [4] en eenige andere bequaeme luijden hun op de situatien en d' culture van de landerijen verstaande metten eersten derwaerts sullen hebben te transporteren, en die lantsdouwe in oogenschyn te neemen, omme daer van een formeel ontwerp en afteijkeningh gemaeckt wesende, soo wel Haer Edle in 't Patria als den verwacht werdende Hr. Commissaris diesaangaende behoorlyck te cunnen dienen. Welcke Sr. Breitenbach ginder onder anderen mede sijne speculatien sal moeten laeten gaen op d' plaats in de Bhaij Falso, alwaer 't fluijtschip Ijselsteijn nu jongst in de maant Junij heeft g'anckert gelegen, omme daer omtrent volgens 't laaste aenschrijven van Haer Edle. tot Batavia onse possessie te begrijpen.

Alle ordonnantien van d' verstreckingen die continueel uijt 's Comps. magasijnen, packhuijsen, cassa en winckel plachten te geschieden onder des Hrs. Commandeurs zaliger eygen paraphure ofte desselfs cachet, sullen voortaen moeten werden gedirigeert op de volgende wyse: namentlyck de verstreckingen van packgoederen en manufacturen, mitsgaders equipagie ammonitie van oorlooge en diergelijcke effecten, hoe geringh die oock souden mogen wesen, volgens ordre van d' Hr. Commissaris Goske directelijck op den ondercoopman Sr. Daniel Froijmanteau, d'welcke althans de functie van administrateur is becledende ende van hem op desselfs mindere suppoosten als constapel, baastimmerman nevens andere van die nature, en by den Lt. Sr. Johannes Coon, en ondercoopman Hendrik Crudop als gerevideert, onderteykent.

Mitsgaders de verstreckingen op den cassier, winckel- en dispensier, door den Lt. Sr. Breitenbach en ondercoopman Daniel Froijmanteau gepasseert en onderteijkent, die oock werden g'authoriseert omme de maandelijckse reeck. van de cassa, dispens, en andere die niet van den administrateur dependeren, te resumeren, omme vervolgens by d' negotie geboeckt te werden, maer de gene die uyt d' administratie eygentlijck deriveren als van d' equipagie, timmerluijden, smits en wapencamer sullen door de Ssrs. Coon en Crudop werden naergesien omme op der selver goetvinden alsdan by d' negotie te werden geboeckt . [5] Gelijck oock den guarnisoen boeckhouder en dispensier Willem van Dieden wert g'authoriseert omme met communicatie van den ondercoopman Froijmanteau als administrateur de verstreckingh van ververschinge uijt den thuijn en van bestiael aan d' schepen en 't hospitael naer gewoonte te laeten doen, doch yets extraordinarie hier in occurrerende, sal gehouden wesen zulcx t'elkens in Rade t' adverteren; welcken dispensier mede alle avonden d' sleutels van d' onder hem sorterende magasijnen aen genoemde Froijmanteau sal hebben over te leveren, en daer om benoodigt zijnde, weder af te eijschen.

D' eerste sleutels van 's Comps. geltkisten tot noch toe onder d' E. Hr. Commandeur berust hebbende (en waer van d' tweede den cassier in verwaeringh [6] heeft) sullen aen den Lt. Sr. Breitenbach werden overgelevert, en den cassier om penningen benodigt synde, ten overstaen van gecommitteerdens onder recipisse daer uijt mogen lichten.

't Comtoir van Sijn E. zaliger alwaer de pampieren en alle andere schriftueren nevens d' contanten (behalven d' cassa) in verscheijde geldtkisten sijn berustende, sal geslooten en versegelt, mitsgaders de sleutel daer van aen den Secretaris overgelevert werden, die 't selve met consent van den Raadt mede sal mogen openen.

Ende alsoo 't veel te langh soude vallen op alles diesaangaande een positive schriftelijcke ordre of reglement te beraemen, sullen voors eerst dit ontwerp als wel 't principaelste sijnde t' effectueeren ons laten aengelegen sijn, en voorts alle andere suppoosten en die eenigh bewindt onder haer hebben, steets serieuselijck recommanderen en daerheen aanhouden omme met alle vigeur den waeren dienst van d' E. Compe. meer en meer voor[t] te setten, en yder in 't syne hem aenbevolen is, sich soodanigh te quijten als een oprecht en getrouw dienaer van Godt en rechtswegen toestaat en betaamt, Zulcx dat de contraventeurs en gebrekige sonder ooghluijkinge off conniventie sullen incurreren de grootste indignatie, ende gepriveert van alle excusen, daerover t' sijner tijdt naer meriten gecorrigeert en gestraft werden.


Aldus geresolveert en g'arresteert in de Fortresse de Goede Hoope ten daege en jare voorss.
C. v. BREITENBACH.
J. COON
D. FROIJMANTEAU.
H. CRUDOP

 


Notes.

[1] Die gekursiveerde woorde is in die linker kantruimte geskryf.

[2] Crudop is in Februarie van hierdie jaar deur Kommissaris Isbrand Goske tot onderkoopman bevorder.

[3] In die H.K. staan "bewaringh".

[4] Joan Wittebol het in 1669 as adelborst na die Kaap gekom. In 1670 is hy deur Kommissaris M. v.d. Brouck tot assistent en landmeter bevorder.

[5] Die gekursiveerde woorde is in die linkerkantruimte geskryf.

[6] In die H.K. staan "bewaaringh".