Dingsdag den 22 Septemb: 1744.

'S voormiddags alle present uijtgenoomen den E. Coopman en winkelier Cornelis Eelders bij occupatie

Tot narigt en observantie voor alle ende een Igelijk 'soos Comp: dienaren als burgeren bij overkomst van een vijand alhier; Is op heeden het onderstaande generaal reglement opgestelt en daarbij verstaan dat het selve met den alder Eersten alomme in dit gouvernement sal worden geaffigeert; sijnde het selve van den volgende inhoud.

Ordre en Reglement waar na alle ende een ijgelijk deesen ingeseetenen soos Comp: dienaren als burgeren niemand uijtgesondert Sig bij de komst van een vijand alhier precise sal hebben te reguleeren en te gedraagen.

Art: 1

Het algemeen teeken van de aannadering van een vijand en dat een ijgelijk sig op sijn bescheijden post hier na te vermelden sal moeten laaten bevinden sal sijn bij daag twee Schooten uijt het geschut van de punt buuren mitsgaders het opheijssen van een rood vlagge aan de vlaggestok deses Casteels, mitsgrs: bij nagt insgelijx twee Canon Schooten en het vertoonen aan voorm:e vlaggestok van twee Lantaarns boven malcanderen.

2.

Den heer Cap:tn Alleman de Laatste ordre van den Edelen heer gouverneur ontfangen hebbende, sal aanstonts met de militie uijt dit Casteel moeten trecken in de Linie aan het Strand, alwaar sijn E het Commando voeren sal, soo over 's Comp:s als burger militie en verdere daar versamelde magten; des word aan een ijder bij deesen Scherpelijk geordonneert desselfs beveelen promptelijk na te koomen.

3.

Op voorn: Signaal sullen de geene deeser burgeren van de Eerste tot de Laatste toe, dewelke bij geene der burger Compagnien militie sijn ingeschreeven en dienst doen en ook niet geschikt sijn tot bewaaringe van dit vlek en het Land van binnen; neevens alle de pennisten hier bescheijden hun in volle geweer met alle spoed en sonder den eenen naden anderen te wagten, binnen dit Casteel moeten begeeven om deplaats den uijttreckende militie inte neemen.

4.

Het selve sal insgelijx moeten worden gedaan door den Stalmeester en al het onder hem staande volk, dat ook gewapent binnen het Fort sal moeten verschijnen.

5.

Ook sal de manschappe ten deesen hospitaale bescheijden dewelke eenigsints in staat sal sijn; en verders meede den Baas en onder baasen van 's Comp:s Thuijn alhier, momentelijk moeten binnen koomen om neevens die van de Stal gebruijkt te werden soo als goedgevonden sal werden.

6.

De burger militie van de Caab sal sig onder haare Standaarden en Vaandelen moeten versamelen, te weeten die Ruijterij voor de wooning van den oud burgerraad Matthijs bergsted en de Infanterij op het plein voor het wagthuijs en vervolgens marcheeren inde Linie aan het Strand.

7.

Het volk aan de Schuur bescheijden met soo veel houtcappers als bij der hand sullen weesen, waar na egter geensints sal moeten worden gewagt, sal op de Eerste tijding van een aankoomende vijand of het hooren doen van voorsz: Signaal na behooren gewapent sijnde met hunnen baas en onderbaas aan het hoofde, herwaarts in de Linie aan het strand moeten opcoomen.

8.

De hier aan de Caab in Leening sijnde 's Comp:s dienaaren; sullen meede gehouden weesen Sig met den alder Eerste binnen dit Fort bij het Battaillon te begeeven.

9.

De baasen op 's Comp:s buijten Posten bescheijden sullen op de eerste tijding van een aankomend of bereijts hier sijnde vijand, met alle haare manschap behalven die geene dewelke ten allen uijtterste tot bewaaring den posten sullen van nooden wese na dit Casteel moeten opkoomen.

10.

Om het geschut te bedienen sullen sig onder den Baas van Dockum en den Bootsman Laurens Staf in de groote Batterij moeten begeeven de Scheepstimmerlieden, neegen en 't seventig mattroosen van de werf, een Smit, en een Wagenmaker.

In de Batterij aan de waterplaats onder den bootsmansm: 12: mattrosen.

In het Casteel onder den baas den huijs timmerlieden 50: mattroosen, alle de huijstimmerlieden nevens 1 smit en wagenmaaker.

In de Linie aan Strand en klijne batterij onder den Baas Smit en der metselaars alle de metselaars neevens de overige ambagtsluijden en mattroosen; mitsgrs: nog het volk den hoekers de Brak, Ter meijen, d' hector en de hoop dewelke daar op niet noodig sijn sullen.

11.

