Dingsdag 27 Maart 1792

'S Voormiddags alle præsent, behalven den Heere Gordon

Geliefde den Heere Gezachhebber na Resumptie der Resolutien onder den 16 en 23 deezer genomen, heeden de Besoignes te openen met aan de verdere Heeren Leeden te Communiceeren, dat de Burgerraden nu ook in den Naame der Koornbouwende Land Lieden by Zyn Ed: dringende repræsentatien hadden komen te doen, niet alleen over de belasting der Thiende welke de voorsch: Landbouwers gehouden zijn als een Recognitie aan d E Comp:e te moeten opbrengen, en de wijze hoedanig dezelve in gelde aan de Patrouille wagt moet werden voldaan, maar ook nopens de Schikking welke men nu onlangs ter Conservatie der om en bij de Rietvalleij gelegene Zoutpannen genoodzaakt is geweest in de over 't paarde Eijland gaande publicque Wegen te moeten maken, met bijgevoegd instantig verzoek, dat op 't Stuk der thiende eene na de præsente ongustige Omstandigheden der Colonie geproportioneerde Vermindering mogte gemaakt en met opzigt tot dies perceptie ter weg neeming eener meenigte inconvenienten, teffens die faciliteit g'introduceert werden, dat de betaling der gemelde Belasting, ter Keuse van een ijgelijk Voorthaan, zoo wel in producten als in contante penningen zoude mogen geschieden, en dat Concerneerende de route welke de gaande en Komende Wagens thans, ingevolge de voorschreeve nieuwe bepaaling, voorbij de Zoutpannen moeten houden, meede die verandering plaats grijpen mogte, dat in't vervolg ook weederom de zogenaamde beneeden weg, aangezien altoos voor een ijder vrij en open was geweest, gebruijkt mogte werden

Over welke verzoeken van voorsch: Burgerraden gedelibereerd zijnde, is met betrekking tot het eerste Lid derzelve beslooten, uit aanmerking van de onbevoegdheid waarin den Rade oordeeld te weezen, om in een tyd dat 'S Comp:s finantiën wil men de Maatschappy behouden, wel verre van eenige diminutie te Kunnen veelen, integendeel langs alle mogelijke middelen dienen gestijfd te werden, de minste vermindering in d'opbrenging eener Recognitie te mogen accordeeren die al zo lange op den præsenten voet is opgebragt geworden, d'evengem: diminutie in de betaaling der Thiende wel bij provisie te declineeren, maar om de wille van d'allezints drukkende Omstandigheeden waarin de Colonie zig teegenswoordig weezendlijk bevind, egter bij d'aankomst der Hoog Edele Heeren Commissarissen Generaal de zaak allezints favorabel aan hoogstdezelve voor te draagen, en intusschen in de preceptie van deeze belasting de gedesireerde Verandering in dier voegen te maaken, dat nu voorthaan een ijgelijk vrijheid hebben zal de betaling zoo wel in producten die by d E Comp:ie ontfangen werden, als in geld te mogen doen, Waarvan verstaan is aan 't Publiecq ter haare informatie de nodige Kennisse te doen geeven, en intusschen, om alles buiten confusie te houden, die ordres te Stellen dat zo dra ijmand met eenige producten opKomende aan den Commies zal hebben gedeclareerd de verschuldigde Thiende in Natura aan de Comp:ie te willen voldoen, hij Commis, na van zodanige persoon en de hoeveelheid zyner opgebragte Tarw of andere Granen pertinente aanteekeing gehouden te hebben denzelven onder geleide van een Soldaat van de Patrouille wagt, dewelke hij daartoe telkens van den aldaar wagt hebbende officier of Sergeant vragen zal kunnen, zal moeten zenden naar 't Koorn Maguazijn, alwaar zodanige Perzoon zig g'acquitteerd hebbende, aan hem bewijs van den ontfangst zal werden gegeeven, terwijl vervolgens maandelijks zo van weegens den Heere Dispencier als door voorsch: Commies ten Negotie Comptoire eene Specificque Lijst zal moeten bezorgd worden, van alle zodanige Tiende als zig in maniere als hier voren is gezegd, met in natura te betalen, van de voldoening der Thiende zullen gequeeten hebben ten einde door de Confrontatie dier Lijsten met den anderen te kunnen werden ontwaard of in deezen ook eenige fraude mogte weezen gepleegd.

Maar aangezien nopens het tweede gedeelte der instantien van Burgerraaden, rakende het gebruik van de zogenoemde onderweg Langs de Zoutpannen, aan de Rietvalleij geleegen, door den Heere Van Reede van Oudtshoorn die gecommitteerd is geweest om d'onlangs ter Conservatie der voorsch: Pannen geintroduceerde Schikkingen en bepalingen te beramen, en dezelven ook ten volkomen genoegen des Raads ontworpen heeft gehad, gedeclareerd is geworden, d'allegatie van Burgerraden, dat de zogenaamde weg over het Paerden Eyland waarvan het gebruik thans gesolliciteerd werd, altoos voor een ijder vrij en open zoude zijn geweest, irroneus en bezijden de waarheijd quam te zijn, aangezien daar ter plaatze nimmer te vooren eene publiecque weg geweest was, nog ook wegens de gem: Zoutpannen niet zoude hebben kunnen getollereerd werden, zonder dezelve Pannen binnen zeer weinige Jaaren door het Los gereeden en van de Wind aangejaagd werdend zand gecombleert en gevolglijk ten eenemaal bedorven te zien, met verdere betuijging, dat zijn Ed; zonder in een onderzoek te willen treeden in hoe verre mergeciteerde Burgerraaden de bevoegdheid hadden, repræsentatien in den Name, nu quasie van 't geheele Volk, dan weederom van een gedeelte der Ingezeetenen te doen - Waardoor de heilzame beschikkingen en bestellinge des Raads, zoo ter bevordering van 't algemeen welzijn als ter Schuldige nakoming van d'ordres en beveelen der Hoge gebiederen illusoir werden gemaakt, op 't nadrukkelijkst insteerde, dat alvorens in deezen aan 't verzoek van Burgerraaden wierde gedefereerd, eene nadere Commissie uit het Lichaam deezes Raads mogte werden gedecerneerd, om aanvankelijk van den onder Coopman Jan Hoets en præsente Baas aan de Rietvalleij George Fredrik Langerjan, onder Eede, de nodige informatien in te neemen, of ook immer te vooren, zo lange zij Successivelijk het Commissariaat over de voorsch: Zoutpannen hebben bekleed, eenige traces van een weg heeft geexisteerd gehad, daar, waar men nu onlangs, om, Ja door die Pannen tot Volkomen distructie derzelve, op eene moedwillige wijze heeft beginnen te ryden! en of in teegendeel het teegenswoordig met Palen en Plankjes aangeweezen Pad niet altoos is geweest de gewoone algemeene onderweg! en dezelve, informatien bekomen hebbende, dan op de plaats zelve oculaire inspectie te gaan neemen, of zijn Ed:, met opzigt tot dit poinct, niet eenvoudiglijk de zaaken in hare vorige en natuurlijke ordre had te rug gebracht? ten einde dan vervolgens, na ingekomen Berigt, zonder eenig Eguard voor hem Heere Van Oudtshoorn te betoonen, daarop zodanige dispositie te werden genoomen als men zoude vermeenen te behoren; - dog den Rade vermeend heeft een zodanig nader onderzoek door 't volkoomen geloof het welk bij præferentie, boven het geavanceerde van Burgerraaden, aan 't Rapport van hem Heere Van Oudtshoorn kan en moet geslagen worden, onnodig te weesen, heeft men op dit Sujet dierhalven alleenlijk maar geresolveerd, om dikwils gemelde Heere Van Reede van Oudthoorn te qualificeeren en te verzoeken, ter Staving van het door hem geadvanceerde en om vervolgens met te meer nadruk bij 't eens genoomen Besluit om het gem: Berigt van zijn Ed: in eene Resolutie des Raads te Converteeren, te kunnen blijven volharden, zelve maar zodanige gerecolleerde en beEedigde Verklaaringen van voorm: OnderKoopman Hoets en Baas Langerjaan te requireeren en over te leggen als hij Heere van Reede van Oudtshoorn hiertoe zelve noodzaakelijk zal oordeelen

Hierna ter dispositie geproduceerd zijnde de Circulaire ordres der Hoge Indiase Regeering met de Scheepen de Mentor en Horssen aangebragt; zoo is vermits zig onder dezelve komen te bevinden een Extract Notul van 't geresolveerde in Raade van Indien op den 28:ste Novemb: 1791. waarbij, niet intrekking van 't besluit bij gemelde Hoge Regeeringe op den 26 Augustus 1788 genoomen, de novo aan de resp:e Equipagiemeesters en Equipagie opzigters verboden werd het drijven van eenige particulieren handel met de Scheeps Officieren; als meede d'ordonnantie Converneerende de heffing van 't amptgeld, het welk voorthaan door alle de Dienaaren onder 't ressort van de Compagnie zal moeten werden opgebragt, op den 25 October bevorens bij Haar WelEdele Groot Achtb: gearresteerd, beide op dit Gouvernement van applicatie, dog alhier nog niet in train gebragt, geresolveerd van eerstgen: ordre; rakende het verbod om met de Scheeps Overheeden geen handel te drijven; dadelijk onder toezending van Extract deezes, en Copij der evengeciteerde Ordre, aan den Equipagiemeester Cornelisz: ter observance en narigt kennisse te doen dragen, en daarbij te gelijker tijd aan den pro interim fiscaal Deneijs t' injungeeren en te gelasten een waakzaam oog te houden, dat hier tegen niet werden overtreeden, mitsgaders 's daags na de Resumptie deser Resolutie het ontfangen placcaat nopens het ampt geld, zoo als het legd, te doen publiceeren en affigeeren, met bijvoeging van een Expres Billiet, om alle de geenen die het mogt aangaan te informeeren, dat bij aannadering van den tijd wanneer de betaaling dier vrijwillige Recognitie dadelijk zal moeten werden gepræsteerd, nader zal werden bepaald waar ter plaatze d'offerkist gesteld zal werden, en welke persoonen als Gecommittterdens benoemd zullen zijn, om de perceptie te doen, en dat daarvan dan insgelyx vroegtijdig aan een ygelijk Kennisse zal werden gegeeven

En nadien geraden geagt is bij dees Occagie teffens ter deliberatie te leggen het bevoorens ontfangene Placcaat op 't Stuk van den 50:ste penning breeder vermeld bij Besluit van den 3 Februarij, Jongstleeden, het welk als toen bij de Heeren Leeden in rondleezing gezonden geweest, dog thans weeder ingekoomen is, zoo heeft men hoe zeer uit het gebeurde met d'invoering van de belasting op de Legaten en Collaterale Successien kan afgeleijd werden, dat de heffing van dit middel niets dan met de grootste tegenkanting van de zijde der Ingezeetenenen zal kunnen werden g'introduceert, egter als nu meede beslooten den Heere de Wet te Committeeren en te verzoeken, om alvorens men in deeze niets verders zal durven onderstaan; het voorsch: Placcaat met alle naauw Keurigheid te willen nagaan, en den Raade vervolgens te Berigten, hoe de heffing der voorsch: impositie; gesteld dat dezelve bij de komste der Hoog Edelen Heeren Commissarissen generaal absolute zal moeten effect Sorteeren, best na de plaatzelijke gesteldheid van dit Land zoude Kunnen geschieden, en welke verandering ten dien einde in de form van 't geciteerde Placcaat zoude dienen gemaakt te worden, om de gemanifesteerde wille en begeerte der Hooge Regeeringe op dit, Stuk executabel te maken, zullende den Heere de Wet aan dit Requisit des Raads voldaan hebben dan dadelijk 'er op, ook zodanige dispositien werden genomen dat met de heffing zelve aan Stonds een begin zal kunnen werden gemaakt, zoo haast Hoogst ged:e Heeren Commissarissen zulks zullen gelieven t'ordonneeren.

Vervolgens onder andere Brieven en papieren men met op den 15:e deezer alhier g'arriveerde pacquetboot de Faam aangebragt, welke alleen eene pligtschuldige nakoming der bij dezelve vervatte aanschrijvingen en beveelen vorderen, ook meede ter resumptie genoomen zynde de zeer g'eerbiedigde Missive door de Kamer Amsterdam ten geleide der Requesten van Johannes Roos, Regina van Wijk, huijsvrouw van C: J: Baak, en Cornelis Comans, onder den 31 October des gepasseerde Jaars 1791. herwaards geschreeven, requireerende de Consideratien en 't advijs deezer Regeering op dezelve Requesten.

Zoo is verstaan aan Haar WelEdele Groot Achtb: in alle onderdanigheid te recribeeren, dat met betrekking tot het verzoek van eerstgem: Suppl:t Johannes Roos, tendeerende om naar dit Gouvernement te mogen retourneeren, alleen in bedenking komt het motif waarom hij in den Jaare 1785 met meer andere malcontenten naar 't Vaderland is opgegaan, ende gegronde vreeze dat wanneer zonder behoorlijke voorzorgen te gebruiken desselfs verzoek aan hem toegestaan wierd, zulx welligt eenig quaad gevolg zoude kunnen hebben in een tyd dat ter zaake der geordonneerde impositien en belastingen de gisting in de gemoederen van 't publicq niet alleen weder is opgewakkert, maar ook dagelijks door de Sugillatien van Lieden van een oneijndig gevaarlijker Trempe als de gemelde Roos zelve komt te zijn, meer en meer werd aangeblaazen

Waaromme men het dan ook gaarne aan welderzelver eijgen oordeel wil overlaaten in hoe verre, mitsgaders onder welke Conditien en bedingen het geraden zoude zijn in 't voorsch: verzoek van den zelven Roos te Condescendeeren, - maar dat aangezien geene zodanige ofte andere redenen teegens het verzoek van de tweede genoemde Supp:lte komen te militeeren, wiens man, Schoon niet finalijk uit den dienst der E Comp:ie ontslaagen, egter onder afgeschreeven Gagie gesteld is, om met het geeven van Lessen, zijn Talenten tot instructie der Jeugd te kunnen aanwenden, de Regeering zig gaarne bij dezelve Suppl:te voegen wil om van de Hooge Gebiederen op 't instantigst zoo wel de verzogte permissie om bij evengem: haren man over te mogen koomen, als uit hoofde zyner bekrompene omstandigheeden van de betaling der gewoone Transport en kostpenningen, zoo voor haar als voor haare Kinderen g'excuseerd te mogen weezen, te Solliciteeren: zullende om ook naar pligt in zelvervoegen te kunnen berigten op 't laatstgem: Request van den Lieutenant Comans die bij de thuys rijze van 't Brigantijn Scheepie de Helena Louisa het Commando op dat kieltje heeft gevoerd gehad, en bij welk Request den Raade tot hare bijzondere Surprise heeft gezien, dat niet alleen gezegd word aan 't gemelde Vaartuig geene behoorlijke verstrekkingen van benodigde Equipagie goederen en provisien, na d'ordres der E Compagnie te zijn gedaan geworden, maar dat onder anderen door denzelven Comans de Maatschappy ook in Reekening werd gebracht diverse Posten, te zaamen uitmakende een aanzienlijke Som aan Rhijskosten door hem Comans uijtgeschoten, terwijl genoodzaakt was geweest in den dienst herhaalde rhijzen uit de Saldanhabaay en Baay Fals na herwaards op te Koomen, zo om van de gesteldheid zyns voorsch: onderhebbenden Bodem Kennisse te geeven als om gedurige Suppletie van de gem: ontbreekende Scheeps en mondbehoeftens te Solliciteeren, hetzelve Request werden gesteld in handen van den Resident der evengeciteerde Baay Fals, den Heere Brand, nevens den Equipagiemeester Cornelisz en Negotie Overdrager van Eerten, omme zich gezamentlijk nopens de poincten voorsch: te verantworden, en dienvolgens op te geeven de reedenen waarom de Equipagiegoederen en Provisien, wanneer gevorderd zijn en diens verstrekking noodzaakelijk bevonden is, niet af gelangd zijn geworden? en om wat reeden wel bijzonderlijk aan ged: Comans niet zijn geprocureerd de middelen om door afzending van Brieven met de in de Baayfals en Saldanhabaay bescheijden Manschappen, op den gebruikelyken voet van zijne behoeftens en toestand Successivelyk kennisse naar herwaards te kunnen geeven, zonder genoodzaakt te weezen daartoe altoos expresse zelve te moeten opKomen, - welke verantwoording ingekomen zynde en daarover de doleantiën van den requestrant, mitsg:s de op dezelve gefundeerde prætentiën met grond g'oordeeld zullende kunnen werden, men dan ook niet zal nalaten dit poinct weder op te vatten en op hetzelve meede naar bevind van zaaken de vereyschte rescriptie te arresteeren.

Wijders geproduceerd zijnde drie onderscheijdene Missives door de resp:e Landdrosten van Stellenbosch, Graaffe Rijnet en Zwellendam, neevens Heemraaden dier Districten onder datis 4 Julij en 19 December 1791 mitsgaders 16 Januarij deezes Jaars aan deezen Raade ingezonden, alle roulleerende over de by Resolutie van den 13:de May, d' A:o pass:o gevorderde opgaave der Belastingen welke door de ingezeetenen ten platten Lande opgebragt werden; zoo is, vermits bij inzien dier brieven, is Koomende blijken, dat dezelve Landdrosten en Heemraaden niet wel schijnen gevat te hebben de ware meeninge en intentie der Regeeringe bij voorsch: Resolutie uitgedrukt, alzoo dezelve in Steede van bij de optelling dier belastingen ook te voegen dies Jaarlijkse provenue, waarop het wel voornamentlijk aankomt, alleen in generaale Termen de benaming der onderscheidene belastingen die in ijder Colonie, zo wel ten haren eijgen voordeele, als ten profijte der E Compagnie geheeven werden hebben komen op te geeven, en dezelve opgaave gevolglijk in geenen deele aan 't oogmerk voldoende komt te zijn; beslooten, niet alleen van alle de gem: Land drosten en Heemraaden eene nadere opgave te requireeren, ingerigt naar een expres ontwerp het welkomen hun onder toezending van Extract deezes zal doen geworden, - en waaruit, behalven den aard van yder impositie en de proportie waarin een ijgelijk in dezelve na gelange zijner middelen, dan wel de bij zondere inrigtingen of behoeftens der onderscheidene Colonien deelen moet, ook Specificque zal moeten werden aangeweezen hoe veel de Laatst verstreekenen Tien Jaaren door den anderen geslaagen, dezelve Belastingen eerst ijder afzonderlijk op zig zelve, en vervolgens alle te zaamen bij den anderen opgetrokken, Jaarlijks hebben opgebragt, maar bij dees gelegendheid ook, gemerkt Commissarissen uit den Raade van Justitie aan het ten zelven dage van hun gedemandeerd nopens de Contributien die alhier aan de Hoofdplaatse ten voordeele der Burger Casse betaald werden; nog niet hebben koomen te voldoen, en de Heeren de Wet, en van Reede van Oudtshoorn daardoor belet zijn geworden tot op den Dag van heeden, niettegenstaande bij na een geheel Jaar verloopen is, aan den Raade te hebben kunnen Suppediteeren derzelver Consideratien en advijs nopens de belastingen welke behalven de thans bereids plaats hebbende, nog verder zoude kunnen werden g'introduceerd zoo als zulx van hun Ed: almeede bij gem: Resolutie van den 13 May des voorleeden Jaars is gevordert geworden; van dezelve Commissarissen andermaal de voorsch: opgaave, almeede zoveel mogelijk naar 't geformeerd ontwerp, waarvan hun insgelyx een afschrift ter hand gesteld werden zal, te requireeren, met bygevoegde Last aan de bereyds zolange ontfangen ordre des Raads als nu zonder eenige verdere dilay ten Spoedigsten mogelijk te voldoen, om dezelve zoodoende niet verder hinderlijk te weezen in d'executie der ontfangene beveelen onzer Hoog Gebiedende Heeren Meestern, dewelke nopens dit aangelegen poinct binnen den tyd van drie Maanden na dies receptie hadden moeten ter executie gelegd geweest zijn.

Ondertusschen is alverder geleezen geworden het onderstaande Berigt van den Collonel Gilquin, rakende den Staat waarin zig tegenswoordig 'S Comp:s Gebouwen en Fortificatie werken ten deezen Gouvernemente komen te bevinden

Aan den Weledelen Achtbaare Heere Johannes Isaac Rhenius Gezaghebber van Cabo de Goede Hoop end en Ressorte van dien, beneevens den Edelen Agtbaaren Politicquen Raad

Wel Edele Agtbaare Heer en Edele Agtbaare Heeren!

Ontfangen hebbende een Extract Resolutie genoomen in Rade van Politie Sub dato den 15 November 1791 waarby UwEd: Agtb: gelast met den eersten door Twee aanweezende Ingenieurs eene exacte generale opneeming te laaten doen, zoo van den Staat der Fortificatien in 't gemeen, als van alle de gebreeken welke zig en aan de Vesting werken, en aan de Gebouwen moogen koomen te bevinden, 't zij die het Metzel- dan wel het aard- of zoode werk betreffen, om het door dezelve Officieren uit te brengen Rapport, het welk men zoo omstandig en zoo gedetailleerd mogelijk verlangt te hebben, vervolgend aan deeze regeering over te leggen, als wanneer men niet zal nalaaten in naauwkeurige overweeging te neemen, of die reparatien in een ofte meer bestekken aanbesteed zullen dienen te werden, dan of dezelve met minder kosten, en met behoorlijken Spoed zullen konne ondernoomen ten eynde gebragt worden, door de Overige Ambagtslieden welke nog voor den dagelijksen omslag van dit Gouvenement provisioneel op 't Ambagtsquartier werden aangehouden.

Zoo hebben wy de eer, als de Twee eenigste Officieren alhier tot het Corps der Genie behoorende aan UWelEd: Agtbaarens te rapporteeren, dat wy in de eerste plaats de Fortificatien of Vesting werken nauwkeurig ge'examineerd hebbende, dezelve bevonden hebben als volgt

1:o het Casteel de Goede Hoop, bestaande uijt Vyf Polij-goonen, met desselfs Poort, Sortie, Envelope, Twee Ravelynen met hunne Contrescarpen, gelijk meede die der Envelope; voorts de Batterie Imfoff naar de Zeekant, de welke een gedeelte van deeze Enveloppe uitmaak, en alle de profil Muuren, poorten, Sortien, etc:a

Dit werk, de eijgentlijke Hooft Vesting van dit Gouvernement zynde, bevind zig in eenen goeden Staat onderhouden, en aan hetzelve zyn ook nog geene Considerable defecten te bespeuren, het aarde werk egter als het fragielste, is aan Continueele reparatien onderheevig en de vergaane Palissaden moeten van Tyd tot tyd gesuppleteert en de water gragten uitgediept werden.

Dit werk is waarschijnlijk bij deeselfs Constructie voor de Oogmerken, die men toen hadde voldoende geweest, doch zoude thans niet lange teegens eenen magtigen wel gedisciplineerde Europeeschen vijand konnen resisteeren: zoo weegens desselvs ouderwetsche en nadeelige Constructie, als om dat het te Klein, en door den voet des Duyvelsbergs gedomineert is.

2:o De Linie langs de Zeekant is een uitgestrekt werk Loopende van de Batterie Imhoff tot aan het Fort de Knokke, het zelve is in goeden Staat onderhouden, en bestaant geheel uit aarde en Metzel werk, welk Laatste bij hooge zee vloeden Somwijlen aan eenige degradatie onderhevig is, zo ende gelijk tans het voor front van de Batterie Helena door den aanslag der zee - golven ter Lengte van 13 a 14 Voeten beschadigt is, en hersteld diend te werden; het aarde of zooden werk moet alle Jaaren gerepareert werden, om het in goeden Staat te behouden.

Dit Werk præsenteert een uitgebreyd front teegen de zeekant en zoude de Vijandelijke Scheepen, die na genoeg onder desselfs Vuur mogten koomen, zeer konnen incommodeeren: dog vermits de goede Ankergrond deezer Rheede verder van dit Strand als van onzer Linker Vleugel geëloigneerd is, Zoo Schijnt het als of het Canon dat men langs deeze Linie geplaatst hoeft, en nog plaatzen kan, zoo voordeelig niet zoude kunnen ageeren teegen de ten Anker leggende Vijandelijke OorlogScheepen als dat onzer Linker Vleugel; het welk dan ook de reede is waaromme Langs deeze Linie in evenredigheid haarer uitgebreijdheid minder geschut gevonden werd.

Ondertusschen zoude deeze Linie kunnen dienen om in tijd van occasie, wanneer wy eene aanzienlijke versterking van Garnisoen of Land militie zullen bekoomen hebben, een gedeelte daarvan agter dezelve, veijlig teegen het Vuur der Vyandelijke Scheepen te doen Campeeren, waardoor hetzelve altoos bij de hand zoude zijn, om over al waar men het nodig zoude agten, gebruikt te konnen werden.

3:o Het Fort Knokke, is een Sterreschans naar het Schijnt tot een poinct d'appuij voor Laatstgem: Linie gebouwt, en diende voornamentlijk om dezelve aldaar te Sluijten ofte bepaalen, zij is genoegzaam geheel van aarde, met eenig gering en Slegt Metzelwerk gemaakt, en is dierhalven aan een Continueel onderhoud Subject,

Dit werk kan eerder gezegd worden tot de Veld Schansen en dus tot de passageere, dan wel tot de permanente Fortificatien te behooren, en moet van weegens zijne defectueuse Constructie als een Swakke post geconsidereert werden.

4:o de Batterie Intermediaire, en de zoogenaamde Nieuwe Batterie aan de Zoute Rivier zijn Passagere en van aarde en zooden opgeworpene werken, hoofdzaakelijk diende om de Stranden, waarop zij gebouwd zijn met Canon te konnen bestrijken: dezelve zijn door den Edelen Heer Gouverneur Van de Graaff geconsidereert als te verre van de Hoofdplaats gesitueerd, om Vigoureuselijk gedefendeert te konnen werden, en ten opzigte van haar importantie van te Swaar Onderhoudt, hebbende zijn Edelheid goed gevonden dezelve buijten onderhoudt te laaten en hun geschut elders te emploijeeren.

5:o De Linie van zoode en aarde Werk in den laatsten Oorlog tusschen het Fort de Knokke en de plaats van de Heer Munnik genaamt de Zonneblom in der haast opgeworpen is meede weegens haare geringe importantie en de kostbaarheid van haar onderhoud buijten hetzelve gelaaten.

6:o Tusschen het Casteel en de Duijvelsberg vinden men de begonne Batterie Coehoorn, deeze Batterie is door den Ed Heer van de Graaff aangelegt om de plaine tusschen laatstgem: Linie en het Casteel de Goede Hoop te bestrijken, en daardoor de aannadering tot het Casteel aan eenen Vyand, die van d' Oost Kant mogte komen, moeijelijk te maaken; men heeft de Voltooijing van dit gelijk alle andere onderhanden zijnde werken, op ordre van de Edele Heer van de Graaff, kort voor zijn Vertrek gesurcheert.

7:o Een wijnig hoger dan Laatstgem: Batterie aan de Voet des Duijvelsbergs, vind men de Batterie Gordon, in den laatsten Oorlog met haast opgeworpen, en zeedert buijten onderhoud gelaaten; dezelve was meede met inzigt aangelegt, om gelijk de voorgaande door middel van haar Canon de Plaine voor het Casteel te bestrijken, en hier door het Casteel eenigzints respectabeler te maken, dan vermits deeze Batterie boven haar regter flancq door goede Infanterie gemakkelijk zoude konnen getourneerten van agteren ingenoomen werden, zoo is 'er niet veel Staat op te maaken, indien wij alhier door een terrein Kundig Vyand geattaqueerd wierden, die zig waarschijnlijk van haar Canon zoude bedienen, om het Casteel zelve tot eene premature overgave te dwingen.

8:o De Batterie in de Roggebaay, is een nieuw Werk, door den Ed: Heer Van de Graaff aangelegd, om door een rasant Vuur de aannadering van alle Vyandelijke Vaartuigen te beletten, en door middel van haare regter flancq een Kruyssend Vuur met de linker flancq van Batterie Imhoff te verkrijgen, en daardoor het Strand van ons Centrum tusschen deeze Twee Batterien te beveijligen; deeze batterie meest al uit Metzel en Aarde werk bestaande, zal waarschynlyk voor eerst van wijnig onderhoud zijn.

