De archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie, 1602 - 1795

BESCHRIJVING VAN HET ARCHIEF

Verwant archiefmateriaal

HOOFDSTUK 5. KAARTEN EN TEKENINGEN VAN DE VOC

1. Vervaardiging van kaarten en tekeningen

Scheepstekeningen en -modellen
Delen van het Compagniesarchief zijn vrijwel integraal verloren gegaan. Dit geldt ook voor het tekeningen- en modellenarchief van de scheepstimmerwerf. De scheepstekeningen waren een hulpmiddel bij de ontwikkeling en bouw van VOC-schepen. In 1742 werd bijvoorbeeld bij het ontwerpen van een nieuw scheepstype voor de VOC de besluitvorming op tekeningen en modellen gebaseerd.[1].
Er zijn slechts enkele tekeningen tot onze beschikking, die verspreid zijn geraakt over diverse verzamelingen in Nederland. Het verlies en de verspreiding kunnen verklaard worden door de wijziging van scheepstypen en de overgang naar particuliere vaart na 1795. Tekeningen en modellen van VOC-schepen werden daardoor overbodig: zij belandden in de afvalbak of in een gunstig geval in een museum. Voor onderzoek betreffende de scheepsbouw is men behalve op materiële bronnen en enkele tekeningen vooral aangewezen op het geschreven archief.