Den E. Equipagiem:er Jacobus Möller neevens de hem tot een meede helper toegevoegd oud gesaghebber gerrit van der port, sullen hun desgelijkx sonder tijd versuijm moeten vervoegen op de groote batterij of water schans, den Eersten om op alles aldaar ordres te stellen en het Commando te voeren.

12.

Soo als aan den anderen kant, den oud opperstuurman hans de wit sig meede met den Eersten en sonder vertoef sal moeten Laaten bevinden in de Linie aan Strand bij het geschut en besorgen dat men daar van den verEijschten dienst komt te Erlangen.

13.

De Landmilitie en boere knegts op het eerst verspreijde gerugt van een aancoomend vijand met alle mogelijke diligentie tepaard in volle toerustinge van buijten herwaarts sullende moeten opkoomen sullen sig gelijk dit bereijts is vastgesteld, moeten begeeven in de Linie bij de daar sijnde manschap en voorts observeeren de ordres die hun sullen gegeeven worden.

14.

Om de gequesten en andere Patienten te verbinden en na behooren te besorgen, sullen sig met de noodige medicamenten en gereedschappen voorsien, binnen dit Casteel moeten Laaten bevinden den opperchirurgijn Jan van Schoor, en Chirurgijn Dirk Wijdenaar.

Aan de groote Batterij den burger Chirurgijn Jan Hassing en den onder meester Jan Wijdenaar, mitsgaders in de Linie de burger Chirurgijns Harmanus Keeve, Jan George Haubtfleisch en Barend Pietersz:

Des sal den tweeden opperchirurgijn Bartho de S:t Jean neevens de overige Chirurgijns en ondermeesters van d' E. Comp: in 's Comp:s hospitaal alhier haar verblijf moeten houden.

15.

De hier Permanente hoekers de Brak, Ter meijen en d' hector neevens het wijdschip de Hoop sullen bij verschijning van een vijand soo naa aan deese wal moeten korten of koomen Leggen als het met mogelijkheijd sal kunnen geschieden als wanneer al het volk daar uijt hier aan de wal in de Linie sal moeten koomen, behalven een man of vijf, dewelke in elk denselve sullen moeten gelaaten worden, om als de vijandelijke vaartuijgen op haar aankoomen mogten voorseijde hoekers en galjoot de hoop of in den brand te steeken of het op deese Stranden te setten soo als sulx na des tijds omstandigheijd best en gevoeggelijkst sal kunnen geschieden.

16.

Als een vijand Sig omtrent de Saldanhabaij en soo ook inde baaij Fals komt te vertoonen en tragt aldaar binnen te komen, sullen de daar omtrent woonende Landbouwers of de knegts op de plaatsen bescheijden met het grof en kleijn vee mitsgrs: Paarden wagens en Proviand &:a die sij sullen kunnen meede neemen, met den alder Eersten Landwaarts in hebben te trecken, op peene dat de geene die hier inne nalatig mogten bevonden worden met de dood sullen gestraft werden, sullende de posthouders aldaar 's Comp:s weegen van deese ordres aan de aldaar woonende menschen kennisse moet geeven.

17.

Den vijand tot in het gesigt deeser wal genadert weesende, sal den Commandeerende Sergiant op het robben Eijland moeten besorgen dat al het aldaar gevonden wordend vee met den alder Eerste gedood, de ammonitie van oorlog en verdere voorraad in Zee gegooijt word, en voorts het Eijland met al het volk verlaaten, waar toe aan haarl: eenige vaartuijgen van hier sullen worden beschikt.

18.

Ten teeken van een algemeen opontbod van de buijten Luijden sal bij aannaadering van een vijand, onder het doen van een Canonschoot uijt het aldaar geplaast sijnde geschut een prinse vlagge aan de vlaggestok staande op de soogen: Platte Cloof moeten werden opgeheijscht.

19.

Den oud burgerraad en Cap:tijn Daniel Pfeijl sal met de hem toegevoegde manschappen uijt deese burgerrij dit vlek teegens alle moedwilligheeden en insolentie van binnen moeten decken en bewaaren.

20.

Alle de vrijswarten hier aande Caab woonagtig; sullen met de over haare gestelde officieren; en soo veel Picken, graaven, Schoppen en mandjes als bij een sullen kunnen krijgen, sig inde Linie aan Strand met alle spoed moeten vervoegen en aldaar of op andere plaatsen sodanige diensten verrigten als hun sal worden geordonneert.

21.

In de huijssen hier aande Caab sullen op sijn hoogste maar een a twee mansslaaven moogen gelaaten worden alle de andere sullen sig meede met alle de Picken, graven, Schoppen en mandjes die in hun Lijfheeren huijs sullen weesen te vinden, voor dit Casteel moeten koomen om gebruijkt te werden daar het van noden sal sijn.

22.