9:o Ter links van dit werk vind men de Batterie Amsterdam, gebouwd op den Linker Oever agter de goede Ankerplaats deezer Rheede; dezelve is gecassemateerd, waardoor zy alle Bedienden en ammuniten tot haar Geschut vereijscht teegens de Injurien der lugt kan beveyligien; zij is hoofdzaakelijk aangelegt, om door een geweldig plongeerend en raseerend Vuur alle de Vijandelijke Scheepen, die op de Ordinaire goede Ankerplaats deezer Rheede zouden willen komen Ankeren, te Konnen beschieten, Kunnende egter ook de te regter en Linkerhand leggende werken door een aanzienlijke quantiteit grof Canon defendeeren, en de aannaderende Klijne Vaartuigen veel nadeel toe brengen. Het onderhoudt van deeze Batterie is ook niet important, en zal voor Eerst zig principaalijk maar alleen bij het zoode en aarde werk bepaalen.

10:o De Batterie Chavonnes, is een aanzienlijk en wel geplaatst werk, het welk men onlangs grootendeels vernieuwt en met twee Considerabele Vleugels versterkt heeft.

Het oogmerk deezer Batterie is, om door een rasant Vuur de Vijandelijke naar de rheede Zeilende Scheepen alle mogelijke nadeel toe te brengen, en dervolgens met haare regter flancq en Vleugel de reeds geankerde Oorlog Scheepen te enfileeren.

Men heeft deeze Batterie neit Kunnen voltooijen weegens de ontfangene Ordre Kort voor het Vertrek van den Edelen Heer Gouverneur Van de Graaff, om alle arbeid alhier te Staaken, en hier door is dit voornaame gedeelte onzer Sterkte teegens Vijandelijke Vlooten, onvolmaakt blijven leggen; zijnde het nar het inzien der Ondergeteekende van de grootste aangelegendheid, om dit werk hoe eerder hoe liever bij eene aparte aanbesteeding te doen voltooijen, en van de nodige platte form voor het geschut te voorzien.

11:o De Batterie aan de Mouille is een passagere aarde werk, geduurende den latsten Oorlog in der haast gemaakt en met eenig geschut voorzien; men heeft alhier eene Batterie noodzakelijk geoordeeld, om dat het dikwils komt te gebeuren, dat de Scheepen die naar de Rheede willen zeijlen, onder het bereik van dit werk Stiltens ontmoeten, geduurende dewelke zij genoegzaam in eene weerloozen Staat aan het Vuur deezer Batterie g'exponeerd zijn.

De overige passagere werkjes zoo in de houtbaaij, als in de Clooff tusschen de Tafelberg en Leeuwenkop, als meede tusschen de Klip Kuilen en Kerkhoven, geduurende den Oorlog alhier opgeworpen zijn buijten onderhoudt gelaaten, en meest al vervallen.

Het komt de ondergeteekendens onder Correctie voor dat het onderhoudt van alle bovenstaande Werken, met goedkeuring van UWelEdel Agtbaarheeden in gevolge het daarvan gemaakte en aan UWelEdele Agtbaarheeden gepresenteerde bestek, wat het Metzel en Timmer werk aangaat publicq aan de minstbiedende zoude Konnen aanbesteed werden

Edog dat het aarde of zoode werk Successive, wanneer eenige importante gedeeltens daarvan mogte komen uit te weeren en in te Storten, Stuks of Vaks gewijze zoude Konnen aanbesteed werden; en dat het Schoffelen en Schoonhouden van alle de aarde en Zoode werkend in't gemeen, door eenige wijnige hiertoe aan te houdenen Fortificatie werkers en Slaven, zoo ende gelyk zulks met goedvinden van UWelEdele Agtbaarheeden thans geschied, tot het meeste voordeel den Ed: Oost Indische Compagnie zoude Konnen werden gerrigt.

De fortificatie ofte Vesting werken, voor zoo verre wij vermeenen naar de intentie van UWelEdele Agtb: afgehandelt hebbende, Zullen wij overgaan tot de Compagnies Gebouwen, waaromtrend wy dezelfde ordre zullen observeeren, als door ons in agt genomen is, in het Rapport van den Eerst Ondergeteekende de dato 21 Maart 1791 waaragter wij de vrijheid zullen neemen eenige remarques te voegen.

Wij beginnen dan weder met

1:o Het Gouvernement in het Casteel, ofschoon oud, bevind zig in eenen goeden Staat en is wel onderhouden.

2:o Het Huys of de Wooning van den Achtbaren Heer Secunde is insgelijks oud, dog in eenen goeden Staat.

3:o de Woning van den Ed: Manhaften Heer Commandant of Hoofd der Militie, is ook in tamelijk goede Omstandigheid, edog aan hetzelve beginnen zig wegens ouderdom eenige defecten te openbaren,

4:o het groote Polver Magazijn voor wijnige Jaar gerepareert en in ordre gebragt zynde, bevind zig thans in eenen Compleeten Staat.

5:o De zogenaamde Wapen kamer, alwaar de Wapens van het Garnisoen gerepareerd werden, is nieuw en in goeden Staat; dog het vertrek boven de groote Kruijtkelder, dienende tot een arcenaal voor de Infanterie is Slegt en de Balken meest vermolmt.

6:o Van het Negotie-Pakhuijs moeten doorgaans de deuren en Vengsters gerepareerd werden.

7:o de Klijne en Groote Geld Kassa zijn beide voor weinig tyd in goeden Staat gebragt.

8:de differente Comptoiren, als de Secretarij, het Negotie Comptoir, het Justitie Comptoir, het Soldij Comptoir, de Weeskamer &:ra als meede de vertrekken tot de dispens gedestineerd, zijn alle meer of min in eenen goeden bruikbaaren Staat, dog oud.

9:o De Wooningen der Militaire Officieren bevinden zig doorgaans alle in eenen logeabelen Staat; dog zommige vereischen eenige reparatie.

10:o De Casernes voor de Soldaten de Hoofdwagt, de Koks en Cipiers wooningen zijn meede nog zeer bruikbaar, dog oud en dierhalven aan Continueele reparatien onderheevig.

11:o De Waterput en Kogel Arcenaal zijn in goeden Staat, gelijk meede de verdere berg plaatzen van Artillerie Ammunitie.

12:o De Gevangenissen of Prisons, waarvan er eenige onlangs nieuw gebouwd zijn, bevinden zig in zeer goeden Staat.

13:o Agter de Batterie Imhoff beneeden het Casteel na de Zeekant gelegen, bevind zig het Woonhuijs van den Commis der Magazijnen onlangs vernieuwt, de Smits, Timmermans en wagenmakers Winkels der Artillerie, mitsg:s de Logementen der Artillerie bediendens op deeze post Vereischt, voorts de Ed: Compagnies Brood bakkerij, twee Corps de Gardes, en een Polver- Magazijn; alle welke gebouwen, ofschoon er eenige reeds oud zijn, zig in eenen goeden en bruikbaaren Staat bevinden.

Buijten het Casteel,

11:o de Groote gemetzelde Water- bak bij het Zeehoofd is wel onderhouden.

15:o Het Traan Huijsje en de daartegen over Staande Geweldigers wooning, zijn ook in goeden Staat.

16:o Het Slagthuijs is een Oud en genoegzaam vervallen Gebouw, het welk geene reparatien verdiend, maar eerlang zal dienen Vernieuwt te werden; de daar annex zynde Boekhouders wooning is door de laatste reparatie weederom in Staat gebragt, om nog eenigen tyd te konnen resisteeren, hoewel de Balken zeer Slegt zijn, deeze Gebouwen zijn onder een riete dak, het welk oud, en vermolmt is.

17:o het daar nevenstaande Hout Maguazyn is meede Slegt geconstitueerd, en vereischt binnen kort reparatie.

18:o de Kuijpers Winkel Staande gedeeltelijk onder Plat, en gedeeltelijk onder dak, is meede oud en Slegt.

19:o De drie hiernevenstaande Wyn pakhuyzen zijn oud en met riete daken, waarvan de Kapgebinde vermolmt zijn, voorzien, het welk ten uiterste gevaarlijk is: het buijtenste, dat naar de Zeekant Staat, is reeds voor eenige Jaaren onderstut en kan zo niet lange blijven; zullende het zelve eerlang dienen vernieuwt te werden.

20:o de drie hier aan grensende Koorn-Pakhuijzen zijn goed en Sterk, dog de houte Vensters en Watergooten meest defect,

21:o De Ambagts-Werff, is een oud en Slegt Gebouw, het welk niet meer te repareeren is, dan met groote Kosten, en dus behoorde vernieuwt te werden.

22:o De Equipagie werff is meerendeels oud, Slegt, bouwvallig en irreparabel. het woonhuijs van den Equipagiemeester is egter nog tamelijk goed; de Wooning van den Bootsman en het Zeilmakers Pakhuijs zijn ook niet oud, dog het laatste vereischt eenige reparatien.

23:o De Justitie zaal en de daar annexe Geweldigers Wooning en de Gevangenhuijzen, zijn ook voor weinige Jaaren gebouwt en wel onderhouden.

24:o Het Groote Wyen en Koorn Magazijn naast de Lutherse Kerk, waarvan de benedenste verdieping tot een Wyn- Pakhuijs en de bovenste tot een Koorn- zolder diend, is reedelijk goed, dog de Balken wat te zwak voor de Swaarte van het koorn; zijnde men onlangs genoodzaakt geweest dezelve te versterken op plaatzen daar zij reeds doorgezakt waaren.

25:o De Menagerie en het zogenaamde Melkhok agter 'S Comp:s Tuijn is maar in een tamelijken Staat.

26:o De Pottebakkerij is meede Slegt.

27:o De Compagnies Paarde Stal is een oud en Slegt Gebouw, het welk met moeyten en geduurige reparatien, tot dus verre is Staande gehouden.

28:o Het Gouverneurs Huijs in de Comp:s Thuijn en de Tuijnmanswooning aldaar, zijn in goeden Staat, uitgenomen eenige verzakkinge in de Fundamenten der Zeijd-Vleugels, die van gevolg zoude konnen zijn, indien dezelve bleeven toeneemen.

29:o de Slaaven Logie, waarin de Slaven den E Comp:e Logeeren is door de onlangs daar aan gedaane reparatie weeder in eenen tamelijken Staat gebragt, edog de fundamenten van dit Gebouw Schijnen op eenige plaatzen niet best te zyn.

30:o Het Koorn pakhuijs naast de Gereformeerde Kerk, is zeer goed en bruikbaar.

31:o Het Nieuwe Hospitaal voor zoo verre het voltooijt is, werd over het geheel genoomen zeer goed bevonden, gelijk ook ale Logementjes, die zig agter dit groot Gebouw bevinden; Edog onder de Twee Separate Vleugels van dit Hospitaal zijn Kelders gepracticeerd, waarvan de Balken uit Greene hout bestaan en op hun Kant gelegd zijn, en daartusschen Klijne wulfjes geslagen, ook bevinden zig zommige deezer Balken in de Pilasters of Penanten die dit Gebouw ondersteunen; zoo dat wanneer er eenige defecten aan deeze Greene Balken Komen het welk niet zelden gebeurd, zulx aan geduurige moeijelijke en kostbaare reparatie onderheving is.

Deeze Kelders zijn in Ses apartementen verdeelt, waarvan er Vyf tot Wynkelders der Ed: Comp:ie dienen, en het overige tot een hout Pakhuijs.

Dit Gebouw is reeds zeedert het begin des afgelopen Oorlogs genoegzaam geheel, door de differente hulp troupen, bij gebrek van Casernes gebruikt geweest; dog thans begint het zelve tot zijn eijgentlijk en primitief oogmerk te dienen, zijnde de zieken reeds in een gedeelte der Middelpartij getransporteerd, en werdenden het overige gedeelte deezer Middelpartij daartoe Successivelijk verder geapproprieerd en bequaam gemaakt.

Het geprojecteerde pakhuijs, zijnde een gesepareerde Vleugel ten N: W: van dit Gebouw, diend thans tot Logement of Caserne voor de Artilleristen van dit Gouvernement.

Ter geheele voltooijing van dit aanzienlijk gebouw mankeert nog een Vleugel ten ZO en de Sluijt muur van voren.

32:o de Militaire Corps de Gardes of Wagthuijzen staande in de Roggebaaij; aan den voet des Duijvelsbergs: in de avance voor de regter flancq van Imhoff; aan den Ingang der Comp:s Tuijn, en by de Klipkuilen, zijn alle onlangs nieuw gemaakt, en bevinden zig in een zeer goeden Staat.

33:o De Compagnies Water-Moolen, van ouds de Gortmolen genaamt is nog goed en bruikbaar; dog de andere Koorn Water-Molens agter de Menagerie Staande, is zeer oud en Slegt, en genoegzaam irreparabel.

34:o De Pastorie, thans bewoond door den Eerwaarde Heer Serrurier is een tamelijk goed logeabel Woonhuys, dog het voorste gedeelte is onder een riette dak, het welk men onlangs heeft moeten vernieuwen.

Gebouwen beoosten de Caab.

35:o de Comp:s Kalkbranderij, waarin zig bevind een Klijne Wooning voor de Kalkbrander; de Kalkoven, en een verdekte berg plaats voor de Kalk: het overige geoccupeerde terrein is een bemuurde opene plaats tot berging van Brandhout, Steenen, Schulpen, en allerly Materiaalen en gereedschappen, die anderzints aan diverijen zouden geexponeerd zyn: deeze Gebouwen bevinden zig nog in eenen bruikbaaren Staat.

36:o Eenige aan een gehegte Gebouwen langs de Linie, alle onder een Verdieping, verdeelt in verscheide Vertrekken en binnnen plaatzen. Het eerst Vertrek aan de ZO: zijde, werd gebruijkt tot een bergplaats voor de Artillerie behoeftens der Linie; daarop volgt een Kleine wooning door een Officier der Artillerie geoccupeert geweest, voorts eene wooning voor den Commandeerende Officier van deeze Post; vervolgens een Militaire Wagt; naast dewelke zig bevind het groote Vertrek voor de Convalescente Onder- of-deksOfficieren, als meede een Pakhhuijs, Dispens, Combuijs &:ra alle welke Vertrekken of Gebouwen zig voor als nog in eene reedelyke Situatie bevinden, edog het plat of het groote Convalenscente Vertrek diend vernieut en hoger gemaakt te werden;

Vermits het zelve aan Continueele Leccagien onderheevig is, en maar Circa 10 Voeten hoog zijnde, wanneer er veel Volk in logeerd eene broeijende Lugt veroorzaakt, die niet dan benaauwt en ongezond kan zijn.

37:o Een genoegzaam nieuw Gebouw naast het evengem: dog op zig zelve Staande, werdende bewoond door een Officier der Artillerie, eenige Artilleristen en Fortificatie Werkers, hetzelve bevind zig in eenen goeden en bruikbaaren Staat, en heeft voor eerst geen reparatie nodig.

38:o Een groot polver-Maguazijn agter laatstgem: gebouw Staande met een ring muur om het zelve - dit Gebouw is nieuw en in een goeden Staat, dog de Vloer ronds om hetzelve van Bataviase Steenen /:is uit gebrek derzelve:/ niet geheel voltooyd geworden.

39:o Een Klein Polver-magazyntje zonder ring muur Staande in de Batterie Charlotte meede genoegzaam nieuw en bruijkbaar.

40:o Een gebouw onder een verdieping in het fort de Knokke, het regter gedeelte van dit Gebouw werd gebruikt tot berging van Artillerie behoeftens, en het linker tot een Militaire Wagt, hetzelve bevind zig nog in een tamelijke bruijkbaren Staat

41:o Een oud Gebouwtje in de zogenaamde Nieuwe Batterie thans geoccupeerd door een Officier der Artillerie en een Militaire Invalide Wagt, hetzelve bevind zig meede tamelijk goed en bruijkbaar.

Gebouwen bewesten de Caab.

42:o Een groot Kruyte Magazijn, dat zig bruikbaar en in een goeden Staat bevind.

43:O Twee Kleine Polver - Magazyntjes in de Batterie Amsterdam meede goed en bruijkbaar.

44:o Een Gebouw onder eene enkelde verdieping op de Batterie Chavonnes, het welke verdeelt is tot verscheidenen gebruiken, als een gedeelte tot Logement van den Officier der Artillerie die deezes post Commandeert; een dito waarin de dagelijkse wagt gehouden werd; een appartement tot Logement van een detachement Artillerie behoeftens.

45:o Een Nieuw Klein Polver Magazijn in de Batterie Chavonnes mitsg:s een half voltooyd dito, waarvan men de verdere opbouwing onlangs met alle andere onderhanden zijnde Werken heeft doen Staaken.

46:o Een houte Wagthuijs agter de Batterie aan de Mouille diende voor de dagelijkse Wagt, hetzelve bevind zig nog in eenen tamelijken goeden Staat, dog desselfs Vloer en dak moeten gerepareert werden.

47:o Een Oud Slegt Gebouw, agter de Baaij van Van Kamps geoccupeerd werdende door eene Artillerie Wagt van dit Garnisoen.

48:o Op de rug in de Cloof tusschen de Tafelberg en Leeuwen Kop, bevind zig een genoegzaam nieuw Gebouw, dienende tot een Wagthuijs voor het Garnisoen, en tot Logement voor de VlaggeLieden vande Leeuwen Kop, als meede tot berging van eenig Krijgsbehoeftens

49:o Op de Justitie Plaats, genaamt het Groene Zoodje, bevind zig een Klein Gebouw, het welk maar in een tamelijken Staat en aan Continueel onderhoud of reparatie Subject is.

Alle de Gebouwen, die zig in en omtrend deeze Hoofdplaats bevinden, tot dus verre beschreeven hebbende, zal het mogelijk niet oneigen geoordeelt werden, UWelEdele Agtb: in Consideratie te geeven, dat het van d'uitterste noodzaakelijkheid is, het onderhoud derzelve hoe eerder hoe liever te doen aanbesteeden ingevolge de Twee bestekken hiervan geformeerd, en door den eerst onderget: aan UWelEdele Achtb: gepræsenteerd.

Dan dewijl het Schynt dat UWelEdele Agtb: voornamentlijk begeeren te weeten, welke Gebouwen 't meest gevaar loopen van eerlang groote deterioratien of instorting te ondergaan, om dezelve vervolgens in differente bestekken vervat te doen aanbesteeden, ofte met de nog resteerende Ambagtslieden ten minste kosten der Ed: Compagnie te doen onderneemen en volvoeren; Zoo neemen wij de vrijheid UWelEdele Agtb: te doen remarqueeren, dat het getal der provisoneel aangehoudene Ambagtslieden, hiertoe niet alleen te gering is, maar ook, dat hetzelve door de laatste gehoudene verlossing zodanig gesmolten is, dat 'er in 't vervolg geen werk van eenige Consideratie, meede zal konnen ondernoomen ende ten einde gebragt werden.

Wij vermeenen het meede van Onze Pligt te zijn uWelEd: Agtb:s kortelijk te enumereeren welke Vesting werken en Gebouwen 't aller eerst door apparte bestekken buijten het ordinaire onderhoudt, zouden dienen aanbesteed te werden, als

1:o Het verder Voltooijen van de Batterie Chavonnes, met het daarin Staande polver - Magazijntje &:ra, vermits het noodzakelijk Schijnt, dat zulks een aanmerkelijk gedeelte onser defensie teegens eene Vijandelijke Zeemagt niet verwaarloosd blyve, maar hoe eerder hoe liever tot volkomendheid gebragt werde.

2:o De Vervallene Gebouwen van de Equipagie Werff, die zig in eene allerslegste Situatie bevinden.

3:o De Wyn pakhuijzen aan het Strand, die gevaare loopen van in te Storten, en wegens hun riette dak, aan het ongeluk van brand zeer g'exponeerd zyn.

Deeze drie Posten zijn naar het inzien des onderget:s wel de eersten die buiten het ordinaire onderhoudt, bij apparte bestekken zouden dienen aanbesteed te werden, zijnde de projecten der daartoe nodige reparatien en Vernieuwingen reeds aan de tweede ondergeteekende gedemandeerd, die dezelve zo ras se in Ordre zullen zyn /: bij absentie van den Eerst ondergeteekende:/ aan de Ed: Agtbaare Regeering deezer Steeds zal produceeren.

Verhoopende hiermeede aan de begeerte en intentie van UWelEdele Agtbaarheeden voldaan te hebben zoo betuigen wij met de diepste eerbied te verblyven.

/onderstond/

WelEdele Agtbaare Heer en Edele Agtb: Heeren! /:lager/ UWelEdele Achtbaare en E Agtbaarheedens zeer gehoorzame en Onderdanige Dienaren /was geteekend:/ P: H: Gilquin, L: M: Thibault

In margine:/

Cabo de Goede Hoop den 27 February 1792

Omtrend welk Stuk overwogen zijnde, dat daar hetzelve principaalijk is gerequireerd geworden, om daar uit te kunnen werden nagegaan, of de reparatien aan, en 't onderhoud van dezelve Vesting werken en Gebouwen niet met mogelijk aan te besteeden zoude zijn, in aparte bestekken op zig zelfs, minder gecompliqueerd en niet zoo kostbaar als die door den Heere Gilquin ontworpen, mitsg:s den 15 November J: L: in Rade geproduceert, dog teffens om d'evengem: opgegeevene reedenen tot d'aanStaande komst der Hoog Edele Heeren Commissarissen Generaal geseponeerd zijn geworden en bij hetzelve Berigt ten Slotten gezegd werd zodanige aparte bestekken ter voltoijing der Batterie Chavonnes en Vertimmering der Equipagiewerff, mitsgaders de aan het Strand Staande Wyn Pakhuyzen, als wel 't eerst zoo wegens derzelver aangelegendheid als bauwvalligen Staat bij der hand dienende genoomen te werden. - aan den Tweede Teekenaar den Capitein Lieutenant Ingenieur Thiebault te zyn gedemandeert, het dierhalven raadzaam zoude zijn alvorens hierop eenige finale dispositie te neemen, eerst dezelve Bestekken af te wagten, om te Kunnen onderzoeken of de daarbij voorgeslagen werdende manier van aanbesteeding meer voordeelig voor 't Intrest der Maatschappij zal uitkomen dan d'extructie dier werken door haar eigen ambagtsvolk te doen bij der hand neemen, en ten dien einde het Ambagtsquartier volgens desselvs oude inStelling in weezen te laaten. heeft men dan ook best gedagt met de dispositie op 't gem: Stuk voor zoo verre de voorgestelde generaale aanbesteeding van onderhoud van alle de fortificatien en Gebouwen in't algemeen naar 't project van hem Heere Gilquin, als nog tot zolange te Supercedeeren tot dat de verwagt werdende Bestekken van den Capitain Thiebault zullen zyn ingekomen, om dan op 't een met het ander te gelijker tyd te Kunnen werden gedisponeert:

dan aangezien het gem: Berigt van den heere Gilquin intusschen zeer geschikt is om zoo aan de Hoog Gebiedende Heeren Meesteren, als aan de Heeren der Hoge Indiase Regering een juist idée te produceeren van den præsente staat van ijder vesting-Werk en Gebouw op zig zelfs, en Hoogstdezelve Gebiederen zoo doende in Staat te Stellen om te kunnen beoordeelen in hoeverre de vernieuwingen en reparatien, welke men genoodzaakt zal zijn in't vervolg bij der hand te moeten doen neemen, al of niet volstrekt noodzakelijk zullen zijn geweest, is teffens geresolveerd het gem: Berigt middelerwijlen ten voorsch: eynde in Copia authenticq zoo naar 't Vaderland als naar Batavia over te zenden, en zig daarbij eerbiediglijk aan hetzelve te refereeren.

Gelijk ook verstaan is in zelver voegen en om te Strekken ter behoorlijke voldoening aan de door Hoogstged: Heeren Meesteren gevorderde verantwoording nopens de Kalk welke haar WelEdele Hoog Achtb: verondersteld hebben aan het ingekogte niuwe Pakhuijs van den Burger Jacobus Johannes van den Bergh in een zoo ruijme maate te zijn verbruijkt geworden, over te zenden het volgend Berigt ten voorsch: einde, almeede door ged:e Heer Gilquin ingediend.

Aan den Weledele Achtb: Heer Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop en den Ressorte van dien, beneevens den Edelen Agtbaaren Politicquen Raad

WelEdele Agtbaare Heer en Edele Agtbaare Heeren!

De ondergeteekende heeft den 12:e deezer uit de Secretarie van Politie ontfangen een Extract Missive van de Hooge Achtb: Heeren Bewindhebber ter Vergadering van Zeventienen in dato 4 Januarij 1791 aan den Edelen Heer Gouverneur en Politicquen Raad deezes Gouvernements luijdende als Volgt.

"Hierbij komt nog dat, ofschoon UE ten tijde van den Inkoop van 't Pakhuijs van den Burger Van den Bergh hebben opgegeeven dat hetzelve door hem nieuw was opgebouwd wij egter bij 't Kassa Boek van 1786/7 al vrij wat Kalk voor dat Pakhuijs vinden opgebragt, 't welk denoteerd of veel reparatien, die men egter aan een nieuwe Gebouw als onnodig zoude moeten beschouwen, of additien en Verbeeteringen, waartoe geene qualificatie was gevraagd, en wij zullen derhalven, ook omtrend dit poinct uwe verantwoording afwachten."

Waarbij gevoegd was een extract Resolutie genoomen in Raade van Politie op Dingsdag den 29 November 1791 van volgende Inhoude:

"Zullende eindelijk met relatie tot deeze paragraaph aan den Heer Colonel Gilquin ter hand werden gesteld Extract uit voorsch: gevenereerde Letteren voor zoo verre Hun WelEdele Hoog Achtbaare daarbij verandwoording gelieven te vragen van de Kalk by het Kassa Boek 1786/7 opgebragt voor de ingekogte Pakhuijzen van Van den Bergh en teffens daarbij gevoegt worden een uittreksel uit gem: Cassaboek aantoonende de quantiteit Kalk tot dat einde betaald, met last omme zig daarop ten Spoedigsten te verandwoorden aan deezen Raade."

Zoo hebbe de Eer hierop met verschuldigde respect te dienen, dat de verbruikte bouw Stoffen aan Compagnies Gebouwen gebeezigd, onder Ult:o van ieder Maand Specificq zijn opgebragt ende Verandwoord geworden, door de Officieren die 'er op ordre van den Edelen Heer Gouverneur het immediate opzigt over hebben gehad, zoo ende gelijk uit de door hun ingeleverde Specificatien, en Ordonnantien bij het uiteinde van ieder Maand, en zelfs bij de Negotie-boeken van dien tijd, duidelijk moet komen te blyken.

Begrijpende egter dat UWelEdele Achtb: de nodige elucidatien begeeren, om dit Articul uit de Missive der Hooggebiedende Heeren Meesteren behoorlijk te Kunnen beantwoorden; zoo heb ik het nog voorhanden zynde Journaal of dag-Register van het Ambagtsquartier doen nazien, en daar uit gevonden, dat de Kalk, volgens het aan mij op ordre van UWel Edele Agbt: ter hand gestelde uittreksels van het Cassa boek in September, October, November, December, Januarij, Februarij en Junij van het Boek Jaar 1786/7 betaald, tot beijde de ingekogte Pakhuijzen van gem: Burger is verbruikt geworden, terwijl de Extract Missive der Hoog gebiedende Heeren Majores maar alleen van het Nieuwe Pakhuijs van den Burger Van den Bergh werd mentie gemaakt: want ofschoon het eene Pakhuijs boven in de loop Straat Staande door Van den Bergh weinige Jaaren voor de Verkooping nieuw is opgebouwd daar het ander boven in de Strand Straat bij de Lutherse Kerk geleegen, reeds verscheide Jaaren te voren door den Burger Melk gestigt is, zoo komt het mij egter voor, dat beide deeze Pakhuijzen onder elkander geconfundeert zijn, het welk te ligter konde geschieden, dewijl de Straaten van Cabo de Goede Hoop des tyds nog niet alle benoemt waaren, en deeze toen malige naamloosheid der Straaten natuurlijk aanleiding gaf, om gemelde Gebouwen als beide van den Buurger Van den Bergh, ingekogt, ieder in't bijzonder met den algemeenen Naam van het pakhuijs van Van den Bergh te benoemen, waardoor de Hooggebiedende Heeren Bewindhebbereb ter Vergadering van 17:en ligtelijk in't idée zyn geraakt, dat de Kalk in gem: Boekjaar vermeld, alleen aan het nieuwe Pakhuijs van Van de Bergh zoude verbruijkt zijn, terwijl dezelve nogthans zoo wel aan het oude in de Strand-Straat Staande, g'emploijeerd is geweest.

