De archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie, 1602 - 1795

BESCHRIJVING VAN HET ARCHIEF

Verwant archiefmateriaal

HOOFDSTUK 5. KAARTEN EN TEKENINGEN VAN DE VOC

6. Aanwijzingen voor gebruik van kaarten en tekeningen in het Algemeen Rijksarchief
Kaarten en tekeningen van de VOC zijn opgenomen in collecties met de volgende lettercodes: MCAL, VEL en VELH. De catalogi van deze collecties hebben een hoofdindeling in enerzijds zeekaarten en anderzijds landkaarten en plattegronden. Deze twee hoofdrubrieken zijn geografisch onderverdeeld. In veel gevallen zal men beide rubrieken moeten raadplegen vanwege de nogal arbitraire scheiding tussen zee- en landkaarten. De catalogi zijn voorzien van indices op persoonsnamen en geografische namen. Men dient er op bedacht te zijn dat men met behulp van de index veelal minder materiaal vindt dan met de geografische indeling.
De kaarten en tekeningen in de collecties VEL en VELH zijn beschikbaar op micro-vensterkaarten. Het verdient aanbeveling eerst met behulp van vensterkaarten materiaal te raadplegen. Dit werkt sneller; men kan dan een selectie maken van datgene wat men vervolgens in origineel wil zien. Het kaartboek van Isaac de Graaff - gedurende de gehele achttiende eeuw het standaardwerk op cartografisch gebied van de Heren Zeventien - en enkele andere VOC-kaartwerken zijn in de studiezaal kaarten en tekeningen beschikbaar in de vorm van foto-atlassen of facsimile-uitgaven.
Vooral in de collectie VEL zijn veel kaarten en tekeningen beschreven, die in de negentiende eeuw verwijderd zijn uit de serie overgekomen brieven en papieren. Soms is dit in de kolom 'Aanmerkingen' van de catalogus vermeld met bijvoorbeeld 'Overgekomen, 1655'. Als men weet of aanneemt dat een tekening bij een brief of een rapport in de serie overgekomen brieven en papieren hoort, raadplege men de achterzijde van de tekening. Daarop staat vaak met de pen een herkomstverwijzing, bijvoorbeeld'Ceylon, 1722, 3e deel'. Met zo'n verwijzing kan men gemakkelijk de chronologische inhoudsopgaven van de overgekomen brieven en papieren raadplegen, en de kaart of tekening en het geschreven stuk aan elkaar koppelen.