Daar sal van heeden af tot dat anders word geordonneert, een detachement van thien man te paard onder een Corporaal van het hier sijnde Land militie, alle avonden op de wagt op de ordinaire burgerwagt op het Plein koomen, om des nagts aan de waterplaats Langs 't Strand te patrouilleren en sal wijders bij aannadering van een vijand op het doen van het Signaal onder Art: 1. uijtgedrukt, het in dien tijd hier aan de Caab wagt houdende Commando uijt voorsz: Landmilitie, dat soo als nu uijt 50: man te paard sal moeten bestaan, moeten vergaderen bij het huijs van hun Commandeerende officieren en sig vervolgens alle te saamen begeeven in de groote batterij of water Schans om deselve te decken en Defendeeren.

23.

's Comp:s Slaaven, soo jongens als meijden sullen neevens de mandoors sig binnen de Slave Logie moeten houden en sonder te mogen uijtgaan aldaar de ordres die hun sullen worden gesonden, blijven afwagten.

En gelijk van het observeeren van deese heijlsaame ordres, naast God alleen dependeert de behoudenisse deesen Landen, en van dat geen het welk den mensch het waardste op aarden heeft, namentlijk desselfs Godsdienst vrijheijd, vrouwe en kinderen, waar voor onse voorouders de vrijgevogtene neederLanders nooijt geschroomt hebben, hun Leeven, goed en bloed te Exponeeren, word derhalven vertroud dat alle ende een ijgelijk soo 's Comp:s dienaaren als burgeren sig hunnes pligts gedenkende en voor oogen houdende sulke groote voorbeelden en wat sij verders aan de heeren en meesteren in erkentenisse vande ontfangene groote en meenigvuldige gunsten en weldaaden schuldig sijn, sig insgelijx bij deese en alle andere voorvallende geleegentheeden manmoedig sullen gedraagen, en het uijtterste waagen om een verwoed, en onderdruckend vijand van hier af te weeren, waar toe dan een ijder bij deesen op het Ernstigst aangemaand, onder verseekering dat men om de geene die sig in deesen als eerlijke en wackere Luijden sullen gedraagen altijd gedagtig sal sijn, Terwijl, de andere die hunnen Schuldigen pligt niet sullen waarneemen of deese ordres niet koomen te pareeren, als trouwloose meijneedigers en verraaders hunnes vaderlands sonder oogluijkinge ten Exemple van anderen aan Lijf en Leeven rigoreuselijk sullen worden gestraft.

/: onderstond:)

Aldus gedaan ende Gearresteerd ter vergadering van Politie In 't Casteel de goede hoop den 22: 7ber: 1744 /:was getekent:) H:k Swellengrebel.

Soo als men wijders sig ook heeft Laaten welgevallen seekere plan door den Heer Capt: Rudolf Sigfried Alleman geformeert, voornamentlijk aangaande het volk dat tot het bedienen van het geschut soo ten deesen Casteele, als aan de groote batterije inde Linie en verdere battereijen Leggende word gerequireert, in soo verre voorseijde manschappen uijt de Zeevaart en ambagtsluijden alhier sal sijn te bekoomen; sijnde het maaken van eene verdeeling en repartitie den selve op de voorsz: posten opgedraagen aan gesegde Heer Cap:t Alleman, mitsgaders den E: Jacobus Moller, Luijdende gem:te Schriftuur as volgt.

Plan ofte Schicking gemaakt bij den ondergeteekenden Capit:n en Hoofd der militie alhier ter ordre van den wel Edelen gestrengen heer Hendrik Swellengrebel raad Extra ordinaris van Nederlands India, mitsgrs. Gouverneur in Loco &:e dienend ter aantooning hoe veel manschappen ër noodwendig gerequireert worden om in gevalle van vijandelijke aancomst 't grof geschut soo van dit Casteel als de Batterijen, en thans vervaardigt werdende Linie naar behooren te regeeren als meede hoedanig dezelve verders dienden bezet te werden. Namentlijk.

De groote Batterij of water Schantz:
6 P:s van 24 lb Bals.} Bezet met 27. Stucken Canon als.
12 d:o d:o 18 d:o d:o
9 d:o d:o 12 d:o d:o

Deselve als sullende gecommandeert werden bij den E: Equipagie-meester Jacobus Moller, den oud gezaghebber Gerrit van Der Port en den Constapel Ansem van Elden; komst nog te verEijschen.

108Zoo mattroosen als ambagtslieden, tot behandeling van 't geschut
2Timmerlieden} met het noodige gereedschap tot het spoedig repareeren van onbruijkbaar wordende affuijten &:e
2Smits
2Wagenmaakers

Voorts tot dekking van deselve een Comp:e Cavallerij.

De kleijne Batterij aan de water plaats bezet met 4: st: Canon van 8 lb. Bals.
1 Constabel.
16 busschieters.