Vertrouwende dat de volgende Notitiën door den opzigter van 't Ambagtsquatrier uit het aldaar gehoudende dag-register getrokken, en aan den ondergeteekende ten deezen einde gesuppediteerd, al het verdere ligt zullen verspreiden, dat hier omtrend zoude Konnen begeerd werden.

"In het Jaar 1786/7, is aan de Pakhuijzen, naast de Luthersche kerk een nieuwe Vloer in Kalk gelegt - 20 nieuwe Venster-Couzyns ingezet , de Muuren der Solders geheel nieuw gepleysterd, het Plat voorzien, en het geheele Gebouw gerepareerd en gewit, hiertoe zyn Verbruikt 620 half Aamen Kalk."

"Aan het Pakhuijs van Van den Bergh teegens over van het ingekogte Pakhuijs van Gie, zijn in den Jaare 1786/7 de volgende werken gemaakt, als"

"Aan het pakhuijs zelfs is een nieuwe Steene trap in Kalk gemetzeld aangebragt; de Plat voorzien, gerepareerd en gewit: hiertoe zyn 240 halv Aamen kalk verbruijkt voorts is een nieuw Gebouw op den grond bij 't voornoemd pakhuijs behoorende, gemaakt, bestaande in een Combuijs Dispens, hout-hok, Secreeten en een Sluit muur van agteren om het Gebouwtje, dienende voor de Artilleristen dewelke in het teegens over leggende Pakhuijs van Gie ingequartierd waaren, en waarbij zig geene van voorn: noodwendigheeden bevonde, hiertoe zijn 900 halv Aamen kalk verbruikt, maakende deeze drie differente werken de Somma der in 1786/7 verbruikte Kalk uit

Wat nu de reedenen aangaat, waaromme 'er te dien tijd importante reparatien ofte additiën aan gem: Pakhuijzen op ordre van den Edelen Heer Gouverneur geschied zijn, dezelve moeten gezogt werden in de verandering ofte approprieering dier Pakhuijzen en tot diverse gebruiken, waartoe dezelve bij hunne Stigting niet ingerigt waaren, als ten opzigte van het nieuwe Pakhuijs boven in de Loop Straat vermits dit Pakhuijs tot eene Cazerne voor de Artillerie van het Regiment van Meuron geapproprieerd is, en er nevens dit Gebouw tegen over de Pakhuijzen van den Burger Raad Gie, een Combuijs, dispens, en Hout-hok met een Sluijt-muur daarom, voor de Nationale Artillerie toen ter tyd in deeze laatstgenoemde Pakhuijzen g'inquartieerd, moeste gemaakt werden.

"En wat het Pakhuijs van Van den Bergh naast de Lutherse Kerk betreft, na dat hetzelve geduurende den Laatsten Oorlog Successive zoo tot Logement van eenige fransche Troupes, als naderhand voor een gedeelte van het Regiment van Meuron gediend hadde, en hierdoor zeer ontramponeerd was geworden zoo heeft men het zelve wederom moeten repareeren en tot een Koorn en Wijn Pakhuys bekwaam maaken"

In hoope hiermeede aan de Intentie van UWelEdele Agtbaarheeden zal hebben voldaan, zoo betuijge met diep respect te verblyven.

onderstond

WelEdele Achtbare en Ed: Agtbare Heeren UWelEdele Agtbaarheedens zeer gehoorzame en Onderdanige Dienaar /was geteekend/ P: H: Gilqun /:In margine/ Cabo de Goede Hoop den 19 Maart 1792

Zullende den Rade zig aan hetzelve insgelijks onderdaniglijk refereeren, alzoo de gantsche zaak daarbij niet alleen volkomen opgeheldert, maar ook teffens beweezen werd dat door het Confundeeren van de Considerabele dubbelde Pakhuijzen by de Luthersche Kerk aan 't Strand Staande, met het Klyn Pakhuijs in de Loop Straat, wel opged:e Heeren majores in een verkeerd begrip hebben geverseerd gehad, als of al de in't Boekjaar 1786/7 verbruikte en de Pakhuijzen van Van den Bergh, in algemeene termen ten Lasten gebragte Kalk, aangewend was geworden, ter reparature van dit laatste nieuwe Gebouw, daar intusschen zoo niet alles, dan dog zeeker het grootste gedeelte is verbruikt aan de eerstgem: oude Pakhuijzen, om dezelve telkens in te rigten tot d'onderschijdene eyndens waartoe Successivelijk zijn g'emplyeerd geweest, waaromtrtend haar WelEdele Hoog Achtb: hiermeede nu Staande gedetrompeert te werden, men dan ook vertrouwd dees zaak bij Hoogstdezelve voor afgedaan te zullen mogen werden beschouwd.

Door evengem:d Heer Gilquin hierna gediend zynde van het onderStaande Request, om met het ter Rhede leggend Schip Vredenburg, ingevolge de daartoe bekomene permissie uit Nederland te mogen repatrieeren.

Aan den WelEdele en Agtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop, en den Ressorte van dien, benevens den E Agtb Raad van Politie

WelEdele Agtbaare Heer, en Edele Agtbaare Heeren!

Ingevolge het zeer g'eerd aanschrijvens van de hooggebiedende Heeren Majores in dato den 2:do October 1790 mijn ontslag uit S Comp:s dienst, naar voleijndigt verband, verkreegen hebbende, met permissie om des Verkiesende te kunnen repatrieeren: Zoo neeme de Vrijheid UWelEdele Agtbaarheeden mits deezen te verzoeken, dat de Cajuijt van 't alhier ter Rhede leggende Compagnies retour Schip Vredenburg, die, zoo als ik van ter zijde g'informeerd ben, door het verlaaten der Passagiers geheel is komen open te vallen, en waarmeede ik onder gunstige approbatie van UWelEdele Achtb: mijne reyze naar Patria zoude aanneemen, voor mij mag ingeruijmt, en niemand anders daar in geplaatst werden. - als meede dat het UWelEdele Agtbaarheeden moge behagen ten dien einde de nodige ordres aan de opperhoofden van gem: Bodem te doen afvaardigen.

Waarmeede UWelEdele Agtb:s zeer zullen verpligten, die na zig in UWelEdele Agtb:s protectie gerecommandeert te hebben, de eere heeft met diepe respect te zijn.

Onderstond:/

WelEdele Achtb:e Heer en Edele Agtb:e Heeren /lager:/ UWelEdele Agtbaarheedens zeer gehoorzame en Onderdanige Dienaar /:was geteekend:/ P: H: Gilquin /:In margine/ Cabo de Goede Hoop den 26 Maart 1792.

Zoo is verstaan het voorsch: verzoek zoo als het legd, aan zij Ed: te accordeeren, onder Conditie dat eerstelijk aan den Rade zal exhibeeren een authenticq afschrift van d'acte van Cautie welke gehouden is, volgens d'ordre en Jongste bepalingen deezer Regeering van den 16 huijus ter Somma van 50000 Rd:s te moeten agterlaaten; - Vervolgens ook op den Eed bij d' aanvaarding van deszelfs bedieningen als Directeur en Chef van S Comp:s fortificatien ter deezer plaatze, en Inspecteur der Gebouwen, aan de Maatschappy gedaan, zal extradeeren alle Caarten en Plans van fortificatien en Gebouwen met de daartoe gehorende explicatien dit Gouvernement Concerneerende, zoo die ter executie gelegd zyn, als die alleen in project existeerren, op wat wijze dezelve ook in handen van hem Heere Gilquin mogen geraakt weezen, gevolglijk zonder onderschijd, of ze door hem zelve, dan wel door anderen zijn ontworpen geworpen; - en eijdelijk onder behoorlijke Inventaris zal overgeeven al het geen in Zijn Ed: diverse betrekkingen ter zyner administratie en verandwoording heeft gestaan gehad, - te weeten al het geen het artillerie weezen betreft, daaronder begreepen de restant zijnde Monteering Stukken, aan den Majoor Fisscher, en al het geen concerneerd de Genie of relatie heeft tot de inspectie over, ofte directie van 'S Comp:s Gebouwen, aan den Capitain Lieutenant Ingenieur Thiebault - zullende om van dit een en ander behoorlijk overdragt te kunnen werden gedaan, van alle de voorsch: effecten door expresse gecommitteerdens, bij den Heere Gezachhebber te benoemen, exacte opneeming moeten geschieden, en daarvan een Specificque gedetailleerd rapport, in margine door den Heere Overste Gilquin voor d' overgave en door den geenen die d'administratie overneem voor den ontfangst geteekend, aan den Raade ingeleeverd moeten werden.

Terwijl d'extraditie der hierboven genoemde Kaarten en Plans zal moeten geschieden aan den Heer Collonel Gordon, die bij deezen niet alleen verzogt en gequalificeerd werd dezelve almeede onder Inventaris van meer geciteerde Heer Gilquin t' ontfangen en ter Secretarije over te brengen, maar ook alle dezelve kaarten en Plans, neevens die welke zig bereids ter gem: Secretary komen te bevinden, naauwkeurig te examineeren en in te zien, om den Raad vervolgens meede Schriftelijk te berigten, in hoe verre de Plans en Caarten, welke men nagaan Kan Successivelijk zoo met opzigt tot de fortificatien als tot de Gebouwen geformeert te zyn zig aanweezig Koomen te bevinden.

En nadien als nu ook ingekomen is het Berigt onder den 28 februarij Jongstleeden van den Soldy Boekhouder Matthiessen gerequireerd, nopens de verzogte Gagementen en afschrijvingen van Gagie, voor eenige op 't Ambagts quartier bescheidene Persoonen, door den Capit:n Kuchler gedaan, waarbij de Regeering in maniere als volgd, werd voorgeligt.

Aan den WelEdelen Achtbaren Heer Johannes Isaac Rhenius Opperkoopman en Gezachhebber, beneevens der E Achtbaaren Raad van Politie.

WelEdele Achtbaare Heer! en E: Achtbaare Heeren!

Bij Besluit van den 28 februarij Jongstleeden, heeft het UWelEdele Achtbaaren behaagd, aan den ondergeteekenden in handen te Stellen Extract uit een Vertoog door den opziender van het Ambagtsquartier aan UWelEdele Agtb:s gepresenteerd, met Last, omme na te gaan, en aan UWelEdele Achtb: te berigten in hoe verre volgens de ordres der E Comp: aan de daarbij gedaane verzoeken nopens Gagement en afschrijven van Gagie zoude kunnen werden voldaan! waarop den nedrigen vertoonder de Eere heeft te zeggen, dat omtrend het gageeren van Compagnies Dienaren bij het generaal Reglement over de bevordering derzelven in Rade van Indien, Sub dato 31 July 1753 gearresteerd, onder anderen bepaald is, dat Dienaaren welke d E Comp:ie Twintig Jaaren gedient en den Ouderdom van ruijm Sestig Jaaren bereikt hebben hun Gagement kunnen ontvangen, en den Geelgieter Jacobus Groeneweg in den Jaare 1770 met 't Schip de Erfprins alhier aangeland, dus omtrend 22 Jaaren in den dienst der Maatschappij, en volgens opgave van voormelden Opziender omtrend 69 Jaaren oud, zoude denzelven met goedvinden van UWelEdele Achtb:s het aan een Ambagtsman g'accordeerte Gagement a ƒ10 per Maand kunnen ontfangen, zoo meede den Metzelaar Marten Franken, in den Jaare 1772 met de Jonge Thomas aangeland, hebbende 20 Jaaren gediend, en zijnde volgens gedaane navrage Sestig Jaaren Oud en bovendien door een in den dienst bekomen Breuk onbekwaam geworden.

Waarentegen den Eerbiedigen Teekenaar het verzoek der volgende persoonen, omme onder afgeschreeven Gagie gesteld te werden aan de discretie van UWelEd: Achtb:s moet overlaaten, terwijl ten SoldijComptoire geen bepaalde Ordres voor of teene het afschryven van Gagie, zig bevinden, en altijd van't goedvinden der Heeren Regenten heeft afgehangen.

Jan Christofffel Helmoet, Smit, in den Jaare 1780 met de Diana aangeland, circa 12 Jaaren in dienst

Johannes Meij, Metzelaar, in den Jaare 1778 met Vreedenhof aangeland, circa 14 Jaaren in dienst

Isaac Bekooij, Metzelaar, in den Jaare 1774 met Venus aangeland C:a 18 Jaaren in deinst

Johan Godfried Biegel, Metzelaar, in den Jaare 1786 met Ridderkerk aangeland, circa 6 Jaren in dienst

Frans van der Broek, Soldaat, in den Jaare 1779 met Noordbeek aangeland, circa 13 Jaren in dienst

Johan Adam Foks Soldaat, in den Jare 1785 met Ijstroom aangeland, circa 7 Jaaren in dienst

Het zij mij echter vergunt met verschuldigden eerbied de volgende reflexien te maaken.

1:lyk dat de ses voorengemelde Persoonen niet alleen hun verbonden tyd hebben uitgediend, maar zelvs het grootste gedeelte een geruijmen tyd boven hun verband.

2:den dat dezelve volgens de opgave van meergemelde opziender meestentijds ziekelijk zijn, den d E Compagnie meedere Last als diensten daarvan heeft.

3:den dat in Cas als hun tyd uitgediende persoonen naar Europa werden verzonden, niet alleen hunne Douceurs en præmie zoude ontvangen maar zelfs te dugten Staat, dat zijlieden niet kunnende aan hun Brood koomen, zig de novo bij d' E Comp:ie zullen engageeren, en ten Lasten der Maatschappije geduurende de uitreize gesalarieert en g'allimenteert zijnde bij aanlanden aan deezen uithoek in het Hospitaal gaan, en eindelijk als onbekwamen wederom naar Europa moeten verzonden werden.

Om welke reedenen den nedrigen Vertoonder, onder Eerbiedigen onderwerpinge van beeter Sustineered, dat 't geenzints tot nadeel der E Comp:ie uitloopt, wanneer hun verzoek provisioneel wierde g'accordeert.

Aangaande Hermanus Schutte in den Jaare 1790 met de Generaal Maatzuiker aangeland, die zijn Slinkerhand en Oog bij't Springen van Klippen ten Robben Eijland zal verlooren hebben, vermeent den Ondergeteekenden dat deeze Persoon zig diend en behoort p:r Request te addresseeren aan UWelEdele Achtbaaren, met overlegginge der nodige bewijzen, dat reëel in den dienst den E Comp: de voormelde gebreeken heeft bekomen, en uit dien hoofde om het bij den Artikelbrief bepaalde douceur verzoekt.

Verhoopende hiermeede aan de geEerde Intentie van UWelEdele Achtbaaren te hebben voldaan, teeken mij met diepe hoogagting.

/onderstond:/

WelEdele Achtbaare Heer en E Achtbaare Heeren /:lager:/ UWelEdele Achtbaaren needrige Dienaar /:was geteekend C: Matthiessen j:r /:in margine:/ Cabo de Goede Hoop den 20 Maart 1792.

Zoo is verstaan zig met het voorsch: Berigt van gem: Soldij-Boekhouder te conformeeren, en mitsdien aan den Geelgieter Jacobus Groenweg en den Metzelaar Marten Franken, als de Maatschappy over de Twintag Jaaren lang gediend hebbende, en boven de Sestig Jaaren oud zijnde, als nu de door hun verzogte en bij d'ordres voor een Ambagtsman bepaalde rustgagie van ƒ10 per Maand toe te leggen mitsgaders om alle de by het zelve Berigt aangehaalde reedenen, niet alleen de Persoonen van Jan Christoffel Helmoet, Johannes Mey, Isaac Bekooij, Johan Godfried Biegel, Frans van der Broek, en Johan Adam Foks, maar ook den ten Robben Eylande door 't Springen van Klippen gemutileerd Hermanus Schutte provisioneelyk van Gagie te doen afschrijven, in welker voegen dezelve buijten Lasten der E Comp:ie de finale dispositie der HoogEdele Heeren Commissarissen met betrekking tot hunne Persoonen zullen moeten blyven afwagten.

Het dagregister met de daartoe relative papieren aan Boord van 't frequat de Meermin geduurende desselfs Laatste Expeditie ter opspeuring van het vermiste retour Schip 't Slot ter Hoge, gehouden, bij de resp:e Heeren Leeden des Raads in rondleezinge geweest, dog thans weeder ingekomen en dienvolgens mede ter Tafel geproduceert zynde; is na dat met genoegen uit dezelve ontwaard was, dat, hoe zeer het de Goddelijke voorzienigheid niet behaagd had, dat het voormeld Schip had mogen werden ontdekt, - neen maar met allen grond van reden als nu veronderSteld werden moet, dat het zelve zal zijn te gronde gegaan, egter uit dees' Expeditie voor de Maatschappij eenig voordeel heeft mogen resulteeren; aangezien de 3000 Mudden Tarw, welke men het gem: Freguat heeft doen inneemen om daarmeede en passant Mauritius aan tegieren, en met d'onkosten zoo hier als ten gem: Eyland op dezelve geloopen inkoops gekost heeft gehad een bedragen van Rd:s 8769:10:, alsdaar aan't Gouvernement afgezet zijnde geworden voor 13440 Spaanse realen ofte rd:s 15120:-, waarvoor vervolgens zijn ingekogt een quantiteit van Duijzend Balen Bourbonse Coffy en 29387 lb Zwart Ebbenhout, hierdoor niet alleen voor dit Gouvernement is gewonnen een Somma van 6351 Rd:s 38 Stuij:s, maar zig ook 't aangenaam vooruitzigt opdoet, dat bij Spoedig aanbreng van dezelve Koffij en Ebbenhout in't Vaderland, aldaar uit den Verkoop die beide Articulen bovensdien nog een aanzienlijke winst van 35 a 36 duijzend Guldens Hollands, ten profijte der E Comp:ie zal voortvloeyen, het welk te zamen genomen eene avance zal opleeveren van Circum Circa ƒ50000:- gem: waarde als nu besloten alle dezelve papieren volgens usantie in Copia authenticq, zoo aan de Hoog gebiedende Heeren Meesteren, als aan de Heeren der hoge Indiase Regeering ter Speculatie toe te zenden - en intusschen de Koffij, mitsgaders 't Ebbenhout, in Steede van, zoo als het Besluit van den 16 deezer heeft meede gebragt gehad, aan de Wal getransporteerd te werden, om in s Comp:s Dispens te werden opgeslagen. en bij de Negotie-Boeken op dezelfde Reekening, waarop de verzondene Tarw is belast voor 't inkoops kostende ingenomen te zijn, om de betaalde Winst zoo doende ten voordeele van dit Gouvernement te Kunnen doen komen, maar aanstonds directe uit de Meermin in de ter Rheede aanweezende of te nog verwagt werdende retour Bodems, die door d'uitleevering van goederen alhier ofte anderzints eenige ruijmte zullen hebben, te laaten overscheepen, om met die zelfde Scheepen aan de Hoog gebiedende Heeren Meesteren te worden toegeschikt, in hope, dat zoo wel dees' prompte overzending der voorsz: Koffij; als den aanleg en uitSlag der expeditie waarvan zij het gevolg is, d'approbatie der voorsz: Hoge gebiederen zal mogen wegdragen.

Zijnde intusschen nu meede herleezen het onder Staande Sub dato 20 Jannuarij Jongstl: ingekomene, dog als toen by de Heeren Leeden ter afzonderlijke lecture genomene Berigt des Burger Krijgsraads, raakende d' Affaire met den Sergeant Petrus Rens.

Aan den WelEdelen Achtb: Heer Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber deezes Gouvernements en den Ressorte van dien &:a &:a &:a benevens den E Achtb: Politique Raad.

WelEdele Achtb: Heer en E E Achtbare Heeren!

Ingevolge Politicque Raads besluijt blijkens aan den Krijgsraad gezonden Extract de dato 9 December Anno Pass:o, diend deeze ter eerbiedige rescriptie en pligtschuldig Berigt, dat het daarbij verzellend Request door den Sergeant Petrus Rens en eenige zijner Bloedverwanten, bij UWelEdele Achtbaare en E Achtb: gepresenteerd, en daarvan UWelEdele Achtb: en E Achtb: Copia aan de Krijgsraad afgegaan, teneinde daarop te dienen van Berigt, en dezelve dienvolgende by den Krijgsraad naauwkeurig g'examineerd zynde, moeten wij UWelEdele Achtbaare en Ed: Achtb:s hierop Berigten en declareeren, dat de beschuldigingen en Klagten teegens gem: Krijgsraad aan d' eene Kant, en gefungeerde verschooningen en verontschuldiging van gem: Rens aan den anderen kant, ten eenemale van alle waarheid zijn afwijkende, ter Contraire dat gem: zaak van den Sergeant Rens door den Krijgsraad op eene zeer moderate en onzijdige wijze volgens hunne pligten en voorgeschreeven Instructie, behandelt geworden is; gelijk dezelve de plano, als ter hare Judicature Staande naar den 51:e Art:l hunner Instructie zonder forma van proces is gedetermineerd, nooijt hebben kunnen denken, dat men over dezelve, op dusdanig manier verder zoude hebben kunnen procedeeren.

Dan om UWelEdele Achtb: en E Achtb:s van het een en ander volleedig verslag en overtuiging te doen; zullen wij de vrijheid neemen hierbij te voegen.

1:e de klagten door den Capitain der Infanterij Johannes Gie wegens gem: Rens gedaan, Sub Litt:a A; als meede een nadere Confirmatie van voorsz: Klagten Sub L:a B., en een Extract Besluit de dato 16 November A:o P:o bij den Krijgsraad niet volledig gedetailleerd genoeg bevonden zijnde, wij thans d'Eere hebben bij deeze UWelEdele Achtb: en E Achtb: omstandig te Suppediteeren en aantoonen, dat de Serg:t Rens bij de Krijgsraad terwijl hem de Klagten van den Capitain Gie voorgehouden zijnde, meest alles wat tusschen hem en den Capitain Gie hadde g'Exteerd, genoegzaam Kwam te avoueeren als of hij Rens daartoe ook bevoegd was geweest, en dat hij zijn Eed niet heeft willen verbreeken, deduceerende tegens zijn Ed: gehandeld te zullen hebben als hij met een Snaphaan onder 't Geweer was gekomen in de plaats van een Hellebaard en dat gemelde Capit:n Gie hem verlof hadde gegeeven, dog naderhand weeder tot den dienst had g'ordonneert immers een man van twee woorden Kwam te zijn, als meede dat meerm: Capitain Gie hem Rens den vinger onder de Neus houdende heeft wilen Commandeeren, het welk hij niet wilde verdragen, en dat hij dusdanig niet moest gecommandeert worden; bovendien was Capitain Gie daar niet in dienst /:namentlijk in zijn Huijs en dus gelijke Burgers:/ hebbende voorts nog teegens meerm: Capitain Gie gezegt, ik zal in den dienst komen, dog met geen Geweer, maar met de Hellebaard, waaruit dan notoir kan worden vastgesteld dat gem: Rens reeds moest g'informeert zijn geweest, dat de Sergeanten van wapens bij de gewoone exercitie wel veranderen, maar egter Sergeanten blijven zouden, zoo als dezelve geduurende den laatsten Oorlog bij verschyning van een Vijand, of allarm van zelfs en bij preferentie, met het Geweer verscheenen zijn; te meer dewijl Capitain Gie, nog niet van gemelde Verandering had gerept, en eenlijk de al oude Expressie hadde gebeezigd, gij moet in't Geweer komen, waarop gemelde Rens zig immers voorbaarig declareerde met de hellebaard te zullen Komen, en dus op 't Ogenblik geenzints heeft begreepen, dat Capitain Gie hem propria authoritate kwam te deporteeren, gelijk in't Request word gezegd, en waartoe gemelde Capitain Gie ook geen magt hebbende, hem Rens geenzints tot brutaliteiten uijtgenodigt heeft, maar ter Contrairie gemelde Sergeant desselfs Capitain voorbaarig en brutaal beantwoord heeft.

2:o Omme nu aantetonen, waaromme de meeste Leeden der Krijgsraad de laatste Straffe bij de voorsch: 51 Art:l bepaald, omtrend gem: Rens te meer hebben moeten appliceeren, alhoewel zijn laatste gedrag teegens zijnen Capitain zulks ten vollen verdiend had; neemen wij de vrijheid UWelEdele Achtb: en E Achtb: hier annex Sub Litt: D. te presenteeren een Extract uit de Notulen van meerm: Krijgsraad de dato 2 September 1789 waarby gem: Rens ter dier tyd is gevonnist, edog ook maar door 14 Leeden, dewijl indien er door Ziekte of om andere Affaires minder Leeden in den Krygs Raad present zijn, zulks nooijt een opschorting harer verrigtingen ooijt gegeeven heeft, of geven kan, zonder dat gem: Straffe bij voorsch: Vonnisse van 't gewenschte effect is geweest, om zig voortaan, met meerder discretie omtrend zyne Officieren te zullen gedragen, dus konde voorsz: Straffe niet vrugteloos ten tweede maale gebruykt worden, maar noodzaakelijk de daartoe Staande Straffe, dewelke van meerder aandrang was te baat is genoomen.

3:o heeft men bij de Krijgsraad ook om gem: Rens in de Burger gehoorzaamheid te brengen, de Capitain Servaas van Breda daartoe gecommitteerd omme de officier van de wagt bij absentie van de Capitain van de maand te adsisteeren, terwijl bij gem: Wagt eenige disordres waaren in gesloopen, gelijk ook dadelijk alles is geremedieert, en gem: Rens door meerm: Capitain Van Breda het vertrek is aangeweezen het welk bij den Krijgsraad altoos daartoe gebruikt en bekent is voor zodanig Vertrek, als door den E Achtb:e Raad van Politie bij meerm: 51 Articul is gedestineerd voor de Burger gehoorzaamheid, om daarinne op Water en Brood te werden gezet, zijnde hetzelve een ruijm Vierkant Vertrek, met een zeer ruijm Vengster, tot overvloedig ligt, waarentegen het zogenaamde donkere Gat bij den ingang van voorm: Vertrek ter linkerhand zig komt te bevinden met een dubbelde deur en zonder ligt, in welk Laatstgemelde den Sergeant Rens niet heeft gezeeten, en dus meede dit zijn voorgeeven kwaadaardig en verre van de waarheid komt te zijn, dat men hem namentlijk geweldadig aangerand, en in 't donker gat heeft geslooten.

Ten 4:de dat insgelijks Onwaar is de manier op welke hy Rens voorgeeft gelargeert te zijn geworden, zal UWelEdele Achtb: en E Achtb: ten vollen blijken hoe min de Krijgsraad daarinne af ofte toegedaan heeft; gelijk bij meerm: request egter ingewikkeld werd aangehaald, als of men verlegen met de zaak waare geweest; Zullende UWelEdele Achtbare en E Achtb:s des behagende, uit de Verklaring van den Capitain Jens Janssen, als de maand toenmaals hebbende, Kunnen naspeuren Sub Litt:a E; Een Verklaaring van den Oppasser van 't Burger Wagthuijs Sub L:a F. hoe de zaak zig toegedragen heeft; UWelEdele Achtb: en E: Achtb:s zullen almeede uit de hier g'annexeerde Extract uit de Notulen Sub Litt:a G. Kunnen bemerken de reedenen waaruit de disordres op de Wagt zijn veroorzaakt, en waarop gem: Requestranten zig beroepen, als of het zigtbaar onregt, de manschappen en de Onderofficieren tot Onwilligheid hadden gebragt;

Ten 5:den en omme de zeekerste berigten van de oudste en respectabelsten onder de BurgerStand, waarvan in meerm: Request gezegd word, almeede in een helder dag ligt te Stellen, hoe naauw deeze zeekeren berigten zig aan de waarheid Komen te verbinden, neemen wij de vrijheid hierbij te voegen Sub Litt:a H. Een Extract van zodanige Burgers als in gemelde Vertrek Successivelijk hebben gezeeten - zonder dat op ordre ofte Last, nogte met eenige Kennisse van den krijgsRaad immer een diender, ofte eenige Slaven in voorsz: Vertrek gezeeten hebben, de Krygsraad zig dus ook (:onder eerbiedige Correctie egter:/ daarvan geene Verandwoordinge kan doen, hoewel het aan de andere kant, bij den Krygsraad zeer bekend is, dat 's Nagts ofte anders, wanneer Zoortgelijke laage Subjecten, door de patrouilles agterhaald en gearresteerd worden, dat de Wagthebbende Officier of Onder Officier als dan door een Tamboer of Pyper de Geweldiger laat roepen, die dezelve van gem: Burger Wagthuijs Kome af te haalen en voorts na de Tronk transporteeren.

Ten 6:de omme almeede te bewiijzen, hoe de Capit:n Lieutenant C: P: Brand, zig buijten de zaak van meerm: Rens gehouden, en hem dus onschuldig bevonden zoude hebben, zullen UWelEdele Achtb: en E Achtb: ten duijdelijkste uit het Extract Sub L:a I, concerneerende zoodanige advisen, als ten opzigte van gem: Rens zijn gegeeven, en door wien; waarby als dan zal blijken dat gem: Capit:n Lieutenant Brand, hem Rens, wel degelijk Schuldig veroordeelt en volgens 't 51 Articul heeft gestraft willen hebben; met dat onderschyd egter, dat hij zig notoir het geval hiervoren reeds aangehaald, en 't daarop gevallen Vonnis van den 2:e Sept: 1789 niet heeft gerappelleerd, en dus wederom, eene mediocre Straffe voorstelde uit voorsch: 51 Articul

ten 7:de Wat de Broeders en Swagerschap bij den Krijgsraad betreffende; neemen wij de vrijheid ons te refereeren, aan de beschikkingen en aanstellingen der Leeden als Officieren door UWelEdele Achtb: en E Achtb: zelve zodanig gedirigeerd, waarover de Requestranten zig egter zoo deerlijk beklagen.

ten 8:ste En wat alverder derzelver Klagten omtrend den Krijgsraad komt te zijn, te weeten, dat er geen Præsident en ook maar 12 a 13 Leeden zijn geweest, neemen wij almeede de vrijheid ons te gedragen aan Art:3 Sub Litt:e K hiervan een Extract g'annexeerd.

ten 9:de Wat dan betreft 't gedrag van den Lieutenant Jan Andries Horack, heeft niet anders gebuteerd, als dikwijls gem: Sergeant Rens ware het mogelijk buijten voorsch: Straffe tot de vereischte Submissie te brengen, en hem van Idée te doen veranderen; terwijl gem: Rens teffens hadde gezegd, onder betuiging zijner verwondering, dat hij door den Capitain Gie zodanig was gehandelt, hoewel zij maar Burgers te zaamen waren, en gem: Capitain Gie niet in den dienst zijnde, ook geen Commando over hem konde hebben; waarbij denzelver alle teekens van minachting voor de Officieren betoonde, met alverder te zeggen, Wel zoo, heeft een officier zoo veel magt, dat heb ik nog niet geweeten waarop door gem: Lieutenant Horak tot hem wierde gezegd, wel Mons:r Rens, dus Schijnt Gij wijnig kennis van den dienst te hebben, waarop gem: Rens hem toe Snaauwde, ik verstaa den dienst heel wel, en na dat denzelven bij den Krijgsraad gevonnist was, heeft hij eenlijk Copia verzogt, het welk door den Capit:n Möller als het præsidium waarnemende is gewijgert, en verder door evengem: Lieutenant Horak aan gemelde Rens terwijl hij daarover te onvreeden Scheen, gezegt is geworden, dat zulks hier niet verstrekt wierd, terwijl alles de plano moest worden afgemaakt, 't welk alles wijnig indruk hadde, vermits gem: Rens alle de Leeden dewelke hem iets meende onder 't Oog te brengen eeven brusque bejeegende, waarop gem: Vonnis alzoo aan hem heeft moeten worden g'Executeert.

Zullende de UWelEdele Achtb: en E: Achtb: des believende, ligt kunnen nagaan, of denzelven Rens niet meede door den Procureur Van Leeuwen, daartoe zal weezen geadstrueerd, terwijl hij zig meede als den Sergeant Hiebner, bij de vorige Capit: J: Gie, dat hij Schriftelijk wilde gedagvaard zijn, om te zien, of hij Compareeren zoude of niet, en egter bij de derde Citatie, met de andere meede heeft gecompareerd, om volgens de inblaazinge van gem: Van Leeuwen, de Krijgsraad te prostitueeren.

Wij vertrouwen intusschen, dat UWelEdele Achtb: en E Achtb: uit het hier vooren aangehaalde handtastelijk zullen bevinden, hoe moderaat door den Krijgsraad indeeze Zaak, en niet als volgens voorgeschreevene ordres is gehandelt geworden; waarentegen de Requestranten zig hebben durven onderwinden den Krijgsraad op eene zoo versmaadelijke en allezints hoonende wijze te Calangeeren, en wel alleen op de gefingeerde beschuldigingen van meerm: Serg:t Rens, dewelke uit de Burgergehoorzaamheid bij zijne bloedverwanten willende regtvaardigen, heeft hij notoir den Krygsraad van harde behandelingen in zijn eigen Zaak, altoos zal tragten zig te verontSchuldigen, waarop zijne Bloedverwanten voor hunne reekening den Stellen van meerm: Request, de volle vrijheid Schynen te hebben gegeeven daarinne te Stellen, wat hem goed dagt; ofte wat door gem: Rens, ter verschoning zyner hard nekkige disobedientie maar bedagt konde worden.

Vertrouwende wij inmiddels Ordre hiermeede te hebben voldaan, en derzelver attentie met die haatelijke onaangenaamheden niet langer willende, nog durvende occupeeren, zullende eenlijk zeer ootmoedig verzoeken, dat het UWelEdele Agtb: en E Achtb: zullen gelieven te behagen den Krijgsraad tot maintien hunner wettig gezag, en het welzijn van den dienst te maintineeren, en zodanig omtrend de teekenaren van meerm: Request te handelen, als ter bevijliging van verdere zoortgelijke onaangenaamheeden /:dewelke alleen kunnen Strekken om alle goede order en dienst, den Bodem inteslaan, en waarvan den E Achtb: Raad van Justitie zeedert reeds ondervindng heeft, blijkens de zaak van den Corporaal Lotter:/ door UWelEdele Achtb: en E Achtb: zullen nodig geoordeelt worden, en de requestranten als rust Storende valsche beschuldiglijke demarches te doen wedervaren - op dat de Krijgsraad voortaan vijlig blijve voor zoortgelijke Calumnie, en waartoe veele bij UWelEdele Achtb: en E Achtb:s genoegzaam bekende qualijk g'intentioneerde en intrigante Subjecten zijn; dewelke daaruit hun nut tragten te trekken, met de zaaken tot hunner eigener inzigten in de war te helpen brengen, het geen egter God verhoeden zal, dewijl regt en billijkheid in weerwil van alle intrigues en Streeken altoos in het einde, door Zijne alwijze bestiering bovendrijft.

Inmiddels deeze eindigende neemen wij de vrijheid ons met de uiterste Submissie en diepschuldige Eerbied te Subscribeeren.

onderstond

WelEdele Achtbare Heer en E E: Achtbare Heeren /;lager:/ was geteekend/ P: J: Möller, H: O: Eksteen p Zoon J: Gie, S: van Breda, P: van Breda, G: J: Brand, J:s Janssen, A: Horak, F: Schickerling, C: d: Waal, M: Hoffman, L: Biel, S: v: Reenen, C: Nelson, A: v: Breda

L:a A.

Den ondergeteekende Capitain der derde Comp:ie Burger Infanterij Johannes Gie, vind zich verpligt aan den E Manhafte Krijgsraad te kennen te geeven 't gedrag zijner twee ondergen: Sergeants gedurende de gewone Exercitie der Caabse Burgerije

Den Burger Boode Weesberg ten woonhuijze van den Sergeant Joachim Daniel Hubner gezonden hebbende, om dezelve teegens Woensdag den 2 Novb: te dagen, om reeden, dat

Eerstelijk daags voor d'Exercitie bij mijn geweest zynde, om bekend te maken, dat niet in't Geweer zoude komen om reeden &:ra

ten Tweeden, dat de Eerste dag 's Voormiddags na dat egter in't geweer was gekomen, met de andere Sergeants is weggegaan, en 'S namiddags, toen hem het Geweer in Steede van den Hellebaard, door den E Achtbaaren Heere Gezachhebber wierd voorgedragen, zulks heeft geweijgerd, en met de Hellebaard weeder is weggegaan.

ten Derden, dat zig niet heeft ontzien de geheele Exercitie tyd absent te blijven maar zelfs, om de officieren te tergen, zig dagelijks, zoo voor 't Wagthuijs als op't Veld in uniform heeft vertoond

Waarop dezelve aan ged: Bode ten andwoord heeft gegeeven, dat hy volgens Usantie bij de Justitie Schriftelijk wilde weezen gedaagd, met de reedenen waarom, en als dan 24 Uuren beraad moeste hebben om zig te bedenken, om antwoord te geeven of hij Compareeren zal of niet; den Serg:t Petrus Rens door de Bode gedaagd over brutaal antwoord aan mij gegeeven, toen ik hem /:na alvorens van d'Exercitie vrij gegeeven te hebben:/ tot mij liet komen door dien ik gebrek aan Sergeants had, zeggende op een zeer assurante wijze, ik zal komen, maar met geen Geweer en hem daarop ordonneerde, uit naam van den E Achtb: Heer Gezachhebber en E: Politiecquen Raad met het Geweer te Komen zijde hij in't heenen gaan, ik wil 't niet doen, en zal 't niet doen.

dus den ondergeteekende zulks Steld in handen van den E Manhaften Krijgsraad om daarover na goeddunken volgens Reglementen en Instructien te handelen, en hem alzoo eclatante Satisfactie te verschaffen.

Cabo de Goede Hoop den 1 November 1791.

/:was geteekend:/ J: Gie

NB: 't antwoord van den Sergeant Rens is net het zelvde, als die van den Sergeant Hiebner aande Bode

Accordeert

/:geteekend:/ C: P:s Slotsboo SeC:s

L:a B.

Verklare mits deezen mij te houden aan't Relaas op den 1 November 1791 aan den E Manh:e Krijgsraad ingeleeverd, als bevattende de waarheid van 't gebeurde met den Burger Sergeant Petrus Rens, declarerende, als 't geene gem: Rens in zijn Request aan den WelEd: Achtb: Heer Gezachhebber en E Achtb: Raad van Politie overgelevert, ten opzigte van mij ondergeschreevene, Vals en tegen de Waarheid Strijdende.

Cabo de Goede Hoop den 11 Januarij 1792 /:was geteek:/ J: Gie /:daaronder /Accordeert/ get:/ C: P: Slotsboo SeC:s

L:a C

Extract uit de Notulen gehouden in den Extraordinaire E Burger Krijgsraad aan Cabo de Goede Hoop op

Woensdag den 16 November 1791.

den E Krijgsraad Eysschen Contra den Serg:t Petrus Rens over 't gemelde in't relaas door den Capit: Gie ter Krijgsvergadering ingeleeverd den 2 Novemb: 1791 en zijn tweede default te purgeeren

Den gedaagden gecompareerd zijnde, wierd gevraagd, waarom hij niet in't Geweer verscheenen was ten tijde van de Exercitie, waarop den ged:e antwoorde, dat hij van zijn Capitain verlof had gehad, dat hij ook zijn Eed niet had willen verbreeken.

dus den gedaagden gehoord, en ingezien hebbende de beschuldigingen door Capit:n J: Gie tegens den ged:e Serg:t Rens ingebragt, zoo heeft den Krygsraad, na 't een en ander rijpelijk overwogen te hebben, den gedaagden wegens zijn onbehoorlijk en ongehoorzaam gedrag in't niet obedieeren der ordre van zijn Capitain, maar zelfs tegen gem: Odre, zig de gantsche Exercitie niet in den dienst heeft willen vervoegen, gecondemneerd om agt dagen lang, en vervolgens zijn meergem: Capitain in de Eerste Krijgsvergadering om Excuus te verzoeken, /onderstond/ Accordeert /:get:/ C: P: Slotsboo Sec:s

L:a D.

Extract uit de Notulen gehouden in de E Burger Krijgsvergadering

Aan Cabo de Goede Hoop op Woensdag den 3:de September 1789 Capitain H: A: Truter, Eysschen contra den Serg:t Petrus Rens weegens beleediging aan bovengemelde Capitain op de Wagt

Naar onderzoek word denzelven op gem: Voet als boven gen: Davel gecondemneerd, den Capitain Hendrik Andreas Truter voor 't Wagts volk Excuus te verzoeken, en tevens ernstig gerecommandeert, in't vervolg zig tegen zijne Officieren behoorlijk te gedragen moetende alhier verblijven, tot dat de Vergadering afgelopen is, vervalt teevens in de kosten

/:onderstond:/ Accordeert /:get/ C: P: Xlotsboo, Secret:s

L:a E:

Relaas aan den E Manh: Burger Krijgsraad, van't voorgevallene omtrent bij den uit het arrest ontslagen Sergeant Petrus Rens.

Na mijn best onthouden dien ik onderget:e zoo veel ik mij herinneren kan, kwam op den 22 Novb: 1791 des agtermiddags omtrent de Klokke Vijf Uuren, bij my den oppasser der Burgerwagt Gert Gertsen, aan my rapporteerende, dat den Arrestant meergem: Rens ziek was en te bedde lag; vragende wat hij nu met hem doen zoude; waarop gedagte Gertsen ten antwoord gaf, dat ik zoo aanstonds zelve op de Wagt zoude komen - mij dan kort daarna op de Wagt hebbende vervoegd, vond ik gen: Rens op 't Bedde Leggende, vraagde hem hoe hij voer, en tot andwoord krygende Slegt, ik heb de Koorts, hem als toen de pols voelende, vond ik hem na mijne Kennis wel daadelijk met de Koorts beladen, waarop ik de Heer Capit:n Möller liet verzoeken om over deeze affaire op de Wagt te komen, gelijk hij dan ook na verloop van Een half Uur aan't huijs van den Heer Capit:n Gie is gekomen, daar ik mij onderget:e als toen was bevindende, als ook met de Heer Gie over deeze zaak Spreekende; vervolgens ben ik met de Heer Möller na 't Wagthuijs gegaan, en bij den Arrestant in't Vertrek gekomen zijnde, heeft de Heer Möller aan den Serg:t Rens een Vaderlijke vermaning gedaan, voorts hem na zyne omstandigheeden van Ziekte ondervraagd hebbende hem ook aan de Pols gevoeld, en bevond den Arrestant ziek, en aan de Koorts laboreerende, zoo hebben wij te zamen goedgevonden, en zelfs noodzaakelijk geoordeelt, den ged;e Serg:t P: Rens van zyn arrest /:die anders nog 24 uuren moeste geduurt hebben/ te ontslaan, en alzoo 't toen reeds te laat in den avond was, zoo heb ik onderget:e daarvan den volgende dag kennis gegeeven aan den WelEdelen Heer Præsident Gordon

Cabo de Goede Hoop den 11 Januarij 1792 /:was geteekend:/ J: Janssen /:daaronder/ Accordeert/ get/ C: P: Slotsboo SeC:s

Litt:a F

Ik ondergeteekende Gerrit Gerritsen, opzigter van 't Burger Wagthuijs, verklare mits deezen dat den in de Burger gehoorzaamheid gearresteerden Burger Serg:t Petrus Rens, op Dingsdag morgen den 22 Novemb:r 1791, aan mij onderget:e klaagde niet wel te zijn, daarop heb ik aan hem Arrestant een Soopje gepresenteert dien hij ook gebruikt heeft, en nademiddag vroeg ik gem: Rens hoe hij 't had, en zeide gants niet wel, hadde overgegeeven, hadde toen hem weder een Soopje gepræsenteerd, waarvoor hij bedankte; zoo ben ik verpligt zulks aan de Capitain van de Maand aantegeeven, gelijk zulks gedaan heb aan de Heer Capit:s Moller en Janssen aan 't Burger Wagthuijs gekomen en na dat meerm: Serg;t Rens uit zijn arrest ontslagen, was, is hij in een draag Stoel van daar vertrokken. /onderstond/ Cabo de Goede Hoop den 11 Januarij 1792 /:was get/ Gerrit Gerritsen /:lager/ Accordeert/get/ C: P: Slotsboo Secr:s

L:a G.

Extract uit de Notulen, gehouden in den E Burger Krijgs Vergadering aan Cabo de Goede Hoop

Woensdag den 4: Jannuarij 1792.

Het ingediende Relaas van den Manh:e S:s Lieut:t den Infanterij Mathiam Hoffman, als Wagthebbende Officier de dato 16:e Nov: a p: wegens eenige derangementen, dewelke destyds bij zijn Wagts volk zoude hebben geexteerd, en dus de Krijgsraad niet behoorlijk g'adsisteerd geworden zynde, aan den doenmaligen Wagthebbende Serg:t H: F: Cromhout, en den doenmaligen Corporaal der gem: Wagt J: H: Bouermeester voorgehouden zynde, ter Informatie of en in hoe verre gem: Onder Officieren daaraan Schuldig waren ofte niet; waarop uit het een en ander, door gem: onder officieren, aan den Krijgs Raad voorgesteld zijnde; is Komen te blijken, dat zulks hoofdzaakelyk is veroorzaakt door eenige particulieren de welke van agteren in't Wagthuijs, ongemerkt waren binnen gesloopen, zonder dat zij daaruit iets hebben kunnen vermoeden, en van dewelke egter naderhand bleek, dat er eenige waren, dewelke Scheenen in de zaak van den Serg:t P: Rens te willen participeeren; dus de gem: Onderofficieren niet ten eenemale Schuldig bevonden zijnde, zulks op eene gepremiditeerde wijze toe gelaten te hebben, Is alzo goed gedagt de ordres op de wagt Staande de Krijgsvergadering te renoveeren, waarbij aan gem:e Onder Officieren dan ook Expresselijk is gelast, voortaan met meerder Omzigtigheid in hunne diensten te zullen moeten ageeren

/:onderstond/

Accordeert /:was get:/ C: J: Slotsboo Secr:

L:a H

Extract uit de Notulen gehouden in den E Burger Krijgs Vergadering /:van zodanige Burgers, als Successivelijk in de Burger gehoorzaamheid hebben gezeeten:/ aan Cabo de Goede Hoop

den 7 feb:y 1759Gerrit Bove, over Brutaliteiten tegens den Wagthebbende Corporaal Jan Fredrik Hennop. 14 dagen te Water en Brood.
d:o 4 Novb: 1768Cornelis Nicolaas de Kat4 Weken te Water en Brood
d:o 24 Octb: 1770Louwrens Godfried Kirchekten14 dagen Water en Brood
d:o 15 Maij 1784.Johannes Adolphus Olkers12 dagen d:o d:o
d:o 3 Novb: 1785Dirk van der Schijf14 dagen d:o d:o
d:o 12 April 1786Cornelis Mostert van Wieringen8 dagen d:o d:o
d:o 5 Septb: 1787Martinus Johannes van der Schijf14 dagen d:o d:o
d:o 6 Maij 1789F: J: Poolman8 dagen d:o d:o
d:o 3 Maart 1790Jan Matthijssen 8 dagen d:o d:o

/:onderstond/ Accordeert /:get: C: P: Slotsboo Sect:s

L:a J

Extract uit de aantekeningen der gevallene adviessen omtrend de zaak van den Burger Sergeant Petrus Rens in dato 16 November 1791.

Capitain S:r van Breda 8 dagen Water en Brood en deportement
d:o P:r van BredaBoete 40 rd:s goed repriment en zijn Cap:t excus verzoeken
Capit:n Lieut: Brandals boven, gelyk Capitain P: van Breda
Lieutenant Horak 8 dagen Water en Brood, zijn Cap:n Excuus Verzoeken
d:o Eksteen8 dagen Water en Brood d:o d:o d:o
d:o Schikkerling8 dagen Water en Brood en 8 dags gesurcheerd
Sous Lieut: de Waal8 dagen Water en Brood en deportement
d:o d:o HoffmanBoete 40 rd: goed replem:t zijn Cap:n excus verzoeken
d:o d:o Biel8 dage Water en Brood en gesurcheerd
d:o d:o de Smit de boete volgens 51 Art: en zijn Capit: excuus verzoeken
Vaandrig van Rhenen8 dagen Water en Brood, zijn Capit:n d:o d:o
d:o Nelson8 dagen Water en Brood, zijn Capit:n d:o d:o
Voorzittend Lid Capitain Möller8 dagen Water en Brood, zijn Capit:n d:o d:o
d:o Möller8 dagen Water en Brood, zijn Capit:n d:o d:o

/:onderstond/ Accordeert /get:/ C: P: Slotsboo SeCt:s

L:a K

Extract uit de Instructie of Reglement voor de Burger Krygsraad aan Cabo de Goede Hoop

Art:l 3.

Dog bij noodzakelijkheid of eenige andere voorkomende omstandigheeden, zal in de tusschen Maanden op voorn: dag en Uur Extraordinaire Vergadering weezen ten bijweezen van zodanige Leeden, als dan Kunnen present zijn

/:onderstond/

Accordeert /:was geteekend/ P: Slotsboo Secret:s

En vermits uit het historisch verhaal, het welk gem: Krijgsraad daarby van al het voorgevallen met denzelven Rens komt te geeven, ten duidelijksten Consteerd, dat wel verre van eenige Violente procedures ondergaan te hebben hij Rens niet dan met alle mogelijke moderatie is gejugeert geworden: aanvankelijk unanime verstaan te verklaaren, dat den Rade genoegen neemende in de handelingen des geciteerden Krygs Raads, met betrekking tot de aan dikwils gem: Rens g'appliceerde Correctie wegens desselvs betoonde inSubordinatie en brutaliteit, dan ook in 't gewijsde van den zelven krijgsraad nopens dees affaire berust - en vervolgens met uitzonderinge van den Heere de Wet, die vermeend heeft uit hoofde van het verhandelde weegens deeze zelfde zaak bij den Raade van Justitie, waarin als Præsident gezeeten en gevoteerd heeft gehad, zig hier omtrend niet verder te mogen inlaten, teffens geresolveerd thans ook op het Sub dato 9 Decemb: Jongstl: ingediend Request van gem: Rens C: S: voor appostille te verleenen - dat gemerkt de Burger Krijgs Raad in't vonnissen van den Eersten Suppl:t niet alleen naar Luid van hare Instructie gehandeld, maar daarbij ook alle welgevoeglijkheid en moderatie in't Oog gehouden heeft gehad, gelijk den Raade daarvan bij een bedaard en onpartijdig inzien van zaken vol komen overtuijgd is geworden; dan ook ter maintien van't Gezag des gem: Krijgsraads de Supp:ten voorschreeven request onder Serieuse recommandatie van zig in't vervolg zorgvuldig te wagten voor zoortgelijke Stappen, als waartoe zig nu hebben durven emancipeeren, werd geweezen van de hand.

Waarna gebesoigneerd zijnde hoe best zoude kunnen werden voldaan aan 't verzoek des Kerkenraads van Waveren by de hieronder g'insereerde Missive voorkomende

WelEdel Agtbaar Heer, en Edele Agtbaare Heeren!

Wij betuigen UWelEd: Agtb: en Edel Agtb: Heeren onze nedrige dankzegging voor de goedkeuring van onzen verkoren Ouderling, en verkiezing van den ben: Diacon.

De uitgediende Diacon Wynand de Plesis zijn Rekening gedaan hebbende van den Eersten Januarij tot den Laatsten Decemb van het Jaar 1791 hebben wij de Eere UWelEdele Achtb:e en E Achtb: dezelve hiernevens toe tezenden.

Hoe gaarn wij nu hier wilden ijndigen gebieden ons Ambt en pligt UWelEdele Agtb: en E Agtbaare Heeren om desselfs veel vermogende protectie te verzoeken, met vast vertrouwen, dat UWelEdele Agtb en E Agtb:e Heeren gelijk altoos, zoo ook nu in deezen betonen zult niet alleen te zijn vaaderen des Vaderlands, maar ook voedster Heeren der Kerke.

Het is UWelEdele Agtb: en E Agtbaaren bewust hoe dat in alle gemeentens Kerkengeregtigheid weegens een Overleedene door de nablijvende word opgebragt, namentlijk 6 Ryxdaalders als een Lyk in Statie op het Kerkhoff begraven word, en 2 Rd:s en 2 Schell:e wanneer een doode begraven worde ter plaatze alwaar hy gestorven is; verstrekkende dus tot een bekwaam takske van bestaan tot onderhoud den Kerke; Dan hoe billijk zulk een fonds, hoe gering de Contributie is verre de meeste der onderhorigen in de Colonie van Zwellendam en Graaf-Reijnet onder deeze Gemeente Sorteerende druisschen hier meer als ooit teegen aan, niettegenstaande er reets in den Jaare 1771 door de opzienders deezer Gemeente om dezelve Protectie aan de WelEdele Agtbaare Regeering verzogt is en ook verkreegen geworden, in zoo verre en te dier tyd op Hoog Gezach door den toenmaligen Heer Land-drost J: F: Ments bij renovatie biljetten g'affigeert zijn geworden om de onwilligen tot betaaling te Constringeeren, het welk toen wat geholpen heeft; dan WelEdele Achtbaren Heeren! dit is nu 20 Jaaren geleeden! En ten blijke dat onze klagte in deeze niet ongegrond is, neemen wij de Vrijheid UWelEd: Agtbaaren Heer Gezachhebber en E Agtbaaren Heeren hiernevens een Lyst te præsenteeren van over de 500 overleedenen, bij welke deeze Kerk van die gewoonlijke inkomsten verstooken gebleeven is, met alleronderdanigst verzoek of het UWelEdele Agtbaren en E Agtbaare Heeren gunstig behagen mogt zodanige middelen te Zwellendam, 't zij onder Graaffe Reinet verseert, tot betaalinge mag werden verpligt; En terwijl het UWelEdele Agtb: en E Agtb: gunstig behaagt heeft door middel van een openbare voorleezing op S Heeren dag den Statelijken Godsdienst aldaar op Graaff-Reinet ook bevoorderlijk te zijn, en er op die tyd ook waarschynlyk meede gecollecteerd zal worden, even als te Zwellendam, welke Collecte penningen meede als een Klein fondsje onse Kerk is toegelegt; zoo neemen wij bij deeze teffens met alle verschuldigde eerbied de vrijheid ons te informeeren of UWelEdele Agtbaarheedens daaromtrend reeds eenige dispositie gemaakt hebben, zoo Ja! Spreekt het van zelve, dat wy in dezelve, hoewel min gunstig voor onse Kerk mogten uitgevallen zijn, gehoorzaam in berusten, - dan zoo hier omtrent nog geene Schikkingen mogten gemaakt geworden zijn, neemen wy de Vryheid om gunstige dispositie voor de Kerk van Waveren te Solliciteeren, waaronder de resp:e Colonie van Graaff Reinet tot nog toe zoo veel blijft Sorteeren als die van Swellendam; 't is waar, men leevt 'er in vooruitzigt om eens aldaar door verkrijging van eenen Vasten Predikant &:ra een bijzonder gemeente uit te maaken, ten welken einde 'er ook reeds, gelijk de gerugten vermelden, bizondere Liefde-giften zouden by een verzamelt zijn: - Dan op deeze Gelden maaken wij de minste aanSpraakt niet, enkel maar op 't geen bij de openbaare Godsdienst word ingesamelt, evens als te Zwellendam, welke ook reeds Jaaren her, in dat zelve voor uitzigt geleevt hebben, edog van welke Collecte penningen wij des nietemin door gunstige Schikkingen Jouisseeren tot op den huidigen dag;

In neederige hoop en verwagting, dat UWel Edele Agtb:e en Edele Agtbaren dit ons geschrijv ten beste zult gelieven te duiden, hebben wij de Eere na toewensching van bestendig heijl, met alle verschuldigde hoogagting te zyn /:onder Stond:/ WelEdele Agtb:e Heer en E Agtb Heeren /:Lager/ UWelEd: Agtb: en E Agtb: onderdanige Dienaaren /was geteekend/ J: A: Kuijs v. d. M. Charl Theron, Johannis Jordaan, J: d Waal L:z: Jan Hendrik Lategan, Wijnant de Plesie, S: W: de Tooij /:In margine/ Waveren den 4 January 1792.