't Zelve verEijscht geen verdere bezetting als werdende genoegsaam door de Comp:nie Cavallerij van de groote Batterij (:die het selve nu en dan recognoceert:) gedekt.

De Eerste halve Reduijt inde Linie bestaande in 8: st: Canon als.
4 van 12 lb en
4 d:o 8 d:o Bals.
1 Constabel zijnde den oud opperstuurman Hans De With.
32 Busschieters.} met Iders noodig gereedskap ten Eijnde als gezegt.
2 Timmerlieden
2 Smits
2 Wagenmakers

'T Selve werd gedekt door 't Corps de reserve van 't groote Commando.
De Tweede Reduijt inde Linie dewelke sal bestaan uijt 10 Stucken als.
8 van 6} lb Bals
2 d:o 12
1 Constabel, Zijnde den gesaghebber Jan Knoop.
40 busschieters.
En tot dekking van 't selve 25: man Militaire.
De kleijne batterij aande Zoute rivier waarop sijn 8: Stucken Canon als
4 p:s van 12 lb
4 d:o d:o 8 d:o
1 Constabel
32 busschieters
Sullende insgelijx door 25: militairen gedekt dienen te werden.

Het Casteel
Voorsien met 55 Stucken Canon diverse Caliber.
1Constabel Willem Willemsz:
1 d:o maat Harmen Andriesz.
100busschieters en Hand Langers
2Timmer Lieden
2Smits
2Wagenmaakers.

Werdende bezet gehouden door de nieuw geformeerde Comp:e onder de heer Van Oudshoorn.

't Bataillon uijt marcheerende, dient voorsien te zeijn van 6: veldstucken mitsgrs.
1 Constabel
24busschieters
1 kar met een paard bespannen tot 't vervoeren vande ammonitie

Mitsgrs: nog een man bij ieder stuk geschut 't welk meede door een Paard word voortgetrocken.

Werdende 't selve gedekt door een officier en 25: granadiers.

't Bataillon sal bij het uijtmarcheeren zijne route moeten neemen direct naar agter d' Linie alwaar het selve sig in het midden posteert om een wakent oog te houden op het debarqueeren van den vijand en verders sodanig te ageeren, als de omstandigheeden den Saaken sullen koomen te verEijschen.

/:onderstond:)

In 't Casteel de goede hoop den 19: 7ber: 1744

/:was getekent:) R: S. Alleman.

Hier na heeft den heer oppercoopman en hoofd administrateur Rijk Tulbagh met versoek dat daarop na behooren mogt worden gedisponeert in raade geproduceert de onder gespecificeerde memorie.

Memorie vande nabesz: Lijfeijgenen ind drie jongst gepasseerde maanden Junij, Julij en augustus door de natuurlijke dood overleeden, 't vee in gem: tijd soo verrekt als door 't wild gedierte vernield, alles volgens secretariale verclaringen, hier annex Namentlijk.

Volgens reeckening van den opsiender van 's Comp: Slaaven Logie en Secretariale verclaaringen sijn in bovengem: drie maanden van 's Comp:s Lijfeijgenen, natuurlijken wijse koomen te overleijden.

- 14 kloecke Jongens
- 1 School Jongen
- 1 Zuijgend d:o
- 2 kloecke meijden
- 1 Zuijgend meijsje
- 17 bandite Jongens.

En volgens reecq: van den Land-drost gesterkt met Secretariale verclaringen sijn voorgesegde tijd soo verrekt als door 't wild gedierte vernielt.

- 128 runder beesten
- 5 paarden
- 2 Eesels
- 13 bocken

/:onderstond:)

In 't Casteel de goede hoop den 22 7ber: 1744 /:was geteekent:) R:k Tulbagh.

Welk papier met aandagt geleesen Sijnde, is beslooten dat men de daarbij vermelde gestorvene 's Comp: Leijfeijgenen en verreckte beestiaal bij de negotie boeken deeses gouvernement behoorelijk sal laaten afschrijven.

Vermits den ouderdom en Swacke Lichaams gesteltheijd van den Luijtenant den Stellenbosche dragonders. Pieter Booijensz: is den selven van die bediening ontslaagen en weeder tot Luijtenant onder voorsz: Compagnie dragonders aangestelt den Heemraad David de villiers, Terwijl men Laatstelijk op desselfs hier om gedaane versoek insgelijx van desselfs bediening als burger vaandrig heeft gelibereert den burger Abraham Leever in wiens plaatse als vaandrig weeder is geadvanceert den burger Sergiant Jacobus Cuijlets.


Aldus Gedaan en Gearresteerd In 't Casteel de goede hoop ten daagen en Jaare voorsz:
H:k Swellengrebel
R Tulbagh
P: Reede van Oudshoorn
R S Allemann
N:s Heijning
C Brand
J:s degrandpreez R:t en Secret:s
J:s Möller