Zoo heeft men geoordeelt hiertoe geen beeter middel te Kunnen amplecteeren, dan Land drosten en Heemraaden in de resp:ve buijten districten aan te Schrijven en te qualificeeren, om d' Ingezeetenen van dezelve districten ijder in den hare bij affaire van Billietten Serieuselijk te waarschouwen, en t' adhorteeren, om de Kerkengeregtigheeden van de geenen voor wien zij, uit wat betrekking ook de betaling daarvan verschuldigd zijn binnen zeekeren daartoe te bepaalene Convenabelen tyd aan de Kerk in't Land van Waveren voormeld te voldoen, ofte wel aan de geenen die door dezelve Kerkenraade daartoe zullen mogen werden gequalificeerd, op poene dat na verloop van den in voegen voorsch: bepaalden tyd, de genen die met de betaling verder in gebreeken zullen blijven, daartoe door middelen en weegen van regten werden geconstringeerd als wanneer ook ged: Kerkenraade vermogen zal zijn in ijder District ijmand te qualificeeren, ten eijnde voor de gem: resp: Collegien van Land drost en Heemraaden tegens zodanige nalatig gebleevene dibiteuren de gerechtelijke middelen van Contrainte te gebruiken: Weshalven ook dan beslooten is de gemelde aanschrijvinge met den eerste in maniere voorschreeve te doen afgaan.

Waarentegen na Lectuure van 't volgend request door Landdrost en Heemraaden van Stellenbosch en Drakenstein ingediend.

Aan den WelEdelen Achtb Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber des Gouvernements van Cabo de Goede Hoop, met den Ressorte van dien &:a &:a &:a benevens den E Achtb: Raade van Politie aldaar.

WelEdele Agtbaare Heer, en Edele Agtbaare Heeren!

Vertonen reverentelijk de ondergeteekende Land drost en Heemraaden van Stellenbosch en Drakenstein.

Hoe in de Maand Junij des gepasseerden Jaars 1786 op verzoek van den toenmaligen Drakensteinse Molenaar Godfried Hesselaar door de vertoonders onder anderen bij affixie van Billietten aan alle Ingezeetenen dier Colonie, dewelke aan gem: Hesselaar maal of Molengeld debet en ten agteren waren, gewaarschouwd geworde zijnde dezelve agterStallen voor het eindigen der volgende Maand December te moeten voldoen en betalen, zonder dat gez: Molenaar verpligt zoude zijn eenige verdere moeijte ter invordering dier penningen te doen, en op dat denzelven dus ook in Staat worden gesteld zijne bedongene Pagtpenningen ter regter tyd, en na behoren te kunnen opbrengen, van wegens de Eijgenaars en bewooners der aan de Vier en Twintig Rivieren geleegene Plaatzen in der Vertoonders Vergadering van de Maand September daaraan was geproduceert geworden zeeker Request, waarbij de Supp:ten voorgedragen hebbende eenige reedenen om welke het voor hun ondoenlijk zoude zijn van voors: Molen gebruik te maaken, voorts hadden verzogt, van de op hun leggende belasting om Jaarlijks aan den Molenaar aldaar iets te moeten betalen, te mogen werden ontslagen, de Vertoonders, bij overweeging dat de Supp:ten uit hoofde van de bij opgemelde verzoekschrift geallegueerde reedenen, voor zoo verre dezelve aanneemlijk bevonden zyn, in tegenover Stelling van andere mingegoede en aan deeze zijde der 24 Rivieren woondende Ingezeetenen, die van eigen Molens gebruik Komen te maken en nogthans verpligt zijn Jaarlijks Sestien en meer Ryxdaalders aan den Molenaar te betaalen, ieder door hun Huijsgezin, hoe zwaar het zelve ook weezen mogte Slegts Twee Ryxd:s gehouden is op tebrengen, hunL: Verzoek bij apostille op voorsz: Request verleend, hebben van de hand geweezen.

Dat gez: Bewooners der Plaatzen aan de 24 Rivieren geleegen, ten getaqlle van Vier en Twintig door den Burger Frans Abraham Christiaansen als gemagtigde van ged:e Hesselaar ter voldoening hunner agterStallig gebleevene Molengeld, ieder ter Somma van Ryxd:s Ses, tegens den 5 April des Jongst afgeweekene Jaars 1790 voor des Vertoonders ordinairo Vergadering, die mits afwesigheid van den Eerst ondergeteekende Landdrost als toen Agt dagen later was opgeschort geworden, gedagvaard en niet verscheenen zijnde in de Maand Juny daaraan, wanneer andermaal geciteerd geworden waren om hun default te purgeeren en tot de betaling van voorsch: hun agterweezen te hooren Eijschen en Concludeeren, zig bij Missive aan de Vertoonders g'addresseerd en te kennen gegeeven hebbende, dat zijlieden wegens de ploeg tijd, die het middel was van hun bestaan, buijten Staat zig bevonden van huijs te kunnen ryden, daarbij voorts ter hunner verantwoording hebben ingebragt: dat zyl: op d Eerste dagvaarding teegens den 5 April voorm: niet hebben kunnen compareeren, vermits onderrigt geworden waren, dat op dien datum geen Vergadering zoude weezen; dat zijL: nopens den Eysch zig beroepen op het voorsz: Request door hunL: onder dato 9 September 1786 aan de Vertoonders gepræsenteerd, bij den inhoud van het welke zijL: zig als nog refereeren, en dat, vermits zeedert geen Actie teegens hun g'entameerd geworden was, ZyL: hebben moeten vertrouwen op dat Request besloten te zijn, tot ontzegging van des Molenaars onwettige Geld vordering, met verzoek wijders dat den Eisscher zijn Eysch als te onregt gedaan, mogte worden ontzegd, en denzelven g'interdiceerd hunL: gedaan, mogte worden ontzegd, en denzelven g'interdiceerd hunL: deswegens niet meer lastig te vallen, mitsgaders gecondemneerd in alle de gevallene Kosten en verdere bijvoeging: dat in gevalle de Vertoonders hier toe niet mogte inclineeren aan hun gelijk als aan den Molenaar dan mogte zijn gepermitteerd in de persoon van een Gemagtigde te verschijnen, om deeze zaak alhier verder waar te neemen en uittevoeren.

Op welke voorsch: Missive de Vertoonders in andwoord kortelijk hebben gerescribeerd; dat de door de gedaagdens voorgevende reedenen van hunL: non Comparitie op de van wegens den Molenaar Hesselaar gedane dagvaardingen geene reflexie meriteerden, gemerkt derzelver absentie van Twee a drie dagen den Landbouw of wel bepaaldelijk het ploegen niet merkelijk zoude hebben kunnen vertragen, wanneer men verondersteld dat de meeste hunner, zo niet een Vrouw, ten minsten dog een ander bekwaam Persoon had kunnen agterlaaten om dat noodzaakelijk werk voortgang te doen neemen, gelijk dezelve wanneer onderrigt geworden waaren, dat de Vergadering in de Maand April opgeschort en op de ordinair bepaalde dag niet zoude gehouden worden, zig ook het zij bij anderen ofte op zodanige Plaatzen, alwaar gewoonlijk en ook deswegens in tyds Billietten waaren g'affigeert geweest, hadden behooren te informeeren teegens wanneer deeze bijeenkomst was bepaald geworden, om zig dan wegens de voorsch: bij hun genoemde ongefundeerde Actie te hebben Kunnen verantwoorden; dat voorts op het gementioneerd Request in dato 9:de September 1786 door de ged:e aan de Vertoonders gepræsenteerd voor appostil verleend geworden zynde, Landdrost en Heemraaden wijzen het verzoek om reeden van de hand, de gedaagdens, wanneer van dit besluit dat egter bezwaarlijk te Supponeeren is, ignorant mogten zijn geweest, zig in tyds des wegens hadden moeten informeeren, en zyL: als dan /:Schoon intusschen ook geen actie was g'entameerd geworden:/ in het ten hunnen opzigte zoo gunstig vertrouwen niet zouden hebben geverseerd, dat namentlijk bij de Vertoonders besloten zou zyn tot ontzegging van des Molenaars onwettige geld vordering, en dat eindelijk aan de Molenaars en Pontonhouders als van ouds eenelijk gepermitteerd zynde in de Persoon van een Gemachtigde te Compareeren en de Vertoonders zig Steeds aan het voorsz: besluit, mitsgaders de ten aanzien der Molen, eens gemaakte en Vastgestelde Schikking refereerende aan meergem: qq Eisscher op desselvs verzoek hebben verleend het Tweede default en een derde Citatie op de Ged:ens teegens den 5:de der aanstaande Maand July, terwijl bij non Comparitie tegens henL: naar Stijl alhier gebruijkelijk zoude worden geprocedeert.

Dat op deeze derde door den qq Eysscher gedaane dagvaarding in evengem: Maand Julij van alle de voorsz: Ged:s Slegts een, en op de Vierde Citatie ten overvloede in Vergadering van de Maand Augustus daaraanvolgende Twee persoonen gecompareerd zynde, dezelve, vermits geen genoegzaame voldoende reedenen aan Verschoning hebben kunnen inbrengen, door de Vertoonders /:gelijk ook alle andere absent gebleevene by Contumacie:/ zijn gecondemneerd geworden tot de betaling der geEijschte Somma van Rd:s Ses ieder, met de kosten; wanneer de præsente ged:e ter Stond voldaan hebbende de Vertoonders vervolgens de overige van dit gewijsde mede Kennis hebben doen erlangen.

Dat door ged:e Christiaansen in zijn voorsz: qualiteit aan de Vertoonders in derzelver Vergadering van de Maand Februarij Jongstl: te kennen gegeeven zynde, dat van de voorsz: Ged: nog Seventhien Personen, waarvan hij tevens een Notitie Kwam te produceeren, nalatig waren gebleeven om te voldoen aan de opgemelde ten hunnen Lasten gevelde Vonnissen, met verzoek dat op die gewysdens jeegens dezelve nalatig gebleeven Executie mogte worden gedecerneerd, de Vertoonders, alvorens in des Supp:ts verzoek te Condescendeeren, tot menagement van Kosten de defaillanten bg aanschrijvens van den 7 februarij Laatstl: nog eens in vriendelijke hebben aangemaand, om binnen de tyd van Twee Maanden, gereekend van evengemelde datum aan voorsz: gewysends te voldoen; - dan wel verre van ook hiermeede het bedoelde Effect te weeg gebragt te hebben, hebben de ged: zig des in't minste niet bekreunende in tegendeel zig voor als nog onwillig betoond, aan het een en ander voorsz: te voldoen, weshalven de Vertoonders op de door gedagte Christiaansen op heeden nader gedane inStantie, dat de gemelde Vonnissen ter Executie mogten werden gebragt, eensdeels ter Consideratie van de zware Kosten welke bij het decerneeren eener Commissie ten gezegden einde voor de defaillanten zouden worden veroorzaakt, en ten anderen bij overweeging van de noodzakelijkheid, dat aan des Supp:s verzoek worde voldaan, op dat de alhier geslagene Vonnissen niet ten eenemale illusoir worden gemaakt, goedgevonden hebben zig in alle eerbied te wenden tot UWelEdele Achtbare en Edele Achtbarens, zoo als dezelve zijn doende bij deezen, met zeer ootmoedig verzoek, dat het UWelEdele Achtbaare en Ed: Achtbarens behagen moge, de Vertoonders te authoriseeren om den Eerste Bode van Justitie Carel Ewald Ziervogel te mogen qualificeeren ten einde bij weege van arrest op der defaillanten Successivelijk Caabwaards getransporteerd werdende goederen de voorsz: nog onvoldoende vonnissen te Executeeren.

Onderstond/

'T welk doende &:ra /was get:/ H: P: Bletterman J: Eksteen, J: D Villiers J:n z:, P: Roux, E: Wium, P: H: v: D: Beyl, François de Toit, /:In margine:/ Overgegeeven in Raade van Politie [.....] den Augustus 1791.

Best gedagt is zonder zig intelaaten inhet daarbij voorkomend verzoek, om authorisatie te mogen erlangen, tot het qualificeeren van den Gerechts Bode Ziervolgel om bij weege van arrest op der defaillanten Successivelijk Caabwaards gezonden werdende goederen, de nog onvoldaane vonnissen bij dezelve Landdrost en Heemraaden in faveur van S Colonies Molenaar geslagen, te executeeren, gem: Landdrost en Heemraden te renvoijeeren tot den ordinaire weg van Justitie.

Dan aangezien de Publicque Verkoping van den opStal Staande op 't Erf van den Burger Hendrik Catenbrink omstreeks de breede Rivier aan de zogenaamde Klujtjes Kraal geleegen, breeder bij 't hieronder g'insereerd Berigt van gemelde Landdrost en Heemraaden van Stellenbosch en Drakenstein.

Aan den WelEdelen Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Opperkoopman en Gezachhebber des Gouvernements van Cab de Goede Hoop met den Ressorte van dien &:ra &:ra &:ra beneevens den Edelen Achtbaren Rade van Politie aldaar

WelEdele Achtbare Heer, en Edele Achtbare Heeren!

De ondergeteekende Landdrost en Heemraden van Stellenbosch en Drakenstein, op de herhaalde klagten der in het Land van Waveren omstreeks de Breede Rivier Plaatzen hebbende Ingezeetenen, wegens het nadeel en den overlast die dezelve door het aanhouden van een aantal Vee op het aldaar aan de zogenaamde Kluijtjes Kraal geleegen Erv van den Burger Gerrit Hendrik Catenbrink bij Continuatie komen te lijden, en aangezien ondervonden hebben, dat alle beproevde en te werk gestelde zagte middelen om de vorsch: regtmatige Klagten dier Ingezeetenen te doen ophouden, Steeds vrugteloos zijn geweest, ingevolge de door WelEdele Achtb:e en Ed: Achtb:ens bij zeer g'Eerde Extract Resolutie Sub dato 29 Junij 1787 aan dezelve goedgunstig verleende qualificatie, met voorKennisse van wel opgem: Achtbaren Heer Gezachhebber, en na voorgaande bekendmaaking bij ten dien einde op de gewoone plaatzen g'affigeerde Billietten, den opstal van gez: Erv ten behoeve en voor reekening van dies Eijgenaar per publicque Vendutie ten woonhuijze van den Burger Cumbel Hertz alhier in den Dorpe hebbende laaten opveilen en Verkoopen, neemen de ondergeteekendens de Vrijheid UWelEdele Achtbaare en E Achtb:s onderdanig te Suppliceeren, dat het UWelEd: Achtb: en Ed: Achtb: moge behagen, het voorm: Erf ingevolge het bij Hoogstdezelve op gem: datum genomen besluit weder en voor altoos intetrekken.

Terwijl de ondergeteekendens zig in UWelEdele Agtb; en E Achtb:s gunstige protectie aanbeveelende d'Eer hebben met diep Schuldigen Eerbied te zijn.

/:onderstond/

WelEdele Achtbare Heer en Edele Agtb: Heeren /:lager:/ UWelEd: Agtb: en E: Agtbaares zeer onderdanige en gehoorzaame Dienaaren /:was geteekend/ H: L: Bletterman, E: Wium, P: G: v:d: Bijl, S: J: Cats, A: Louw J:z:, D:k W: Hoffman /:In margine/ In Heemraads Vergadering aan Stellenbosch den 5 Maart 1792.

Is geschied met prealabel voorkennis, en op bekomen expresse qualificatie deezer Regeeringe! Zoo is verstaan ingevolge d'inStantie van meergeciteerde Landdrost en Heemraaden bij hun evengem: Berigt voorkomende, het besluit op den 29 Junij 1787. met betrekking tot het gem: Erf genomen, als nu volkomen efect te doen Sorteeren, en mitsdien hetzelve Erf by deezen wederom voor ingetrokken te verklaaren.

Gelijk op 't verzoek van denzelven Landdrost en Heemraden om te mogen erlangen 'S raads approbatie, wegens de gedaane provisioneele Verkoping van het hieronder breeder omschreevene Stukje gronds in den Dorpe van Stellenbosch.

Aan den WelEdelen Achtb:e Heere Johannes Isaac Rhenius opperkoopman en Gezachhebber des Gouvernements van Cabo de Goede Hoop met den Ressorte van dien &:a &:a &:a beneevens den Ed: Achtb: Raad van Politie aldaar.

WelEdele Achtb:e Heer! en Edele Achtbare Heeren!

De ondergeteekende Land drost en Heemraaden van Stellenbosch en Drakenstein op het door den Burger Christiaan Fick in derzelver Vergadering van heeden gedaane Verzoek; dat aan hem voor een te betalene billijke Somma gelds in Eigendom mogte worden afgestaan zeekere Smal Strookje grond annex desselvs beneeden dit Dorp geleegen Erv; het welk tot het molenland behorende, met een geplante en bereeds zeer hoog opgewassen Eiken heining daarvan is afgescheiden, ter Consideratie dat ged: Strookje grond/:tot een Erf op zig zelvs wegens dies naauwbestek onbestaanbaar:/ dus blijvende leggen, de Colonie van geen nut komt te zijn en den tegenswoordige Molenaar zoo min als desselvs predecesseuren daarvan ooit eenig gebruik had gemaakt, terwijl dies bebouwing nogthans veel tot Cieraad deezes dorps zoude Kunnen Strekken, onder UWelEdele Achtb: en E Achtb: gunstige welduiding hetzelve, ten profijte der Colonie aan gem: Fick verkogt hebbende voor de Somma van Drie Honderd Guldens Indisch Valuatie, onder die mits, dat het Molen Water onverhinderd desselvs tegenwoordigen loop over ged: Strookje grond zal moeten houden; neemen dezelve de vrijheid UWelEd: Achtb: en E Achtb:ens bij deezen op het nederigst te verzoeken, dat het van Hoogstderzelver welbehagen zijn moge, de voorsz: provisioneel gedaane Verkoop van meergerepte Strookje grond te approbeeren, en de ondergeteekendens wijders tot het doen van dies Transport en opdragt informa goedgunstiglijk te qualificeeren.

Terwijl de ondergeteekendens UWelEdele Achtb: en Ed: Achtb:ens in Godes alleen Veilige hoede aanbevolen hebbende d'Eer hebben met de meeste respect te zyn.

/onderstond/

WelEdele Achtbare Heer! en Edele Achtbare Heeren! /:lager:/ UWelEdele Achtb: en E Achtbarens zeer onderdanige en gehoorzame Dienaaren /:was geteekend/ H: L: Bletterman, E: Wium, J: J: v: D: Beyl, S: J: Cats, A: Louw Jz:, D:k W:m Hoffman, /:In margine:/ In Heemraads Vergadering an Stellenbosch den 6:de Februarij 1792.

Insgelijks verstaan is aan 't verrigte van gem: Landdrost en Heemraaden in deezen de Sanctie deezer Regeering te hegten en dezelve mits deezen te qualificeeren tot het doen van Transport en opdragt in forma, van gem: Stuk gronds aan dies Koper, den Burger Christiaan Fik.

Maar nadien uit de hier onder g'insereerde Missives, zoo door dikwilsgem: Landdrost van Stellenbosch nevens den Krijgsraad van dat District, als den Landdrost en Krijgsraden der Colonie Graaff-Rijnet aan deeze Regeringe gerigt.

Aan den WelEdelen Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Opperkoopman en Gezachhebber des Gouvernements van Cabo de Goede Hoop met den Ressorte van dien &:ra &:ra &:ra benevens den Edelen Achtb:e Politicquen Raad.

WelEdele Achtbaare Heer en Edele Achtbare Heeren!

Door de Veldwagtmeesters der wijd geleegene en aan de roverijen der Bosjesmans Hottentotten bloodgestelde Districten aan de ondergeteekende Landdrost en Krijgs Officieren verzogt geworden zijnde, d'een om van een meerdere, d'andere van een mindere quantiteit Buskruijt en Loot ten dienste der Commando's tot resistentie dier Steeds met roov en moord voortvarende Natie te worden voorzien; zoo neemen dezelve de Vrijheid UWelEd: Achtb: en E Achtb:e gunstige welbehagen zijn moge den Krygsraad te qualificeeren, omme van het in het Kruijtmagazijn alhier opgelegde voorraad der Voorsch: ammunitie aan opgem: Veldwagtmeesters ten gezegden einde, zoo ook aan de nieuwe ingeschreevene Jongelingen dewelke als nog van geen Scherpe Patroonen zijn voorzien, gelijk meede aan de Zeinmannen der resp:e Zeinposten onder deeze Colonie, die aan hun bepaalde quantiteit Buskruyt nog eenige ponden mogten komen te ontbreeken, Successivelijk de nodige verstrekkinge te doen.

Terwijl de ondergeteekendens UWelEdele Achtb: en Ed: Achtbarens in Jehova's alleen veilige hoede aanbeveelende d' Eer hebben met dieptst respect te verblyven

/onderstond/

WelEdele Achtbare Heer en E Achtb: Heeren /:Lager:/ UWelEdele Achtb: en E Achtb:s zeer onderdanige en gehoorzame Dienaaren /:was get:/ H: L: Bletterman H: O: Laubscher, P: A: Myburg, E: Wium H: Cloete Junior, S: J: Cats, W: Wium, J: G: Cloete P: H: Morkel, R: Cloete, J: Hamman W: van As, W: de Vos dirkz: /:In margine/

In Krygsvergadering aan Stellenbosch den 6 Maart 1792

Cabo de Goede Hoop

Aan den WelEdele Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber des Gouvernements en den Ressorte van dien &:a &:a &:ra

WelEdele Achtb:e Heer!

Den ondergeteekende vind zig genoodzaakt weegens de Conjuncture met de Bosjesmans Hottentotten UWelEdele Achtb:s te berigten, dat de gem: Natie thans horibel te keer gaat, en overal met troupen onder d'Ingezeetenen indringen; en niet tegenstaande de geduurige Commando's is 'er bij na geen Contrije van dezelve bevrijd, waar dezelve niet Stelen rooven en moorden, zoo als dezelve op den 27:ste Januarij deezes Jaars ten plaatze van Casper Labosgange agter de Bruijns hoogte aan de Leeuwen Rivier op den helderen dag, den plaats Stormender hand hebben aangedaan; de Burger Casper Laboscagne en Pieter van Wyk, mitsg:s een Soontje van voorm: Laboscange en Seven Slaven deerlijk vermoord, de Huijsvrouw van ged: Van Wyk veele Steeken met Hasagaayen toegebragd, en met Klippen dermaaten geslagen, dat dezelve thans nog zonder hoop van herstelling is; zij hebben vervolgens nog eenige Plaatzen aangerand, dog gelukkig daarvandaan geslagen; bij Willem van den Vijver een Troup Ossen en bij Cornelis Besuijdenhout Sestig Beesten in Soort geroofd, zig met dezelve in de grootste Spoed te rug na hunne Schuijlplaatzen begeven.

Den Lieutenant Carolus Johannes Tregard heeft, zoo haast doenlijk was met eenige Manschappen nagezet, egter die rovers nog niet Kunnen agterhalen, hij zal egter zoo de Paarden in Staat blijven, dezelve tot in hunne Spelonken vervolgen, en aldaar attaqueeren:

Den ondergeteekende heeft ter Stond op de ontfangen tijding drie Veldwagtmeesters beordert met hunne Manschappen die Rovers op te zoeken, dog zal zulks weegens de grasseerende Paarde Sterfte van Slegt gevolg zijn.

De roof en Moord zieke Natie heeft aan deeze zyde der Bruyntjes Hoogte aan de Vogel Rivier meede deerlijk te keer gegaan, hebbende bij absentie van Jan Michiel Combrink zijn Plaats aangedaan, alle Gebouwen Verband en geheel ruineerd, Twee Slaven van't leeven beroofd en een Troup Vee weggenomen: van daar ter Plaatze van Daniel Erasmus Twee Slaven vermoord en Beesten geroofd - by Christoffel Lotter den Plaats en 't Woonhuijs bestormt, zo dat hij en de zynen zig naauwlijks in't huijs konden retireeren, dog afgeslagen zijnde 60 a 70 Kalveren geroofd; en van alle Kanten bekomt men Slegte tyding - agter den Sneeuwberg ter Plaatze van Rudolph Brits en Pieter Venter hebben zy meede de Plaatzen bestormd, dog te rug geslagen zijnde, hebben zij Paarden, beesten en Schaapen gestoolen, en bij gem: Brits d'Ossen voor den Ploeg dood gestooken, hem op de Vlugt gejaagd om dat hy geen Schiet Geweer bij zig had, en zoo gaat het op veele plaatzen, daar de Menschen van Geweers Kruit en Loot ontblood zijn - d'ongelegendheeden en kwellingen werden vermeerdert en vermindert na rato de Sware Koorts ziekte onder de Hottentotten en Paarde Sterfte heerscht; hierdoor vinden die Rovers geen genoegzaame teegenstand, dus gelukken hen hunne onderneemingen, waardoor hunnen moed nog meer op wakkerd, die nog verder ondersteund werd door de drossende Hottentotten, dewelke hen de gelegendheeden aanwijzen.

Onlangs omtrend een Uur van deeze Drostdye, hebben de Bosjesmans Hottentotten van Andries Adriaan Smit die zig alhier bevind, Sestien Honderd Schapen geroofd en den Wagter vermoord, waarop den ondergeteekende in der haast niet meer als Vyf man konde detacheeren, die ook dien Troup Schapen op Twee Honderd na, die de Rovers dood gestooken, weder hadden afgenoomen:

En zijn zeedert een Maand wel Twintig Wagters vermoord - daarentegen begind het op den Sneeuw berg wat geruster te worden. eenige Commandos met de meergem:e Bosjesmans Slaags geweest zijnde, zijn van goed Succes geweest, zoo dat dezelve in drie attaquen wel drie Honderd Man gedood en Honderd gevangen genomen: Zoo dra de Paarde Sterfte zal ophouden, zal men met alle mogelijke magt tegen die wilden met groote Commandos in't Veld trekken, dog diend er tot die Expeditien eerst een goed quantiteit Kruijt en Lood voor handen te zijn: Verzoekende den ondergeteekende, dat UWelEdele Achtb: eene Ordonnantie van Twee duijzend Pond Buskruijt, Vier duijzend Ponden Loot en Een duijzend Vuur Steenen gelieven te verstrekken, op dat zulks bij 't Caabwaarts reijden der Ingezeetenen kan worden ontfangen, en herwaards bezorgd, zullende het van den Krijgs Raad te doende Verzoek aan UWelEdele Achtb: en den Raad nader werden gedaan.

Dog waren het de Bosjesmans alleen, die deeze Collonie ontrusten, de Kaffers beginnen bij na op gelijke wijze als de Bosjesmans, zij dringen met meenigte onder d'Ingezeetenen en blijkens de gedaane Klagten, Steelen, rooven en Moorden dezelve evenëens: Eenige Ingezeetenen moeten veel overlast van die Natie leiden; zij attroupeeren op eenige plaatzen, en met hunne Wapenen in de hand doen zij geweldige Eisschen van alles wat zij hebben willen, het welk hen ook moet werden gegeeven, pleegende ter plaatzen daar de Mans niet te huijs zijn, geweld, en neemen het geen hen belieft, en maken zig meester van Plaats, Huijs en Goederen.

Den Krijgs raad heeft den Cornet Hunter met de Commissie belast, om te zien de Kaffers in't vriendelijke te doen vertrekken zy zwerven Troupsgewijze over al in deeze Colonie rond, waardoor d'Ingezeetenen veel molest te leiden hebben, en Schoon den Onderget:e heeft gelast die zwervers weg te jagen, op verzoek door den Caffer Capitain Sambe aan den ondergeteekende deswegens gedaan, vinden zig altoos eenige Menschen die eene verkeerde Barmhartigheid aan dezelve willen bewijzen en daardoor d'overlast maar helpen vermeerderen, onder welke den Secretaris Maijnier meede begreepen is, om zyne Caprice tegen des onderget: ordres te tonen, Schoon hem zulks verantwoordelijk Steld, kan 't hem eer hij om denk wel eens Kwalijk bekomen, zoo lange d'Ingezeetenen op hunne hoede wegens de Caffers moetende zyn, kan men die manschappen tot de Commandos tegen de Bosjesmans Hottentotten niet gebruijken, en des wegens dezelve ook met geene genoegzame magt in derzelver moedwil beteugelen.

Schoon d'Ampts verrigtingen niet alleen, maar 'S onderget: Huijslijke zaaken denzelven nopens Caabwaards te komen, kan zulks thans wegens d'omstandigheeden der Colonie, de Slegte gesteldheid der trekbeesten wegens Sware droogte en het creveren der Paarden onmogelijk geschieden, zig op eenigen onveiligen weg alleen te begeeven.

Den ondergeteekende zig in UWelEdele Agtbaren Gunst en veel vermogende Protectie besten gerecommandeert en UWelEdele Achtb: in S Heeren bescheerming bevolen hebbende, geeft zig de Eere met alle veneratie te noemen

/onderstond:/

WelEdele Achtbaare Heer /:lager:/ UWelEdele Achtbarens getrouw en Onderdanige Dienaar /:was geteekend:/ M: H: O: Woeke /:In margine/ Graaffe-Rijnet den 9:de februarij 1792.

Wel consteerd de nood zaakelijkheid, dat men de dagelijkse meer en meer toenemende moedwil, roof en moord zugt der Stroopende Bosjesmans Hottentotten met allen nadruk kome te keer te gaan, dog de middelen ten voorsch: einde door 't laatst gem: Collegie bij eene andere hieronder meede g'insereerde Missive voorgesteld.

Cabo de Goede Hoop

Aan den WelEdelen Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop en den Ressorte van dien &:a &:a &:a benevens der E Achtb: Politicquen Raad aldaar.

WelEdele Achtbare Heer en E Achtbaare Heeren!

Ingevolge UWelEdele Achtbarens Hoog g'Eerde Missive van 15:e September deezes Jaars, en het daarin gedemandeerde nopens de Bosjesmans Hottentotten, hoe dezelve best mogelijk zouden kunnen werden beteugeld, en des mogelijk d'Ingezeetenen daarvan eens geheel mogten werden bevrijd, een ontwerpt te maaken met bereekening der kosten, en d'opgave waaruit dezelve best zoude kunnen werden genomen zonder veel ten Laste der E Comp:e te komen.

Vinden zig d'ondergeteekendendens verpligt UWelEdel Achtbarens met allen Eerbied te berigten.

Geen ander middel te kunnen uitvinden, als dat d'Ingezeetenen deezer Colonie blijven continueeren geduurige Commandos op de Bosjesmans Hottentotten te doen, daardoor dezelve zoo veel immer mogelijk in hun woede en Roverijen werden tegengegaan; dat behalven de geduurige Commandos in ieder Contrije, tot meerder beteugeling van derzelven moedwil Jaarlijks drie Sterke Detachementen, ieder Corps uit Twee hoofd-officieren, Vyftig welgeoeffende Mannen uit d'Ingezeetenen en Vijf en Twintig bekwaame en getrouwe Bastaards Hottentotten en Hottentotten besta, op de navolgende wijze verdeelt; het eene van agter de Bruynshoogte tot aan den Bamboesberg, het andere van agteren den Sneeuwberg tot na den Tafelberg en het derde detachement uit de Camdebo en van den Sneeuwberg tot aan en agter het nieuwe Velds gebergte tegens die Rovers te velde trekken en een geheel Jaar daarmeede aanhouden; welke Commandos Jaarlyks een Somma van Vier en Vijftig Duijzend Guldens en Vyftig Ryxdaalders aan Kosten komen te veroorzaken, te weeten

Voor 18 Wagens a 25 Rd:sRd:s 4500:-
d:o 180 Ossen a 8 d:od:o 1400:-
d:o 300 welgeleerde Paarden a Rd:s 50:d:o 15000:-
d:o 225 Zadels a d:o 20d:o 5500:-
d:o 225 p:s beste zoort Geweers d:o 20d:o 4500:-
d:o 225 Man aan Tabak en Kostgeld p:r Maand 4 Rd:s bedraagd in't Jaard:o 10800:-
d:o 75 bastaards en Hottentotten huurloon p:r Maand Rd:s 3 bedraagd in't Jaard:o 2700:-
d:o 1000 pond Kruijtd:o 500:-
d:o 2000 d:o Lootd:o 250:-
dus te zamen eene Somma van Rd:s 54950:-: Komt te bedragen.

Waaruit UWelEdele Achtbarens de drukkende Lasten, die d'Ingezeetenen deezer Colonie reeds Jaaren herwaards hebben gedragen, niet alleen, maar ook d'onmogelijkheid van de Recognitie penningen van de Leeningsplaatzen te kunnen opbrengen of de meeste totaal geruineerde te werden zal kunnen blijken.

Dat niettegenStaande de zware en drukkende Lasten, d'Ingezeetenen die nog gaarne willen dragen als dezelve van de Recognitie penningen mogten werden en blijven g'excuseerd, zoo lange en ten tyd, dat de rust veiligheid en volkomen gebruik hunner plaatzen zal zijn te weg gebragd, en dat S E Comp:s wegen het nodige Kruijt en Loot tot de Commandos moge werden verstrekt, dit als het middel waardoor d E Comp:ie in Cas Subject de minste Lasten zoude werden toegebragd moet werden aangemerkt.

Dat ingevalle d'Ingezeetenen in de Verpligting zoude blyven de recognitie te moeten betalen, zij buijten Staad gesteld zynde de vereischte Kosten tot de Commandos te Kunnen dragen, dan in zulk geval die kosten met S Comp:e wegen zouden kunnen werden gedragen, en d'Ingezeetenen daardoor te gemoed gekomen in den geduurende dagelijks te leijden Schaade.

Dat d' ondergeteekendens wel meenen, dat door aanhoudende Commandos, die rovende Natie kon werden verzwakt en haar moedwil beteueld, maar nimmer met wat een macht ook teegen gegaan, zal kunnen werden vernield; uit aanmerking vandit poinct vertrouwen d'ondergeteekendens, dat UWelEd: Achtb: niet in dat denkbeeld zullen gelieven te vallen, als of de Ingezeetenen haar uitterste devoir om den moedwil der gem: Bosjesmans Hottentotten tegen te gaan, niet behoorlijk hadden betragt nog verder willen observeeren is zulks uit de altoos gedaane Commandos en rapporten te ontmoeten.

En nu het goed Succes in't verzwakken dier Roof en moordzieke Natie dus te beeter te erlangen, verzoeken d'ondergeteekendens zeer ootmoedig dat het U WelEdele Achtb:s gunstig moge behagen, de Landdrosten en Krijgsraaden der Colonie Stellenbosch en Swellendam te Ordonneeren, dat dezelve /:als die zoo wel als deeze Ingezeetenen belang in't verdelgen der meergem:e Bosjesmans hebbende:/ meede hun best mogen aanwenden, om meergem: Natie te helpen onderbrengen, en dat eerstgemelde hunne Manschappen agter de Roggevelden, de Laatstgemelde over de Swartenberg in de Coups Velden laaten marcheeren, en dat dezelve op verzoek en aanschryven van de onderget:e op den alsdan bepaalden tyd, zig niet onttrekken allen mogelijken bystand toe te brengen; want in Contrarie geval de Bosjesmans Hottentotten van het eene na het ander gewest veilig zouden kunnen Vlugten, en deeze Colonie altoos het voorwerp van derzelver roveryen en kwellende omStandigheeden moeten zyn; maar van alle Kanten en gewesten tegelijk en geduurende g'attaqueert werdende zoude dit een voornaam middel weezen, die Roovers dog zodanig te verzwakken, dat zij min of geen Schade aan d' Ingezeetenen, maar wel rust zouden Kunnen werden toegebragt.

Laatstelijk meenen de ondergeteekendens meede als een middel om die dikwilsgem: Natie te vernielen te kunnen opgeeven: als 'S Comp:s weegen, voor ieder gevangen Bosjesmans Hottentot die Caabwaards geleverd werdende Twintig a Dertig Ryxdaalders als een Premie wierd betaald, en de zelve vervolgens van hier buijten 'S Lands na andere gewesten gesonden wierden, menig der ingezeetenen bijzonders zouden werden aangespoord alle mogelijke mooeijte en Vleijt aan te wenden, ten eynde de in de tyd van Commando ter zijner plaatze geleedenen Schaade daardoor eenigzints bergoed te zien.

D'ondergeteek:s geen andere dan de voorgestelde middelen te kunnen opgeeven, waardoor men zig met een goed Succes in't verzwakken en vernielen der dikwerf gem: Natie zal kunnen Vlijen en te gemoed zien flatteeren zig na hun beste Kennis aan d Intentie van UWelEdele Achtb:s na vereisch der zaake gekweeten en voldaan te hebben, geeven zig d'Eere na alvorens UWelEdele Achtb:s in Jehova's veilige hoede bevolen hebbende, met allen verschuldigden Eerbied te noemen

/onderStond/

WelEdele Achtbare Heeren /:Lager/

UWelEdel Achtbarens, gehoorzame Getrouw en Onderdanige Dienaaren /:was geteekend:/ M: H: O: Woeke F: Jacobs, H: P: v: d: Bergh, J: Joubert David Schalk van der Merwe, A: v: Jaarsvelt, David de Villiers d:o:, J: S: Naudé, Jan du Pliesies, Carel V: d: Merve, NicoLaas Smit, H: v: d: Merve, Carolus Tregardt, Cornelis Botman, A: de Klerk, Barend Lindekwee, J: A: Hurter, D: S: v:d: Merwe, I: Blomerus, Carel David Gerotz, /:In margine/ Graaffe Rijnet, In Vergadering van Heem en Krygs Raaden den 22 Decemb: 1791

Den Rade in allen opzigte onuitvoerlijk zyn te vooren geKomen, gemerkt nog het aanwenden der daarbij opgegeevene exorbitante Kosten tot de vereischte Expeditien tegens de gem:d Rovers, S Comp:s wegens, nog, ook niet het laaten Stil Staan der Recognitie Penningen van een zoo Considerabelen aantal plaatzen als aan d'incursien dier Rovers g'exponeert zyn, de Maatschappij in haare præsente omstandigheeden kan convenieeren, en men dierhalven bedagt diend te zijn op het beramen van andere meergepaste Maatregulen - Zoo is, in aan merking genomen zijnde, dat vermits de resp:e landdrosten van Zwellendam en Graaff Rijnet berijds zijn aangeschreeven geworden, om ter reguleering eniger tusschen de bijde voorsz: Colonien uit Staande zaaken op een onderling geconcerteerden tyd, ijder van Twee Heemraaden verzeld, zig alhier te laaten vinden, de gelegendheid van 't aanweezen dier Drosten en Heemraaden dierhalven geschikt zoude weezen om over de voorzeide materie in onderhandelinge te treeden, mits nu maar een gezetten dag bij den Raade wierde bepaald wanneer de ged:e Landdrosten van Zwellendam en Graaffe Rijnet met hunne Heemraaden alhier præsent zouden wyn, en den Landdrost van Stellenbosch tegens dien tyd insgelijks nevens twee zijner Heemraaden wierde opgeroepen, om alle de voorsch: reedenen verstaan, in 't ontwerp bij laatstgem: Missive voorgeslagen niet te treeden, maar integendeel Landdrosten en Heemraaden van alle drie de zoo dikwilsgeciteerde Districten met den eerste bij Extract deezer te gelasten het daarheen te dirigeeren, dat de Commissien uit den hunnen, zoo als die hierboven zyn opgegeeven, zig zonder faute hier in Loco bevinden op den 1:sten Julij aanstaande, ten einde gezamentlijk neevens den Heer Collonel Gordon die bij deezen verzogt en gecommitteerd werd om præseance in gem: gecombineerde Commissie op zig te neemen, nopens de middelen hoedanig men de bovengem: ontembare Natie zoo niet geheelijk vernielen, dan dog met zoo veel nadruk in haare Schuilhoeken te rug drijven zoude Kunnen, dat d'Opgezeetenen bevrijd van der zelver geduurige aanvallen zig in rust op de vermeerdering hunner Kudden en de verbeetering van haare Landerijen zouden mogen toeleggen, in overleg te treeden en den Rade vervolgens van den advies te dienen, als wanneer het zelve advies ingekomen zijnde men niet zal nalaten in deezen zodanig nader en finaal Besluit te neemen als meest over eenkomstig 'S meesters belang en de vestigheid der Colonie zal werden bevonden.

Dan aangezien de Veldwagtmeesters der wijd gelegene en aan de Stroperijen der gemelde Rovers meest blootgestelde Streeken, intusschen zo lange niet gedestitueerd kunnen blijven van het nodige Buskruijt en Loot, ter afweezing der gestadige aanvallen welke d'Ingezeetenen moeten verduuren, maar noodzaakelijk van de voorsch: bij hun verzogte ammunitie behoren te werden voorzien; dat ook de resp:e Seinmannen van't ontbreekende aan haren voorraad gesuppleteert, ende nieuw ingeschreevene Jongelingen van Scherpe Patronen in tijd moeten geriefd werden, is uit dien hoofde teffens geresolveerd aan Landdrost en Krygsraaden van Stellenbosch voorm: de gevraagde qualificatie, om uit den opgelegde voorraad in't Pulver maguazijn ten gem: Dorpe, het benodigde aan dezelve Veldwagtmeesters, Zeinmannen en ingeschreeven Jongelingen te mogen verStrekken, bij deezen te verleenen.

Wijders is geproduceert het onderStaande Request door Sebastiaan Rothman als Pachter vande Generale pagt der Caapse Koele Wynen ingedient, Luidende

Aan den WelEdelen Achtb:n Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber deezes Gouvernements en den Ressorte van dien &:ra &:ra &:ra beneevens de verdere Edele Agtbare Heeren Leeden Raden van Politie

WelEdele Agtbaar Heer, en E: E: Achtbaare Heeren!

Geeft met verschuldigde Eerbied te kennen UWelEd: Achtb: zeer nederige dienaar Sebastiaan Rothman.

Hoe den Supp:t op Ult:o Augustus Anno pas:o de generaale pagt der Caabse Coele Wynen voor een Somma van van ƒ90000:- /c:v:/ aangenomen hebbende, ingevolge de pagt Conditie gehouden geweest is, op Ult:o der even afgeweekene maand february de helfte der pagtpenningen ten bedragen van ƒ45000:- in'S Comp:s Cassa te moeten opbrengen en betaalen waartoe hij zig tot zijn innig leedweezen niet in Staat bevonden heeft, zoo weegens de algemeene Schaarsheid van Contanten, als meede, en wel voornamentlijk uit hoofde van de enorme Schaden, die hij geduurende de Ses Maanden, dat hy als Generaale Pagter fungeerd, geleeden heeft.

Den Supp:t weet zeer wel, dat hij niet echapeeren Kan, aan de ordre op het Stuk der pagtpenningen beraamd, en wil dienaangaande UWelEdele Agtb: ook niet met lastige Sollicitatien importuneeren; Ja schoon hij zig nu reeds een Verlies van ruym ƒ30000: geleeden heeft, zal hij zig met gedult aan zijn nootlot onderwerpen; en heeft in deeze niets anders ten but, als UWelEdele Agtb:s zeer respectueuselijk voor te draagen, dat al de Schade die hij komt te lijden, voornamentlijk toe te schrijven is aan de vrijheid die men aan de gemeene Militairen en Matroozen heeft vergund om hun drink wijn te koopen bij Particulieren Wynkoopers

Wat de vigilantie van't Officiums fiscaal betreft, dat Staat den Supp:t terwijl hij daartoe niet geregtigd is, geenSints t'onderzoeken, genoeg is het, dat den Supp:t bij zig zelve, en aan een yder daarvan overtuigd is, dat hoe den Sup:t zijn uiterste pogingen heeft in't werk gebragt den Smokkelhandel der Militairen en Matrozen tegen te gaan, hij egter ondervonden heeft tot zijn innigste grieven en enorme Schaden voor hem en zyn huijsgezin, dat deezen Smokkelhandel gevoegd met het autoriteit van 't officium fiscaal niet in Staat zijn dit te beletten, hoe waakzaam men ook moge zijn, zoo is en blijft het een onwederspreekelijke waarheid, dat zoo lang de Militairen en Matroozen dat voorregt blijven behouden, de Generaale pagt noodwendig een verbaasde Schade lijden moet; dewijl den Supp:t zoude kunnen aantoonen en bewijzen, dat een Soldaat of Matroos drie, vier, Ja Vyf halv Aamen Wyn in een Maand in koopt - Een quantiteit die hij tot zijn eigen gebruik niet nodig heeft, en ook van zijn Sober inkomen niet betalen kan, zoo dat hier uit deeze natuurlijke gevolgtrekkinge moet gemaakt worden, dat er meede gesmokkeld word, en al wil het geval dat een zodanige Smokkelaar eens agterhaald en op de daad betrapt werde, dan vind den Supp:t tot vergoeding van Schade niet anders, als dat een zodanig Smokkelaar met eenige Stokslagen gecorrigeerd werd.

Wel is waar WelEdele Agtb: Heeren! dat den Supp:t g'informeerd is geweest, dat de Militairen ende Matroozen de Vrijheid hadden, hun Wijn bij de particuliere Wyn koopers te koopen, maar nimmer heeft hij zig kunnen Verbeelden, dat daarmeede zoo Sterk zoude gesmokkeld worden, en wel zoodanig, dat hoe waakzaam den Officier ook zijn mag, men dit Kwaad niet beletten kan.

Niet wijnig heeft al meede tot merkelijke Schade van den Supp:t gecontribueerd de vrijheid die aan de Brouwer is vergund, om in Steede van Vier Bierhuijzen, die hem eertijds vergund waaren, thans Agt biergelag huijzen aan den gang te mogen hebben, regtdraads Strijdende tegens de Pagt Conditie van den Brouwer.

Den Supp:t ziet overzulks zijn totaale ruine te gemoed, zoo hij nog de volgende Ses Maanden op dien zelfden Voet de Pagt moet blijven Continueeren, en /:hij beklaagd niet alleen zyn Vrouw en onschuldige Kinderen, die met hem in armoede en desselfs akelijke gevolgen zullen moeten deelen:/ maar voornamentlijk de geene, die zig voor hem als Borgen g'interponeerd hebben, en in zyne en zyner Vrouw en kinderen bederf worden meede gesleept.

Het zij verre WelEdele Agtbaare Heeren! dat den Supp:t zoude verzoeken, eenige alteratie in de reeds g'emaneerde Placcaten te maaken, te weeten aangaande de vrijheid die aan de soldaaten en Matroozen is toegestaan, om hun Wijn bij de particuliere Wijn koopers te moogen haalen - den Suppliant verzoekt alleen een redres, waardoor nog de particuliere Wynkoopers, nog de Militairen en Matroozen eenig nadeel kunnen koomen te lijden, bestaande dit redres voornamentlijk hierin.

dat UWelEdele Achtb: goedgunstig gelieven te ordonneeren, dat voortaan, wanneer een Soldaat of Mattroos zoo dienstdoende als pasgangers Eenhalf Aam Wyn bij een der particuliere Wynkoopers wil Koopen, gehouden zal zijn, bij den Generaalen Pagter een Briefje te haalen, het welk hij verpligt zal zijn te toonen en aftegeeven aan de geenen by wien de Wyn gekogt werd, en dat geen particuliere Wynkooper zal vermogen een half Aam wijn aan Een der voornoemde Militairen of Matroozen te laaten volgen, zonder voorzien te zijn met een zodanig Billet.

Den Supp:t flatteerd zig, dat langs dien weg de Smokkelareij min of meer zal belet worden, ten minsten zal hij hier door beeter in Staat gesteld worden de Smokkelaars te kunnen agterhaalen; en dewijl den Supp:t de pagt heeft aangenoomen onder dezelfde voorwaarde als zijn voorgaande pagters en nimmer aan de Brouwer meerder is toegestaan als drie a Vier gelaghuijzen, zoo verzoekt den Supp:t dat zulks weder op den ouden Voet mag gebragt werden.

Vermeende der Supp:t wanneer UWelEdele Achtb; hierin gelieven te voorzien, hij alsdan in Staat zal zijn zijne pagtpenningen na behooren te kunnen opbrengen.

En dewijl UWelEdele Achtb:s uit het reeds g'allegueerde zullen hebben ingezien, dat den Supp:t door het een en ander waarlijk een Enorme Schade heeft geleeden, hij over zulks ook thans buitenStaat is, de reets verloopene Pagtpenn: te kunnen betaalen, ten zij hij /:tot zijn en zyner Vrouw en kinderen totaal verderf:/ al zijn Vaste en losse Goederen zal moeten verkoopen, waartoe hij niet genoodzaakt zal zijn wanneer UWelEdele Agtb:s den Supp:t nog twee Maanden uitstel gelieven te verleenen.

/:onderstond:/ 'T Welk doende &:a /:was geteekend/ S: Rothman /:In margine/ Overgegeeven in Raade van Politie den 27 Maart 1792.

Na welkers Lectuure en aandagtige deliberatie over zelve beslooten is het zelve geschrifte te Stellen in handen van den Ad interim fiscaal M:r Jacob Pieter Deneijs, omme te onderzoeken wat van het daarbij voortgebragte zy, ten einde den Supp:t als pagter bij zijne verkreegene privilegien naar luid van de Pagt Conditien in alle deelen behoorlijk te maintineeren, terwyl den Raade uit Consideratie van 't tegenswoordig geldgebrek en wel byzonderlyk uit hoofde van d'omstandigheden waarin den Supp:t verseerd, genoegen neemt in zijn aanbod om de helft of eerste paai der uitgeloofde pachtpenningen, reeds Ult:o Februarij Jongstleeden verscheenen, onder Ult:o April eerstkomende te voldoen, mits binnen den tyd van twee maal Vier en Twintig Uuren voor de nakoming van dit aanbod Stellende zodanige Sufficiente Cautie ten genoegen van deezen Raade, als waardoor dezelve zig verzeekerd zal kunnen houden dat den Supp:t dan wel zyne Borgen de betaling ter bepaalderr dag prompt zullen præsteeren; zullende den gem: ad interim fiscaal hiervan de nodige kenisse worden gegeven omme te Strekken tot zijn naricht en informatie.

Door den Equiapgiemeester Cornelisz: ter voldoening aan 'S Raads Besluit van den 13 deezer, waarby van hun gerequireerd is opgave te doen, of de door den oud Heemraad Gerhardus Munnik ter bevordering zyner geprojecteerde onderneeming, om het in de Saldanhabaaij gezonken Wrak van't Schip Middelburg beoven water te winden, verzogte Equipagiegoederen bij de E Comp:ie aanhanden kwaamen te zijn, en zonder merkelijke bedenkingen aan denzelven Munnik ter leen zouden kunnen werden verstrekt, in maniere als volgd gediend zynde van Berigt

Aan den WelEdelen Agtb:n Heere Johannes Isaac Rhenius Opperkoopman en Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop en den Ressorte van dien, beneevens den E Achtb: Raad van Politie

WelEdele Achtbaare Heer, en E: E: Achtbare Heeren!

Den ondergeteekende Equipagiemeester bij Politicq Raadsbesluit van den 13 deezer loopende Maand Maart gelast zynde, om aan welgem: Raad te dienen van Bericht of de door den Oud Heemraad van Stellenbosch en Drakenstein Gerhardus Munnik, bij Recquest ter Leen gevraagde Equipagiegoederen bij d E Comp:ie aanhanden Komen te zijn, en of men dezelve zonder aanmerkelijke bedenkingen aan den Supp:t ter Leen zoude kunnen afstaan,

Zoo heeft den Ondergeteekende de eer om aan welgem: ordres te voldoen UWelEdele Achtb: en E E Achtb:ens te berigten, dat Spieren of masthouten, die voor een Bok Kunnen dienen, wel aan handen zijn, als den ondergeteekenden alleen mogte weeten, hoe lang en dik dezelve voor als nu worden gerequireert

Vier en drie Schijfde groote blokken ofte Catrollen, zyn niet aan handen, alleen Blokken van 3 en 2 Schijven die tot 't Kielen van Scheepen en Masthouten worden gebruikt.

De Touwen of Kabel Touwen zijn aan handen, die tot zodanige zoort van Blokken hooren.

Dreggen van de zoort, die voor de Lands boot en Chaloupen dienen, zijn meede aanhanden, maar Twee Schuijten heeft de Compagnie alleen en dezelve zyn in de Tafelbaaij onontbeerlijk.

Wat aanbetreft het leenen van zodanige Goederen als deeze voormelde, gelieven UWelEdele Achtb: en E E Achtb:s in 't Oog te houden, dat zulks, zonder meer of minder bederf te ondergaan, niet kan geschieden, maar diende /:onder gunstige Correctie:/ op ordonnantie te werden verstrekt, en dienvolgens bij de Boeken afgeschreeven, te werden, dewijl men dog geen gebruikt goed voor nieuw kan inneemen, en ook niet weeder voor zoodanig kan verstrekken, maar tot merkelijke nadeel der E Comp:e bij publicque Vendutie zoude moeten worden Verkogt,

Den Ondergeteekende neemt de Vrijheid deeze aanmerkingen bij te brengen, om dat den voorm: Supp:t zig verpligt heeft om de hem ter leen te geeven goederen, naa dezelve te hebben gebruikt, weederom te restitueeren

Den ondergeteekende vermeende aan UWelEdele Achtb: en E E Achtb: zeer g'Eerde intentie te hebben voldaan en laat deezen dienen voor needrig berigt

/onderstond:/

Cabo de Goede Hoop den 24 Maart 1792 /:was geteekend:/ C: Cornelisz

Waaruit blijkt, dat het gerequireerde wel is by te zetten dog teegens dies weder inneeming, na gedaan gebruik, bij opged:e Equipagie Meester verscheidene aanmerkelijke bedenkingen resideeren - zoo is als nu verstaan de onderSchijdene verzoeken die bij het Request door gemelde Munnik ter vergadering van voorsz: 13 deezer ingediend voorkomen, wel in te willigen, en hem dienvolgens permissie te verleenen om hoe eer zoo liever aan't werk te mogen gaan, - waartoe hem dan ook de gevraagde Equipagie goederen S Comp:s weegen zullen werden bij gezet, maar daaromtrend egter die bepaaling te maaken, dat dezelve Equipagie goederen, na door de Capitains ter zee van Veerden en Udemans getaxeerd te zijn, alleen zullen werden afgelangd onder expres beding, dat wanneer voorm: Equipagiemeester na gedaan gebruik zwarigheid mogte maaken, dezelve weederom tegens behoorlijke Taxatie bij zijne Administratie in te neemen, hy Munnik dezelve dan zal moeten blijven behouden, of wel by publicque Vendutie doen verkoopen, om dies minder rendement als waarop bij d'afgaave zijn gepriseert geweest, met d'ontbreekende Som uit zijne privé beurse te Suppleeren

Dat ook niet alleen een derde van al het geen zoo uyt als van het wrak komen zal, ingevolge d'offerte van den Supp:t zelve, zal weezen ten profijte den E Comp:e /:waarvoor zij van hare zijde, behalven de bijgezette Equipagie goederen en de permissie om van de in gem: Saldanhabaay leggende Sloepen en Vaartuigen tot de voorsz: operatie gebruik te mogen maken, by goede reusite bovensdien nog het geregte derde deel der op dezelve onderneeming te loopene kosten zal dragen:/ maar, dat ook, zoo dra hetzelve Schip zig boven water zal vertoonen, daarvan onmiddelijk Kennisse zal moeten werden gegeeven aan deeze regeering, ten eynde dezelve hare expresse Gecommitteerdens zoude Kunnen afzenden on gemunieerd met zodanige Ordres als 'S Maatschappijs belang zal vorderen aan hem te moeten werden gegeeven, bij d'ontlossing der zig in het zelve nog bevindende goederen tegenswoordig te zijn: en dat eyndelijk voor d'aflanging der voorm: gerequireerde Equipagiegoederen, zoo wegens dies bedragen als de Schadens dewelke aan de geciteerde in de Saldanhabaay leggende en ten gebruike afgestaan werdende Vaartuigen der E Compagnie zouden kunnen bijkoomen, door hen Supp:t Sufficiente Cautie ten genoege deezes Raads zal werden gesteld.

Naar welk een en ander met alle attentie zyn gerevideerd de Negotie en Soldy Boeken deezes Gouvernements van het gepasseerde Boekjaar, met ende benevens de rapporten der tot der zelver examinatie gesteld geweest zijnde Leeden der Raads d'Heeren M:r Jacobus Johannes Le Sueur en William Ferdinand van Reede van Oudtshoorn, uit dewelke is komen te blyken - dat in gem: Negotie Boeken, niet alleen alle posten van Ongelden, en afschrijvingen, met de dies wegens verleende Ordonnantien accordeeren, maar dat ook buyten des geene afschrijvingen zijn gedaan geworden gelijk meede, dat de Soldij Boeken navolgens d'ordre der E Comp:ie gehouden, d'afbetaling van de Dienaaren na behoren uitgerijkt, mitsg:s de belastingen daarvan bij de Negotie Boeken in diervoegen afgeschreeven zijn, als bij het Rapport van dien Specificq is aangetoond: en Laatstelijk dat de Boedel Reekening van 'S E Comp:s afgestorvene Dienaaren, welkers nalatenschappen door den Soldij Boekhouder, als Curator ad Lites geadministreerd en Verkogt zijn, meede na behooren onderzogt weezende, bevonden is, dat de inschrijving en bereekening daarbij na den Indiaschen Stand penning alhier is gedaan, en dat de Vendu Boeken met de origineele Memorien der gehoudene Vendutien, en deeze wederom met d'Inventarissen Komen te accordeeren; Voorts dat de dood Reekeningen der overleedene Persoonen, voor het zuijver provenue hunner Nalatenschappen met vermindering van 6 17/18 pC: voor wissel verlies, ingevolge het geEerde aanschrijvens van Haar WelEdele Hoog Achtb:s de Heeren Majores int Patria de dato 3 April 1778, een yder voor desselvs aandeel, gecrediteert geworden zynde, dat bedragen wijders ter Somma van Ducatons 4304:19 St:vers ofte ƒ15495:7: neevens nog Ducatons 321:54 St:vers ofte ƒ1155:16: wegens het voorsz: Wissel verlies, door geciteerde Curator ad Lites onder Ult:o Aug:s Laatstleeden in's Comp:s Cassa alhier geteld, en daarvan bij de Negotie Boeken behoorlijke verantwoordinge is gedaan, invoegen omtrent het een en ander, conform de gerenoveerde en geampliceerde ordres van haar Weledele Groot Achtb: de Heeren der Hoge Indiasche Regeering is gehandeld geworden; weshalven verstaan is, dat de meerm: Negotie- en Soldij Boeken volgens usantie zo naar t Vaderland als naar Batavia, en de boven gementioneerde Rapporten, nopens d Examinatie derzelve, bovendien aan welgem: Heeren der Hoge Indiase Regeering zullen werden gesuppediteerd.

En vermits hierna ook door opgem: Heere Le Seuer in't byzonder met opzigt tot de vulling der te Verzending naar 't Vaderland geschikte Constantia Wyn, en dies qualiteit, wierd ingediend het volgend Schriftelijk Berigt, verzeld van de proeven waarvan in hetzelve Berigt mentie werd gemaakt.

Aan den WelEdelen Achtb: Heer Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber deezes Gouvernement, en den Ressorte van dien &:a &:a &:ra benevens den Ed Achtb: Raad van Politie

Edele Achtbaare Heeren!

De ondergeteekende Keldermeester zig hebbende begeven ten Plaatzen Constantia, en de Hoop op Contantia, ten eynde ingevolge de ordre, bij het vullen der Constantia Wynen, ter verzending na't Vaderland geschikt, teegenwoordig te zyn, heeft de Eer UWelEdele Achtb: te rapporteeren, dat niet alleen de Aamen behoorlyk gevuld, de Sponsen geharpuijst en van blikken voorzien, maar ook de proefboutilles gevuld uit dezelve Leggers waarvan de Aamen zijn afgestooken, en door den onderget:e met 'S Comp:s merk verzegeld, vervolgens wel geconditioneerd in 'S Comp:s Maguazijn zijn overgebragt geworden - En daar de ondergeteekende zoo uit de Verkoop Lijsten, als uit de herwaards gezonden Eysschen heeft ontwaard het groot verschil in de prijzen waarvoor de Constantia wijnen op S Comp:s Vendutie ter Kamer Amsterdam zijn verkogt geworden, teffens het daarbij gedemandeerde, om ook van de merken J: N: C: de beste wijnen te Eysschen, heeft dezelve zig verpligt geoordeelt de bezitter van laatstgem: plaats ofte den Burger Johan Nicolas Colyn, daarover te onderhouden, en te adhorteeren om dog ter observance aan die ordre d E Comp:ie van de beste Sorteering zyner Wynen te voorzien, waarop dezelve, niet zonder betooning van zeer veel Leedweezen, betuigde niet te Konnen begrijpen, waaraan dat groot verschil te attribueeren was, terwijl plegtig konde verzeekeren Steeds de uitterste zorgen te hebben aangewend in de behandeling zyne wijnen, en altoos gewoon te zijn geweest het beste daarvan aan d E Compagnie te leeveren; dat om daarvan eenige verzeekeringe aan deeze Regeeringe te geeven, aan den ondergeteekende verzogt zig te willen chargeeren met twee proeven Wyn, roode en witte, van dezelvde Sorteering als thans naar 't Vaderland Staan verzonden te worden, en dezelve aan UWelEd: Agtb: zijnentwegen aantebieden, of het U E Achtb:s mogte behagen zelven te onderzoeken in hoe verre aan dien pligt had voldaan.

De ondergeteekende heeft gemeend aan dat verzoek te mogen defereeren en heeft de Eere deeze te laten dienen voor nedrig Verslag zijner handeling.

/:was get:/ J: J: Le Sueur /:In margine:/ In Raade overgegeeven den 27 Maart 1792.

Zoo is, aangezien den Rade by examinatie der gem: proeven ten vollen is geconvinceert geworden, dat de Wynen door den Leverancier Johan Nicolaas Colyn aan d E Compagnie geleeverd werdende, even als die van den oud Heemraad Hendrik Cloete in hare volle zuijverheid is genomen uit het beste van den Ougst, en dat het verschil alleen is t'attribueeren aan de meerdere Kunde die den eenen boven den anderen in de præparatie bezit, goedgedagt ter overtuiging der Hooggebiedende Heeren Meesteren dat den Raade niet nalaat zonder interruptie werkzaam te zyn, dat de Maatschappij Steeds werde voorzien van d' allerbeste qualiteiten dier Wijnen bij de verzending derzelve teffens zoo aan Hoogstgedagte Gebiederen, als aan Heeren Bewindhebberen der resp:e Camers, Authenticque Copijen van 't gem: Berigt van den Heere Le Sueur te doen overzenden, om zig daaraan eerbiediglijk te Kunnen refereeren.

Voorts nog getreeden zijnde ter dispositie op eenige ingediende Verzoekschriften; zo is aanvankelijk op het onderstaande Request van den Capitain George Philip Gas, Commandeerende het retour Schip Horssen.

Aan den WelEdelen Achtbarens Heer Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop en den Ressorte van dien &:a &: &: benevens den E Achtbaren Raad van Politie

WelEdele Achtbare Heer! en E: Achtbare Heeren!

Geeft reverentelijk te kennen George Philip Gas, Capitain op S E Comp:s retour Schip Horsen.

Dat den Supp:t te Batavia voor desselvs Equipagie bestaande in 101 koppen zoo Europeesche zeevarende als Chineesen g'approviandeert zynde, kort voor zijn vertrek op zijn onder hebbende Bodem heeft moeten inneemen een getal van Een en dertig Koppen, zoo Passagiers, als Engelsche Cadets en Matroosen, voor dewelke den Supp:t geduurende de Reize herwaards de benodigde provisien heeft moeten verstrekken.

Reedenen om welke den Supp:t Uwe WelEdele Achtb: en E: Achtb: ootmoedig is verzoekende, dat hem deeze gedaane verstrekkingen alhier mag worden te goed gedaan.

/onderstond:/

'T welk doende &:ra /:was geteekend/ G: P: Gas.

Verstaan het zelve ten fine van examinatie te Stellen in handen van den Negotie Overdrager Van Eerten, met qualificatie om wanneer uit de vergelijking van de Monsterrolle dier Kiel met de Victualy Lyst, des Supp:t voorgeeven geconfirmeerd werd, en gevolglijk de regtmatigheid van zijn Verzoek komt te blijken, als dan de manqueerende Randzoenen na proportie der meerder aan Boord geplaatze Koppen als waar voor de proviandeering dier Kiel Batavia geschied is behoorlijk te Suppleeren.

Terwijl wijders aan de overige Supplianten het navolgende is geaccordeerd geworden, als

Aan Maria Sophia Drewis, Huijsvrouw van den Soldaat Pieter Bauer, om van een Strookje woest onbruikbaar Land, na by haar Woonhuijs aan Papendorp geleegen, gebruik te mogen maken, tot het formeeren en branden van gebakken Steenen, mits zig telkens voor ijder ordinaire Oven van Vijf monden, van een Schriftelijke ordonn: inhoudende de g'obtineerde permissie van den Heere Gezaghebber op een Vyf Ryxd:s zeegul geschreeven voorziende

Aan den Oud Burgerraad Johannes Matthias Bletterman, om bij het Erf door hem aan de Krombooms Rivier in Eijgendom bezeeten werdende, in Erfpagt te mogen gebruiken Ses Morgen en een Honderd Agt en Negentig quadraat roeden Lands, annex hetzelve geleegen, mits Jaarlijks aan d E Comp:e betaalende de daarop gestelde Recognitie van 24 St:vers voor ijder Morgen

Aan Mejuffrouw de Weduwe van Wijlen den Lieutenant Collonel in't Regiment van Wurtemberg Maximilianus von Jette, die met het ter Rheede leggend Schip Vredenburg van Batavia alhier aangeland is, met voornemen om naar Europo te rug te keeren, om ter herstelling harer gezondheid nevens hare bijhebbende familie tot een nader Scheeps gelegendheid alhier te mogen verblijven, en

Aan den Krankbezoeker Pieter Munk, die in den Jaare 1789 al meede van evengem: Hoofdplaatze aan dit Gouvernement g'arriveerd, en wegens ziekte verbleven is, om insgelijks uit hoofde zijner aanhoudende Indispositie /: bij een overgelegd attestatie van den eersten Chirurgijn Johannes Leeuwer blijkende:/ nog eenigen tijd alhier te mogen agterblijven, mitsg:s

Aan den Matroos George Hendrik Veijl, om vermits desselvs de Slagt-neering tyd uitgediend hebbende, verzoek heeft gedaan, de Slagt-neering bij der hand moge neemen, en dat verzoek door Commissarissen uit den rade van Justitie ten gerieve der Ingezeetenen is geappuijeert geworden, den dienst der E Comp:ie te mogen verlaaten en in Burger Vrydom te mogen overgaan.

Na dit alles wierd door den Heere Van Reede van Oudtshoorn, ingevolge en ter Voldoening van het Besluit deezer Tafel van den 20 Januarij Jongstleeden, waarbij aan zijn Ed: en den Negotie Overdrager Casparus van Eerten is gedemandeert te formeeren een Prys Courant waarna de uitkoops waarde van alle hierlandsche Producten waarin eenige verstrekkingen worden gedaan, voor 't vervolg op verdere approbatie van de Heeren Majores zou kunnen worden gereekend, mitsgaders eene Generaale en Specificque Notitie van alle verstrekkingen zo aan Contanten als Goederen die S Comp:s Dienaren wettig uit de Maguazijnen genoten hebben, zoo van Europische en Indische, als Inlandse Goederen, overgelegd hebbende het volgend Berigt en daarbij gehorende Lysten.

Aan den WelEdelen Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber deezes Gouvernements, beneevens den E Achtbaren Politicquen Raad.

WelEdele Achtbaare Heer, en E: Achtbaare Heeren!

Ingevolge het zeer gerespecteerd aanschrijven Hunner HoogEdele Groot Achtb: de Heeren Majores in't Patria, de dato 31:ste Maart des voorleeden Jaars, continueerende de dadelijke afschaffing van alle verstrekkingen, zoo aan Europische als Indisch producten aan hoogstderzelver Dienaaren ten deezen Gouvernemente /:de gemeene Militairen en Zeevaarende alleen uitgezondert:/ omme voor 't gemis van dien dezelven een æquivalent in gelden toeteleggen: heeft het UWelEdele Achtb: behaagt, en wel bepaaldelijk bij Resolutie van den 20 Januarij Jongstleeden de ondergeteekendens te Committeeren tot het naauwkeurig onderzoek van alle die Verstrekkingen, zoo die in Contanten mogten Komen te bestaan, als aan goederen, welke de Dienaaren Wettig uit S Comp:s Maguazijnen hebben genooten: Van de hierlandsche producten, wanneer die onder de Emolumenten mogten begreepen zijn, te formeeren een Prijs Courant van het ordinair uitkoops bedragen, en de Europische en Indische goederen, als van buijten moetende werden aangebragt, te bereeken met 25 pC:t advans op het zuijver Inkoops kostende.

Omme hier aan pligtschuldig te voldoen, en UWelEd:e Achtb:s in Staat te Stellen van te Kunnen beoordeelen, waarin die Verstrekkingen tot dato deezes al hebben bestaan gehad, en in hoeveel dezelven, voor ieder Dienaar afzonderlijk gereekend, maandelijks in Gelde zouden komen te rendeeren hebben zij overzulks bestgedagt te formeeren de deezen Verzellende Specificque opgaaf, met bijvoeging van de bereekening dier Verstrekkingen, en eene te zamentrekking van het bedragen, dat dezelve, gereekend over de in dit Gouvernement thans dienst doende gequalificeerde dienaaren en eenige weinige andere Persoonen, zouden komen uit te maaken; waar aan d' ondergeteekendens, omme de mogelijke kortheid hieromtrend te betrachten, zig refereerende; komen zij dan nog maar alleen hierbij te noteeren de Marktspryzen der hierlandsche Producten, dat zij die hebben bepaald als volgt, te weeten

de Legger Wyn op Rd:s 40:-
d:o Mud Tarwe d:od:o 3:-
d:o d:o Garst d:od:o 1:24:
d:o een honderd Pond Beschuit d:od:o 4:-:
d:o d:o d:o d:o Niervet d:od:o 10:-:
d:o Leevendige Schaap d:od:o 2:-

pryzen, die UWelEdele Achtb:s wanneer men het debiet dier Articulen Vyff Jaaren door den anderen Slaat, zelve zullen vinden, dat geenzints te hoog genoomen zijn.

Dan! alzoo bij UWelEdele Achtb:s wel eenige bedenkelijkheid zoude Kunnen ontstaan, waarom de Ondergeteekendens de Specerijen, als van buijten moetende werden aangebragt, niet als zodanig hebben beschouwd; integendeel dezelve bij de voorm: Specificque opgaaf hebben geplaatst onder de hierlandsche Producten, zullende zy de Eere hebben UWelEdele Achtb:s daaromtrend de volgende redenen te Suppediteeren:

dat de Specerijen, wanneer die met 25 prC:t boven den zuijveren inkoop wierden bereikend; deeze prijs op verre na niet zoude toerijkende zijn, om zig van dat ingredient te voorzien

dat dezelve alhier nergens te bekomen zijnde dan alleen in de Magazijnen der E Comp:ie, den Verkoop daar van aldaar niet en geschied met 25 pC:t advans, maar met eene Verhooging van ruijm 2000 pC: door elkanderen gereekend.

En dat dierhalven eene altoos vaste prijs daar zynde de ondergeteekendens dan ook hebben vermeent dit articul te moeten rang Schikken, onder de zodanige, waar omtrend de Marktprijs van hen gevordert is.

Hiermeede de ons opgedragene Commissie volbragt zijnde, hebben de ondergeteekendens overigens de eere deezen ten bewyze daarvan te laten Strekken

/onderstond

In't Casteel de Goede Hoop den 27 Maart 1792. geteekend W: F: v: Reede van Oudtshoorn C: van Eerten

Specifiecque Opgaaf van alle de Randsoenen en verdere Verstrekkingen, welke de ondervolgende gequalificeerde en verdere dienaaren der E Comp:ie ter deezen Gouvernemente tot dato deezes 'S Maandelijks hebben genoten bereekend in Gelden, waarbij op de Vaderlandsche en Indische Producten en Goederen is gebragt eene Verhoging van 25 PræC:t en de hierlandsche provisien gecalculeerd naar de prijzen waarvoor dezelve doorgaans te bekomen zijn Nmentlyk

1. Gouverneur
Europische Producten
Inkoops Pryzenmet 25 PC: advanste Zamen
50 lb Vaderl: Botera 711/16 St:vers 't lbƒ19:04:08ƒ 4:16:-ƒ24:-:08
10 d:o d:o Spekd:o 5 5/8 d:o d:o d:od:o 2:16:08d:o -:14:-d:o 3:10:08
5 d:o Hopd:o 7 13/16d:o 1:19:-d:o -:10:-d:o 2:09:-
4 Kannen Olijven Olijd:o ƒ1:01:01: iederd:o 4:04:08d:o 1:01:-d:o 5:05:08
1 fles Fransche Brandewijn d:o totd:o 1:03:08d:o -:06:-d:o 1:09:08
1 d:o gedestileerde Wateren,d:o d:od:o 4:04:08d:o 1:01:-d:o 5:05:08
30 lb Spaansche Zeepd:o 6 3/16 St:versd:o 9:05:08d:o 2:06:08d:o 11:12:-ƒ53:12:08

Indische Producten
70 lb Poeder Zuijkera 1 11/16 St:vers 't lb ƒ5:18:-ƒ1:09:08ƒ7:07:-8
5 Candy d:od:o 2 1/16 d:o d:o d:od:o 10:08:-d:o 2:08:-d:o -:13:-
5 d:o Peeperd:o 2 5/8 d:o d:o d:od:o -:13:-d:o 3:08:-d:o -:16:08
1500 d:o Rystd:o ƒ1:19:01 't Centod:o 29:06:-d:o 7:06:08d:o 36:12:08
1/2 d:o Catoentotd:o -:02:08d:o -:-:08d:o -:03:-
51 Kannen Clappus Olyd:o 6 13/16 St:vers iederd:o 17:07:08d:o 4:07:-d:o 21:14:08ƒ67:07:-

Kaapsche Producten
4 Mudden Tarwea Rd:s 3:- de Mudƒƒ-:-:-ƒ28:16-
6 d:o Garstd:o d:o 1 1/2 d:o d:od:o -:-:-d:o -:-:-d:o 21:12:-
100 lb Beschuijtd:o totd:o -:-:-d:o -:-:-d:o 9:12:-
400 d:o Niervetd:o d:o 10 't Centod:o -:-:-d:o -:-:-d:o 96:-:-:
2 d:o Ges:te Specerijend:o d:o 3 1/24 't lbd:o -:-:-d:o -:-:-d:o 14:12:-
240 Kannen Wynd:o 40 de Leggerd:o -:-:-d:o -:-:-d:o 59:07:08
12 p:s Levendige Schapend:o 2 iederd:o -:-:-d:o -:-:-d:o 57:12:-ƒ287:11:05

Inkoops pryzenmet 25 pc: advanste Zamen
Nog alle Vier Maanden
Europische Articulen
1 p:s PijlakenTotƒ45:06:-ƒ11:06:08ƒ56:12:08
2 lb Ruuw Gaerna ƒ 1:13:14 't lbd:o 3:08:-d:o -:17:-d:o 4:05:-
1 d:o fijn Wit d:od:o Totd:o 7:10:08d:o 1:17:08d:o 9:08:-
20 d:o Stijfseld:o 3 13/16 St:vers 't lbd:o 3:16:08d:o -:19:-d:o 4:15:08
100 d:o drinkglazend:o 3 7/8 iederd:o 19:07:08d:o 4:17:-d:o 24:04:08
6 Grossen lange Tabaks pypend:o ƒ 2:03:05 d:od:o 13:03:08d:o 3:06:-d:o 16:09:08

Indische Articulen
30 p:s Porcelyne Schotels a ƒ 1:07:09 iederd:o 41:07:-d:o 10:07:- d:o 51:14:-
4 d:o Guinees Grof gebl: mad:rd:o 9:14:-d:o 38:16:-d:o 9:14:-d:o 48:10:-
2 d:o d:o bruyn blauw Cust /:dog bij gebrek van dezelve verstrekt2 p:s Verampaats bruijn blauwa ƒ5:04:04 iederd:o 10:08:-d:o 2:12:-d:o 13:-:-:
Welke Somma van ƒ 228:19:- voor een Maand bedraagtƒ57:05:-

Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 30 Realen a38 St:vers iederƒ57:-:-:
Ter Inkoping van het benodigde Zout, ofte 2 1/2 Mudden d:o2 Rd:s de Mudd:o 12:-:-
d:o d:o d:o d:o Brandhout 20 Vragten d:o4 d:o d:o Vragtd:o 192:-:-:
Voor 't gemis van de Visschers en Wildschutters ƒ800:- S Jaars, is voor een Maandd:o 66:13:08ƒ327:13:08
Sommaƒ793:09:08

Pro Memoria diend.

1:o Dat de resp:e Gouverneurs onder de benaming van voor t Gouvernement nog altoos 'S Jaarlijks hebben ontfangen 200 ponden was Karsen, dan alzo den Hofmeester hieruit de benodigde Kaarsen voor de Secretary van Politie en Kruijtkelders heeft moeten Verstrekken, heeft dit dus niet wel onder de voorm: Emolumenten Kunnen worden bereekend.

2:o dat omtrend de toelage van ƒ800:- S Jaars voor't Gemis van de Visschers en Wildschutters, dit douceur ingevolge Patriase Brief van den 2:e October 1790. § 49 - alleen is toegelegd aan den Gouverneur van de Graaff. en

3:o dat, ingevolge die zelfde Missive § 39. de opvolgers van gemelde Heer Van de Graaff almeede niet zullen jouisseeren van de betaling van het hierboven Staande Brandhoute

Inkoops pryzenmet 25 Pc:o advanste Zamen
1. Secunde en Hoofadministrateur
Europische Producten
20 lb Vaderl: Botera 7 11/16 St:vers 't lbƒ7:14:-ƒ1:18:08ƒ9:12:08
2 Kannen OlyvenOlijd:o ƒ1:01:01 iederd:o 2:02:-d:o -:10:08d:o 2:12:08ƒ12:05:-

Indische Producten
8 lb Wax Kaarsena 18 1/8 St:vers 't lbƒ7:05:-d:o 1:16:08ƒ9:01:089:01:08
Kaapsche Producten
1/2 Mud Tarwea Rd:s 3 de Mudƒ3:12:-
68 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 16:16:08
1 lb Ges:e Specerijend:o d:o 3 1/24 t lbd:o 7:06:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 13 Realen a 38 St:vers iederƒ24:14:-
ter inkoping van het benodigde Zout, ofte 1 1/4 mud, rd:s 2 de mudd:o 6:-:-ƒ30:14:-
Sommaƒ79:15:-
dan
den E Achtb: Heer J: I: Rhenius
als
Gezachebber, geniet thans uit de Emolumenten van den gerepatrieerden Heere Gouverneur Van de Graaff het Onderstaande
Europische Producten
50 lb Vaderl: Botera 7 11/16 St:vers t lbƒ19:04:08ƒ4:16:-ƒ24:-:08
5 d:o Hopd:o 7 13/16 d:o d:o d:od:o 1:19:-d:o -:10:-d:o 2:09:-
4 Kannen Olijven Olij d:o ƒ 1:01:01 iederd;o 4:04:081:01:-d:o 5:05:08
30 lb Spaansche Zeepd:o 6 3/16 St:vers lbd:o 9:05:08d:o 2:06:08d:o 11:12:-
1 fles Fransche Brandewijntotd:o 1:03:08d:o -:06:-d:o 1:09:08
1 d:o gedist:e Waterend:od:o 4:04:08d:o 1:01:-d:o 5:05:08ƒ50:02:-
Indische Producten
1/2 lb Catoen Totƒ-:2:08ƒ-:-::8ƒ-:3:-
70 d:o poeder Zuijkera 1 11/16 St:vers t lbƒ5:18:-ƒ1:09:08ƒ7:07:08
5 d:o peeperd:o 2 5/8d:o -:13:-ƒ-:03:08ƒ-:16:08
1500 lb Rystƒ1:19:1 't Centod:o 29:06:-d:o 7:06:08d:o 36:12:08
51 Kannen Clappus Olyd:o 6 13/16 St:vers 't lbd:o 17:07:08d:o 4:07:-d:o 21:14:08ƒ66:14:-
Inkoops pryzenmet 25 pC: advanste Zamen
Caabsche Producten
4 Mudden Tarwea Rd:s 3 de mudƒ28:16:-
6 d:o Garstd:o d:o 1/2 d:o d:od:o 21:12:-
100 lb Beschuittotd:o 9:12:-
400 d:o Niervet d:o Rd:s 10 't Centod:o 96:-:-
12 p:s Levendige Schapend:o d:o 2 iederd:o 59:07:08
2 lb gesort:e Specerijend:o d:o 3 1/24 't lbd:o 14:12:-ƒ287:11:08
Contanten
Ter inkoping van het benodigde Zout ofte 2 1/2 Mud a rd:s 2: de Mudƒ12:-:-:
d:o d:o d:o d:o Brandhout 20 Vragten a 4 rd:s de Vragtd:o 192:-:-:ƒ204:-:-:
Contanten
hierbij Secundes Kostgeld 13 Realen, a 38 St:vers iederƒ24:14:-
het aan Zijn Ed: toegelegd voor 't gemis der Vissers en Wildschuttersd:o 33:06:08ƒ58:-:08
Maakt te Zamenƒ666:08
NB: Nog word aan Zyn Ed: verstrekt de voorsch: 200 Waxkaarssen tot gebruik van de Secretarij van Politie en Kruijtkelders dat dus niet wel onder de Emolumenten kan worden gerekend.
Mejuffrouw Weduwe Wylen den Secunde de Heer Otto Luder Hemmij
begreepen zijnde onder de geene die voorheen Brandhoud uit de Bosschen der E Comp:ie hebben genoten, is voor 't gemis van 't zelve haar Ed:, zonder dat van dit Emolument de verdere Secundes Weduwes in der tyd zullen mogen Jouisseeren, toegelegd.
Contanten
Ter inkoping van 4 Vragten Brandhout a Rd:s 4 de Vragtƒ38:08:-
Inkoops pryzenmet 25 PC: advanste Zamen
1. Independent fiscaal
Europische Producten
20 lb Vaderl: Boter7 11/16 St:vers t lbƒ7:14:-ƒ1:18:08ƒ9:12:08
2 Kannen Olijven Olijƒ1:01:01 iederd:o 2:02:-d:o -:10:08d:o 2:12:08
Indische Producten
8 lb Waxkaarsen18 1/8 St:vers t lbƒ7:05:-ƒ1:16:08ƒ9:01:08ƒ9:01:08
Kaapsche Producten
1/2 Mud Tarwea Rd:s 3: de mudƒ3:12:-
68 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 16:16:08
1 lb gesort: Specerijend:o d:o 3 1/24 t lbd:o 7:06:-ƒ27:14:08
Contanten
Onder de benaming van kostgeld, 13 Realen, a 38 St:vers iederƒ24:14:-
d:o d:o d:o d:o huyshuur Rd:s 14d:o 33:12:-
Ter inkoping van het benodigt Zout, ofte 2/3 Mud a Rd:s 2 de Mudd:o 3:04:-ƒ61:10
Sommaƒ110:11:-
NB: het Brandhout dat de Independent fiscaals altoos hebben genoten, is met het Vertrek van den Heer Van Lijnden komen te vervallen, Zullende de geene, die hem in der tyd in dat Ampt zal komen te Succedeeren, ingevolge Patriase Missive van den 2:e Octb: 1790 geen dedomagement daarvoor mogen genieten
1. Hoofd der Militie
Europische Producten
20 lb Vaderlandsche Botera 7 11/16 St:vers 't lbƒ7:14:-ƒ1:18:08ƒ9:12:08
2 Kannen Olijven Olijd:o ƒ1:01:01 iederd:o 2:02:-d:o 10:08:-d:o 2:12:08ƒ12:05:-
Indische Producten
8 lb Waxkaarsena 18 1/8 St:vers t lbƒ7:05:-ƒ1:16:08ƒ9:01:8ƒ9:01:08
Kaapsche Producten
1/2 Mud Tarwea rd:s 3 de Mudƒƒ3:12:-
68 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 16:16:08
1 lb Gesort: Speceryend:o d:o 3 1/24 t lbƒ7:06:-d:o 27:14:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 19 realen a 38 St:vers iederƒ36:02:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur rd:s 25d:o 60:-:-
ter Inkoping van het benodigd Brandhout 2 Vragten a rd:s 4 de Vragtd:o 19:04:-
d:o d:o d:o d:o d:o Zout ofte 2/3 mud a 2 st: de mudd:o 3:04:-ƒ118:10:-
Sommaƒ167:11:-
NB: de Vergoeding voor 't gemis van Brandhout aan den Heer Overste Gordon alleen toegelegd zijnde, zullen na hem de overige Chefs de Militie hiervan niet mogen profiteeren.
1. Oppercoopman in Rang
Lid van den Politicquen Raad zijnde
Kaapse Producten
24 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van kostgeld, 10 Realen, a 38 St:vers iederƒ19:-:-
ter Inkoping van het benodigt brandhoud 2 Vragten a rd:s 4 de Vragtd:o 19:04:-
d:o d:o d:o d:o d:o Zout ofte 2/3 mud a d:o 2 de mudd:o 3:04:--
ƒ41:08:-
Sommaƒ47:07:-
Pro Memoria, de Schadeloos Stelling van het Voorsz: Brandhoud Strekt zig, ingevolge dikwils gem: Patriasche Missive van den 2:de Octb: 1790 niet verder uit als tot de Raadsleeden Le Sueur, de Wet en Van Reede van Oudtshoorn, zonder dat hij, die na gem: van Oudtshoorn Cessie in den Politicquen Raad zal verkrijgen, daarop verder eenige prætentie zal kunnen maken, ofschoon het oud Lid van Politie Westerhoff hetzelve meede is toegelegd.
1. Opperkoopman in Rang
geen Cessie in den Politicquen Raad hebbende zoo als thans plaats heeft met den Resident der Baaijfals
Christoffel Brand.
Kaapse Producten
24 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 10 realen a 38 St:vers iederƒ19
ter Inkoping van 't benodigt Zout ofte 2/3 mud, a 2 rd:s de mudd:o 3:04:-ƒ22:04:-
Sommaƒ28:03:-
1. Koopman Effectief
zoo als thans Zyn den Secretaris van politie E: Bergh, en den pro interim Fiscaal M:r J: P: Deneijs
Kaapsche Producten.
21 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten.
Onder de benaming van Kostgeld, 10 Realen a 38 St:vers iederƒ19:-:-:
ter Inkoping van het benodigde Zout, ofte 2/3 mud a rd:s 2: de mudƒ3:04:-ƒ22:04:-
Sommaƒ28:03:-
Inkoops pryzenmet 25 pC: advanste Zamen
1. Majoor
Europische Producten
20 lb Vaderl: Botera 7 11/16 St:vers 't lbƒ7:14:-ƒ1:18:08ƒ9:12:08
2 Kannen Olijven Olyd:o ƒ1:01:01 iederd:o 2:02:-d:o 10:08:-d:o 2:12:08ƒ12:05:-
Indische Producten
8 lb Waxkaarsen a 18 1/8 St:vers t lbƒ7:05:-ƒ1:16:08ƒ9:01:08ƒ9:01:08
Kaapsche Producten
1/2 mud Tarwea Rd:s 3 de Mudƒ3:12:-
68 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 16:16:08
1 lb Gesort: Specerijend:o 3 1/24 t lbd:o 7:06:-ƒ27:14:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgelden 19 realen a 38 St:vers iederƒ36:02:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur rd:s 25d:o 60:-:-
ter Inkoming van het benodigde Zout, ofte 2/3 mud, a rd:s 2 de mudd:o 3:04:-ƒ99:06:-
Sommaƒ148:07:-
dan
Den Majoor der Artillerie Johannes Fischer
geniet boven dien
Als Opzigter Over t Ambagtsquartier Rd:s 25ƒ60:-:-:
maakt dus desselvs Emolumenten uit de Sommaƒ208:07:-
1. Predicant aan de Hoofdplaats
Kaapse Producten
1/2 lb Ges: Specerijena Rd:s 3 1/24 t lbƒ3:13:-ƒ3:13:-
Contanten
In Steede van Randsoenen in Natura aan Geld uit S Comp: Cassa Rd:s 15ƒ36:-:-:
Onder de benaming van Kostgeld 19 realen a 38 St:vers ieder d:od:o 36:02:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur Rd:s 30:-:d:o 72:-:-
Ter Inkoping van het benodigde zout ofte 2/3 mud a Rd:s 2 de mudd:o 34:-:ƒ147:06:-
Sommaƒ150:19:-
1. Predicant der Buijten Kerken
Europische Producten
10 lb Vaderl: Botera 7 11/16 St:vers t lbƒ3:17:-ƒ-:19:08ƒ4:16:08
2 Kannen Olyven Olijd:o ƒ1:01:01 iederd:o 2:02:-d:o 10:08:-d:o 2:12:08ƒ7:09:-
Indische Producten
8 lb Waxkaarsena 18 18 1/8 St:vers t lbƒ7:05:-ƒ1:16:08ƒ9:01:08ƒ9:01:08
Caabsche Producten
1/2 mud Tarwea Rd:s 3 de Mudƒ3:13:-
32 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 7:18:08
1 lb Ges: Specerijend:o d:o 3 1/24 t lbd:o 7:06:-ƒ18:17:08
Contanten
onder de benaming van Kostgeld, 13 Realen a 38 St:vers iederƒ24:14:-
ter Inkoping van het benodigde Zout, ofte 2/3 mud, a Rd:s de mudd:o 3:04:-ƒ27:18:-
1. Predicant Emeritus
Komt hetzleve te genieten, als eene van die der Buitenkerken zoo aan producten als Contanten, dus zijne Emolumenten in gelde bereekend, meede bedraagtƒ63:06:-
1. Predicant der Luthersche Gemeente
Kaapsche Producten
5 1/8 Mud Tarwea Rd:s 3 de mudƒ36:18:-ƒ36:18:-
1. Predicants Weduwe
Indische Producten
2 lb Waxkaarsena 18 1/8 St:vers t lbƒ1:16:08ƒ9:-:-ƒ2:05:08ƒ2:05:08
Caabsche Producten
1/2 Mud Tarwe a Rd:s 3 de mudƒ3:12:-
16 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 3:19:-
1/2 lb ges: Specerijend:o d:o 3 1/24 t lbd:o 3:13:-ƒ11:04:-
Contanten
onder benaming van Kostgeld, 6 1/2 realen, a 38 St:vers iederƒ12:07:-
d:o d:o d:o Tractement: Rd:s 3 1/2d:o 8:-:-ƒ20:07:-
Sommaƒ33:16:08
Inkoops pryzenmet 25 pC:t advanste Zamen
1. Koopman in Rang
onder welke Cooplieden begreepen zijn de Leeden van de Raad van Justitie van Comp:s wegen en de resp:e Landdrosten
Kaapse Producten
16 Kannen wijna Rd:s 40 de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
onder de benaming van Kostgeld, 6 realen a 38 St:vers ieder ƒ11:08:-
ter Inkoping van het benodigde zout, ofte 1/2 mud a Rd:s 2 de mudd:o 2:08:-ƒ13:16:-
Sommaƒ17:15:-
1. Equipagiemeester
Kaapsche Producten
24 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van kostgeld 10 Realen a 38 St:vers iederƒ19:-:-:
Ter Inkoping van het benodigt Zout ofte 1/3 Mud a Rd:s 2: de mudd:o 1:12:-ƒ20:12:-
Sommaƒ26:11:-
1. Capitain der Artillerie en Infanterie
Indiasche Producten
4 lb Waxkaarsen a 18 1/8 St:vers t lbƒ3:12:08ƒ-:18:-ƒ4:10:08ƒ4:10:08
Kaapsche Producten
1/2 Mud Tarwea Rd:s 3 de mudƒ3:12:-
32 Kannen Wynd:o d:o 40 de Leggerd:o 7:18:08ƒ11:10:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 13 Realen a 38 St:vers iederƒ24:14:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur Rd:s 12d:o 28:16:-
Ten Inkoping van het benodigt zout ofte 1/3 mud a Rd:s de mudd:o 1:12:-ƒ55:02:-
Sommaƒ71:03:-
Inkoops pryzenmet 25 pC: advanste Zamen
1. Eerste opperChirurgijn
In't Hospitaal
Kaapsche Producten
24 Kannen Wijna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 8 realen a 38 St:vers iederƒ15:04:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur Rd:s 6.d:o 14:08:-
ter Inkoping van het benodigt Zout ofte 1/6 mud a Rd:s 2 de mudd:o -:16:-d:o 30:08:-
Sommaƒ36:07:-
1 Capitain Luitenant der Infanterie, Artillerie en Genie
Caabsche Producten
24 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 10 1/4 Realen, a 38 St:vers iederƒ19:09:08ƒ
d;o d:o d:o d:o Huyshuur Rd:s 9d:o 21:12:-
ter Inkoping van't benodigt Zout ofte 1/4 mud a Rd:s 2 de mudd:o 1:04:-ƒ42:05:08
Sommaƒ48:04:08
dan
den Capit:n Lieutenant H:k Willem Rutz
geniet daarenboven
als Commis der Artillerie Maguazijnen Rd:s 50ƒ120:-:-
dus zyne Emolumenten Komt uittemaken ƒ168:04:08
1. Luitenant der Infanterie en Artillerie
Caabsche Producten
16 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 6 realen a 38 St:vers iederƒ11:08:-
Ter Inkoping van het benodigde Zout, ofte 1/6 Mud a Rd:s 2: de mudd:o -:16:-12:04:-
Sommaƒ16:03:-
Inkoops pryzenmet 25 pC: advanste Zamen
1 Vaandrig Militairieder
1 Ordinair Vuurwerker
1 Extra Ordinaire Vuurwerker
Kaapsche Producten
16 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 6 realen a 38 St:vers iederƒ11:08:-
d:o d:o d:o d:o huyshuur Rd:s 7.d:o 16:16:-
Ter Inkoping van het benodigde Zout ofte 1/6 Mud a Rd:s 2 demudd:o -:16:-ƒ29:-
Sommaƒ32:19:-
1. Oppermeester
zoo Tweede alhier in't Hospitaal als van de Slaven Logie
Kaapsche Producten
16 Kannen Wijna Rd:s 40: de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 6 Realen a 38 St:versƒ11:08:-
ter Inkoping van het benodigde Zout ofte 1/6 Mud a rd:s 2 de mudd:o -:16:-ƒ12:06:-
Sommaƒ16:03:-
dan
Dan den Oppermeester van de Slaven Logie geniet behalven dit nog aan
Contanten
Onder de benaming van Huyshuur Rd:s 6ƒ14:06:-
Dus zyne Emolumenten bedragtƒ30:16:-
1 Oppermeester van t Hospitaal in de Baaijfals
1 Gesworen Clercq ter Politicque Secretarij
1 d:o d:o ter Secretarij van Justitie
1 d:o d:o d:o Weeskamer
1 d:o Vendu Clercq
1 Ordinaire Gecommitteerde
1 Secretaris der Drostdij
1 Eerste Suppoost op 't Zoldij Comptoir
1 d:o d:o in de Wynkelder
1 Landmeeter
ieder
Inkoops productenmet 25 pC: advanste Zamen
Caabsche Producten
16 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 6 Realen a 38 St:vers iederƒ11:08:-
Ter Inkoping van het benodigde zout, ofte 1/6 mud a Rd:s 2 de mudd:o-:16:-ƒ12:04:-
Sommaƒ16:03:-
1. Boekhouder van't Slagthuys
Kaapse Producten
16 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ3:19ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 6 Realen a St:vers iederƒ11:08:-
Ter Inkoping van het benodigde Zout ofte 1/6 Mud a Rd:s 2: de mudd:o -:16:-
als Opzigter over het Hout dat aan de Scheepen geleverd word rd:s 5d:o 12:-:-:ƒ24:04:-
Sommaƒ28:03:-
Boekhouder van't Hospitaal
Kaapsche Producten
6 Kannen Wyna 40 rd:s de Leggerƒ1:09:08ƒ1:09:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 4 realen a 38 St:vers iederƒ7:12:-
d:o d:o d:o d:o van huyshuur 6 Rd:sd:o 14:08:-
ter Inkoping van het benodigde Zout ofte 1/2 mud a Rd:s 2 demudd:o-:08:-ƒ22:08:-
Sommaƒ23:17:08
1. Boekhouder
Kaapsche Producten
6 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ 1:09:08ƒ1:09:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 4 realen a 38 St:vers iederƒ7:12:-
Ter Inkoping van t benodigt zout, ofte 1/12 Zout a Rd:s 2 de mudd:o -:08:-ƒ8:-:-
Sommaƒ9:09:08
1. Adsistent
Caabsche Producten
6 Kannen Wyn a Rd:s 40: de Leggerƒ1:09:08ƒ1:09:08
Contanten
Onder de benaming van KOstgeld 4 realen a 38 St:vers iederƒ7:12:-
Ter Inkoping van het benodigde Zout, ofte 1/24 mud a Rd:s 2 de mudd:o -:04:-ƒ7:16:-
Sommaƒ9:05:08
Inkoops pryzenmet 25 pC: advanste Zamen
1. Baas der Scheeps Timmerlieden
Caabsche Producten
16 Kannen Wijna Rd:s 40 de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 8 Realen a 38 St:vers iederƒ15:04:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur, Rd:s 6d:o 14:08:-ƒ29:12:-
Sommaƒ33:11:-
1 Hofmeester
1 Baas van de Wapenkamer
1 d:o d:o d:o Rietvaleij
1 Eerste Boode van Politie
ieder
Caabsche Producten
16 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 6 Realen a 38 St:vers iederƒ11:08:-ƒ11:08:-
Sommaƒ15:07:-
1 Voorleezer aan de Caab
Caabsche Producten
16 kannen Wijna RdLs 40 de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 6 realen a 38 St:vers iederƒ11:08:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur Rd:s 5d:o 12:-:-:ƒ23:08:-
Sommaƒ27:07:-
1 Voorleezer der Buitenkerken
Caabsche Producten
16 Kannen Wyn a Rd:s 40 de Leggerƒ3:19:-ƒ3:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 4 Realen a 38 St:vers iederd:o 7:12:-ƒ7:12:-
Sommaƒ11:11:-
Inkoops pryzenmet 25 pC: advancete Zamen
1 Bottelier
Kaapsche Producten
6 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ1:09:08ƒ1:09:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld, 4 Realen a 38 St:vers iederƒ7:12:-
d:o d:o d:o d:o Huyshuur, rd:s 6d:o 14:08:-ƒ22:-:-
Sommaƒ23:09:08
1 Schrijver
1 Apothecar
1 Organist
1 Bootsman
1 Substituut Bode van Politie
1 Bode van Justitie
1 Onderschout
1 Geweldiger
1 Meester Knegt op de Wapenkamer
1 Baas Thuinier aan de Caab
1 d:o d:o d:o aan Rustenburg
1 d:o Smit
1 d:o der Huijstimmerlieden
1 d:o Wagenmaker
1 d:o Metzelaar
1 d:o Schilder
1 d:o Kuiper
ieder
Caabsche Producten
6 Kannen Wyna Rd:s 40 de Leggerƒ1:09:08ƒ1:09:08
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 4 realen a 38 St:vers iederƒ7:12:-ƒ7:12:-
Sommaƒ9:01:08
NB 1
1 Capitain van Een der alhier permanente Vaartuijgen
Caapsche Producten
24 Kannen Wyna Rd:s 40: de Leggerƒ5:19:-ƒ5:19:-
Contanten
Onder de benaming van Kostgeld 8 Realen 38 St:vers iederd:o 15:04:- 15:04:-
Sommaƒ21:03:-

NB: de Zodanige, Uitgenomen het Hoofd der Militie, welke S Comp:s Huijzen bewoonen word het Huijshuur afgehouden.

onderstond

In't Casteel de Goede Hoop den 27:ste Maart 1792 /:was geteekend/ W: F: V: Reede van Oudtshoorn, C: van Eerten

T' Zamentrekking van het geene d'Emolumenten gereekend over de in dit Gouvernement thans dienst doende gequalificeerde Dienaren en eenige weinige andere Persoonen, Maandelijks in Gelden aan de E: Compagnie zouden komen te bedragen.

Hollands Cour:t
Den E Achtb:e Heer J: I: Rhenius als Gezachhebberƒ666:08:-
Mejuffrouw Weduwe Wylen den Secunde de Heer Otto Luder Hemmijd:o 38:08:-
1 Hoofd der Militied:o 167:11:-
3 Opper Kooplieden in Rang, Leeden van den Politicquen Raad ieder ƒ47:7d:o 142:01 :-
1d:o d:o d:o oud Lid d:o d:o d:o d:o d:o 47:07:-
1d:o d:o d:o den Resident der Baaij Falsd:o 28:03:-
2 Kooplieden, Effectief ieder ƒ28:3d:o 56:06:-
2Majoors d:o ƒ148:07d:o -296:14:-
den Majoor Fischer bovensdien, als opzigter over 't Ambagts quartierd:o 60:-:-
2 Predicanten aan de Hoofdplaats ieder ƒ150:19d:o 301:18:-
1Predicant d:o d:o d:o d:o zonder Huijshuurd:o 78:19:-
4Predicanten der buijten Kerken ieder ƒ63:06:d:o 253:04:-
2Emeriti Predicanten d:o ƒ63:6d:o 126:12:-
1Predicant der Luthersche Gemeented:o 36:18:-
2Predicants Weduwes ieder ƒ33:16:8d:o 67:13:-
8Cooplieden in Rang d:o ƒ17:15d:o 142:-:-
1Equipagiemeesterd:o 26:11:-
NB 22Capitains, zoo der Infanterie als Artillerie d:o ƒ 71:3d:o 142:06:-
2d:o der Infanterie, zonder huijshuur d:o ƒ42:7d:o 84:14:-
1Eerste Chirurgijn van t Hospitaald:o 36:07:03
3Capitains, zoo der Infanterie, Artillerie en Genie d:o ƒ48:4:8d:o 144:13:08
6d:o d:o d:o d:o d:o zonder huijshuur d:o ƒ26:12:8d:o 159:15:-
den Capitain lieutenant Rutz, bovensdien als Commis der Maguazijnen d:o 120:17:-
7Lieutenants der Infanterie en Artillerie ieder ƒ41:11d:o 290:17:-
2d:o d:o d:o d:o d:o zonder Huijshuur d:o ƒ22:7d:o 44:14:-
11Onderkooplieden ieder ƒ16:3d:o177:13:-
6Vaandrigs Militair d:o ƒ32:19d:o 197:14:-
3d:o d:o zonder huijshuur d:o d:o 16:3d:o 48:09:-
3Ordinaire Vuurwerkers d:o d:o 32:19d:o 98:17:-
1d:o d:o d:o zonder huijshuurd:o 16:03:-
3Extra Ordinaire Vuurwerkers d:o d:o 32:19:d:o 98:17:-
1d:o d:o d:o zonder huijshuurd:o 16:03:-
1Tweede Oppermeester van't Hospitaal alhierd:o 16:03:-
1Oppermeester van de Slaven Logied:o 30:11:-
1d:o van 't Hospitaal in de Baaij falsd:o 16:03:-
2Gezworen Clerquen ter Politicque Secretarij ieder ƒ16:3d:o 32:06:-
1d:o d:o d:o Justitieele d:od:o 16:03:-
1d:o d:o van de Weeskamerd:o 16:03:-
1d:o Vendu Clercqd:o 16:03:-
2Ordinaire Gecommitteerdens ieder ƒ16:3d:o 32:06:-
3Secretarissen der Drostdijen d:o d:o 16:3d:o 48:09:-
1Eerste Suppost op 't Soldij Comptoir d:o d:o 16:3d:o 16:03:-
1d:o d:o d:o in de Wynkelderd:o 16:03:-
1Landmeesterd:o 16:03:-
1Boekhouder van't Slagthuijsd:o 28:03:-
1d:o van 't Hospitaald:o 23:17:08
4Boekhouders ieder ƒ9:9:8d:o 37:18:-
55Adsistenten d:o d:o 9:5:8d:o 501:02:08
1Baas der Scheepstimmerliedend:o 33:11:-
1Hofmeesterd:o 15:07:-
1Baas van de Wapenkamerd:o 15:07:-
1d:o van de Rietvallijd:o 15:07:-
1Eerste Bode van Politied:o 15:07:-
2Voorleezers aan de Caap ieder ƒ27:7d:o 54:14:-
6d:o van de Buiten Kerken d:o ƒ11:11d:o 69:06:-
1Bottelierd:o 23:09:08
3 Schrijvers ieder ƒ9:1:8d:o 27:04:08
1Apothecard:o 9:01:08
1Organistd:o 9:01:08
1Bootsmand:o 9:01:08
1Substitut Bode van Politied:o 9:01:08
1Bode van Justitied:o 9:01:08
1OnderSchoutd:o 9:01:08
1Geweldigerd:o 9:01:08
1Meester knegt op de Wapenkamerd:o 9:01:08
1Baas Tuijnier aan de Caabd:o 9:01:08
1d:o d:o aan Rustenburgd:o 9:01:08
1d:o Smitd:o 9:01:08
1d:o der Huijstimmerliedend:o 9:01:08
1d:o Wagenmakerd:o 9:01:08
1d:o Metzelaard:o 9:01:08
1d:o Schilderd:o 9:01:08
1d:o Kuyperd:o 9:01:08
No 11Capitain, der alhier permanente Vaartuigend:o 21:03:-
Sommaƒ5522:12:08
Welke voorschr: ƒ5522:12:08 holl: Cour:t uitmakende aan Rd:s a 48 St:vers ieder Rd:s2301:04 St:vers

/:Onderstond:/

In't Casteel de Goede Hoop den 27:ste Maart 1792

/:was geteekend:/ W: F: v Reede van Oudtshoorn en C: van Eerten.

Zoo is als nu bestgedagt, ingevolge de ordres der Hoog gebiedende Heeren Majores vervat by welderzelver Missive van den 31 Maart des voorleeden Jaars provisioneel en ter nader approbatie van Hun WelEdele Hoog Achtb: met Ultimo April eerstkomende te doen cesseeren alle verstrekkingen zoo van hierlandsche als Europische en Indische Articulen, welke tot nu toe zoo aan 'S E Comp:s gequalificeerde, als eenige weinige mindere Dienaren zijn gedaan, om hen daarvoor 'S maandelijks te laten genieten het bij voorgemelde Lijsten bepaald equivalent in gelde, 't welk dus met primo Mei aanstaande een aanvang zal neemen, omme daarmeede te Continueeren zoo lange, dat men hierover de intentie van de Hooggebiedende Heeren Meesteren zal hebben ontfangen, zullende Voorts bij Extract deezes den Negotie overdrager worden gelast tot de voornoemde betaling de vereischte ordonnantien te vervaardigen, en aan hem ter handen gesteld worden copia van het gemeld Berigt en daarbij benoemde Lijsten, omme zig daarna te reguleeren, zoo nu als voor 't vervolg, en te zorgen dat eenige bij die Lysten gespecificeerde Emolumenten of dedomagementen, welke d'Illustre Vergadering van Zeeventienen alleen aan de Leeden welke teegenswoordig deeze vergadering uitmaaken hebben gelieven toeteleggen, bij 't vervolg niet door derzelver vervangers werden genoten.

Bij voormeld besluit deezer Tafel van den 20:e January Jongstleeden, almeede zoo van Regenten van 't Hospitaal als van den Equipagiemeester Cornelis Cornelisz gevordert zynde hunne Consideratien of en in hoe verre de ordinaire Verstrekkingen van Randzoenen aan de gemeene Zeevarende zouden zijn te vervangen door eenige toelagen in geld; zoo is ter voldoening aan dat Besluit, door Regenten van't Hospitaal ingediend het volgend Berigt.

Aan de Weledele Achtb: Heer Johannes Isaac Rhenius Gezachhebber van 't Gouvernement de Kaap de Goede Hoop ende Ressorte van dien &:a &:a &:a benevens den E Achtb: Politicquen Raad.

Edele Achtbare Heeren!

UE E:s aan de ondergeteekende regenten van't Hospitaal hebbende gelieven te demandeeren, om na te gaan en aan U E E te Suppediteeren, in hoe verre de gewoone verstrekkingen van Randzoenen aan Impotenten zig van tyd tot tyd in dat huijs komende te bevinden, in plaatz van in Natura te doen verstrekken, zoude konnen worden vervangen door zeekere toelage in gelde; hebben dezelve na alles rypelijk te hebben overwogen, vermeend U E E Achtb: te moeten onder 't oog brengen, dat de dagelijkse ondervindinge doende zien, dat de meeste Zieken, zoo haast maar eenigzints tot herstelling geraken, niet tegenstaande alle gepaste voorzorge nauwlyks uit hunne gewoone Cræpule en liederlijke Leevens wyze konnende worden gehouden, zonder twijfel ook een zeer verkeerde gebruik zouden maken van die toelage in geld, en in plaatze van zig van de nodige verkwikkingen te voorzien, zig geduurig in den drank en andere Excessen zouden te buijten gaan, waartoe in dit Land maar te veel gelegendheid voorkomt, waardoor niet alleen veele onheilen zouden worden veroorzaakt, maar zelve ook merkelijk vereijdeld 't heilzaam oogmerk, waartoe in 't hospitaal worden gesoigneerd - geen minder Zwarigheid zoude zig laten zien, bij aldien die Verandering plaats vond omtrend de reconvalescenten aan de Linie, wanneer die Lieden boven hunne gagien de gewoone Randzoenen in geld wierde verstrekt, dewijl de motives met betrekking tot de Hospitaliers gebezigd ook op deezen Kunnen toepasselijk gemaakt worden - Regenten zouden dus onder verbetering, van oordeel zijn, dat tot nut van allen deezen menschen, en ter previnieering van veel onheilen, die anders te voorzien zijn, 't raadzaamer zyn zoude de verstrekkingen van Randzoenen ook aan dezelven te doen geschieden op den ouden Voet.

Regenten neemen de Vrijheid deeze te doen dienen voor haar eerbiedige Consideratie

/:was geteekend:/

R: J: Gordon, J: J: Le Sueur, C: Brand, P: H: Gilquin, C: Cornelisz: C: Matthiessen j:r

/:In margine:/ In Raade overgeeven den 27 Maart 1792.

En daar uit zoo wel als het door den Equipagiemeester meede overgelegd hieronder g'insereerd Berigt

Aan den WelEdele Achtb: Heere Johannes Isaac Rhenius Opperkoopman en Gezachhebber van Cabo de Goede Hoop en den Ressorte van dien &:ra &:ra &:ra beneevens den E: Achtbaren Raad van Politie.

WelEdele Achtbare Heer! en E: E: Achtbaare Heeren!

Den Ondergeteekenden Equipagiemeester bij Politicque Raads besluit gelast zijnde omme na te gaan en aan UWelEd:e Achtb: en E: E: Achtb: te berigten, of in hoeverre de Verstrekkingen van Randzoenen aan de gemeene Zeevarende zoude zijn te vervangen door eenige toelage in geld - Zoo heeft hij de Eere ter pligtschuldige voldoeninge daaraan, zijne gevoelen dien aangaande UWelEdele Achtb: en E Achtb: gunstige Correctie te onderwerpen, zynde hij van begrip -

Dat op een Post zoo als d'Equipagie werf daar 't Volk permanent is bescheijden Kostgeld voor 't zelfe kan worden verstrekt wanneer 't geld van een betrouwt man, zoo als daarvan de Bootsman word ontfangen en kort daarvoor aan 't Volk gegeeven, maar zoo als aan de Landsboots, dewelke continueelyk moeten vaaren, en aan andere die zomtyds gecommandeerd worden 't zij bij ongelukken als bij Stranden van Scheepen of anderzints daar dezelve mogten nodig zijn, en dus niet op een bepaalde plaats in de Kost kunnen zyn, maar voor hun ontfangen van goede maanden, de ondervinding leert, dat de mattroozen in't algemeen geen goed gebruik van't geld weeten te maaken, en t wel is te denken, dat zy meenige maalen zonder eeten zouden blijven, om dat 't Kostgeld voor drank zoude opgeraakt zijn, indien 't zelve tot hun eige dispositie wierd gegeeven en men in't uitvoeren van 'S Comp:s dienst zoude gedupeerd worden.

Den Ondergeteekende gedenkt hiermeede aan UWelEdele Achtb: g'Eerde intentie te hebben voldaan, en laat deezen dienen voor nedrig Berigt

/:onderstond:/

Cabo de Goede Hoop den 7 April 1792.

/:was geteekend/ C: Cornelisz:

Gebleeken zijnde niet alleen de onmogelijkheid om de verstrekt wordende Randzoenen aan de meeste gemeene Zeevarende te doen vervangen met eenige toelagen in geld, maar ook het nadeel welke daaruit zoo voor den dienst der E: Comp:ie als voor die zeevarende zelfs zou kunnen resulteeren.

Zoo is verstaan met de Verstrekking der gewoone Randzoenen provisioneel te Continueeren, en p:r eerste geleegendheid de voorsz: Berigten in Copia authenticq aan de Hoog gebiedende Heeren Meesteren aan te bieden, met onderdanig verzoek omtrend het een en ander deezen Raade met hoogstderzelver nadere ordres te willen vereeren.


Aldus Geresolveerd ende Gearresteerd In't Casteel de Goede Hoop ten Dage en Jaare Voorschreeven
J: I: Rhenius
J: J: Le Sueur
O: G: de Wet
W: F: V: Reede Van Oudtshoorn.
My præsent E: Bergh p:l Secret